การเปรียบเทียบต้นมะม่วงและราชสมบัติ : หน้า 24/132

ขว้างขึ้นไป โดนหัวล้างข้างแตกบ้าง ก็มี ต่างคนต่างแย่งกันเก็บผล มะม่วงมากิน แล้วต้นมะม่วงก็โดน ข้าราชบริพารของพระมหาชนกรุม กินโต๊ะเสียกิ่งหัก ใบโกรุ่น ในที่สุด ต้นมะม่วงถูกถอนรากถอนโคน ล่าฝันลัมนอนอยู่ตรงทางเข้าออก พระราชอุทยาน เมื่อพระมหาชนกทรงเห็นต้นมะม่วงมีผล ถูกหักโค่นทำลาย ขณะที่ต้นไม่มีผลไม่เป็นอะไรเลย จึงทรง สอบถามความจริงจากเหล่าอำมาตย์ เมื่อทรงทราบถึงเหตุ แห่งความตั้งอยู่และดับไปของต้นมะม่วงทั้งสองแล้ว ก็ทรง ถึงความสังเวชพระทัย มีพระราชดำริขึ้นมาว่า “แม้ราชสมบัติก็เป็นเช่นเดียวกับต้นมะม่วงที่มีผลเลิศ วันหนึ่ง คงจะมีพระราชาแว่นแคว้นอื่นยกทัพมาประชิดติด เวียงชัย เพื่อรบราฆ่าฟันแย่งชิงเมือง เหมือนดังที่พระราช บิดากับพระเจ้าอาของพระองค์เคยแย่งราชสมบัติกันมาแล้ว ไม่ช้าก็เร็ว ราชสมบัติของพระองค์คงต้องแตกทำลาย เหมือนอย่างกับต้นมะม่วงที่หักโค่นเพราะผลที่มีรสหวาน ของมันเอง ส่วนบรรพชา คือ การบวช ย่อมเป็นเช่นกับต้น มะม่วงไม่มีผล อย่าว่าแต่กิ่งไม่หักต้นไม่โค่นเลย ใบสักใบยัง ไม่ร่วง เมื่อมีพระราชดำริดังนั้นแล้ว ทรงพิจารณาต่อไปว่า “ภัยย่อมไม่มีแก่ผู้ที่ไม่กังวล ภัยย่อมไม่มีแก่ผู้ที่ไม่มีผล ประโยชน์ เราจักไม่เป็นเหมือนต้นมะม่วงมีผล จักเป็น เหมือนต้นไม่มีผล เราจักสละราชบัลลังก์ออกบวช” พระมหาชนกทรงอุปมาเตือนพระองค์เองว่า “เสือ เหลืองถูกนายพรานฆ่าเพราะหนัง ช้างถูกฆ่าเพราะงา คน มีสมบัติมากถูกฆ่าเพราะสมบัติ แต่ใครจะฆ่าผู้ไม่มีเหย้า ไม่ มีตัณหา ไม่มีกิเลส เพราะมะม่วงต้นหนึ่งมีผล อีกต้นหนึ่ง ไม่มีผล ทั้ง ๒ ต้นนั้น เป็นครูของข้าพเจ้า” ตรงนี้มีข้อคิดอันยิ่งใหญ่ซ่อนอยู่ พวกเราดูให้ดี คนมี บารมีแก่กล้าเห็นอะไรสองข้างทาง ย่อมสามารถเอามาเป็น ครูสอนตัวเองได้หมด พร้อมทั้งเป็นข้อคิดอันวิเศษที่นำมา ตรึกตรองเป็นธรรมะสอนตัวเองได้จนกระทั่งมองเห็นความ จริงของโลกและชีวิตได้ชัดแจ้งยิ่งขึ้นกว่าเดิมว่า โลกนี้มันไม่ มีอะไร คนเราอยู่ได้เพราะความบริสุทธิ์ใจที่กลั่นเป็น ๒๒ | สถาณมิตร มกราคม ๒๕๔๓ กำลังใจอันบริสุทธิ์มหาศาลเท่านั้น และสิ่งที่คนทั้งโลกนี้จะขนติดตัวไป ได้เมื่อถึงคราวหมดอายุขัย ก็มีแต่ บุญกับบาปที่ตัวเองเป็นผู้กระทำ เท่านั้น อย่างอื่นนอกเหนือจากนี้ หรือแม้แต่ร่างกายของตัวเอง ก็เอา ติดตัวไปไม่ได้ เมื่อสอนตัวเองได้ขนาด นั้นแล้ว ย่อมเกิดเป็นกำลังใจมหาศาลที่คิดจะทำความดี อย่างยิ่งยวดกว่าเดิมให้ทวีคูณมากขึ้นไปอีก คนที่มีบุญบารมีเห็นอะไรสองข้างทาง เขาให้ได้คิด เป็นธรรมะเอามาเป็นครูสอนตัวเองได้ แต่ถ้าคนบุญน้อย เดินไปสองข้างทาง กลับมองไม่เห็นสมบัติที่มีอยู่สองข้างทาง แต่ว่าด้วยสติปัญญาระดับพระโพธิสัตว์มองอะไรแล้ว มอง ข้ามชาติ สติปัญญามองไปไกลกว่าคนธรรมดาหลายขั้นนัก พบเห็นอะไรเป็นศีลธรรมไปหมด ไม่มองเห็นคุณประโยชน์ เพียงแค่หยาบๆ แต่ไปมองคุณค่าทางด้านศีลธรรมที่เป็น พื้นฐานของจิตใจ อย่างที่พระมหาชนกมองเห็นข้อคิดจาก ต้นมะม่วงมีผลเหมือนราชบัลลังก์ย่อมพร้อมมีศัตรูมาย่ำยีบีฑา แต่ถ้าออกบวชเมื่อไร ก็คงหาศัตรูไม่ได้เหมือนกับมะม่วงไม่ มีผลนั่นเอง เมื่อพระมหาชนกได้คิดอย่างนี้แล้ว ก็ตัดใจออกบวช โดยไม่มีสมบัติพัสถานติดตัว ใครอยากได้ราชสมบัติให้เขา มาเอาไป สําหรับเรื่องนี้อยากจะฝากข้อคิดเอาไว้ว่า อย่าว่า แต่ราชสมบัติที่มีศัตรูเลย แม้แต่คนธรรมดาที่เป็นเศรษฐีมี ทรัพย์สินมาก ยังสามารถพลอยมีศัตรูมากไปด้วย เพียงแต่ จะได้จังหวะมาปล้นชิงเมื่อไรเท่านั้นเอง ไม่เพียงเท่านั้น ใน ยุคปัจจุบัน แม้วัดใดพอจะมีสมบัติบ้าง ก็ต้องระมัดระวังไว้ บ้างเหมือนกัน ไม่เช่นนั้นแม้จะเป็นสมบัติของพระพุทธ ศาสนาก็ตาม ย่อมสามารถเป็นเหตุให้มีศัตรูที่ไม่เคยรู้จักขึ้น มะ มาได้ทงนน ๒.เปลี่ยนข้อคิดจากสองข้างทางให้เป็นวิสัยทัศน์ เพื่อการแก้วิกฤตการณ์ เมื่อพระมหาชนกออกบวชแล้ว ได้มีเหตุการณ์ที่แสดง ให้เห็นพระบารมีของพระองค์อีก เพราะบุคคลผู้เป็นพระ โพธิสัตว์อย่างท่านนี้ การออกบวชไม่ใช่ของง่าย เนื่องจาก