การเลือกคบมิตร : หน้า 100/132

กษัตริย์กงทรงพระสรวลลั่น ตรัสว่า “การกระทำ เช่นนั้น ช่างโง่เขลาเหลือเกิน รัฐเยียะอยู่ห่างไกลรัฐหลู่ออก มากมาย แม้ชาวเยียะจะว่ายน้ำเก่งปานไหน ชายผู้นั้นต้อง จมน้ำตายแน่ๆ" หลี่จู่ผูกเรื่องทูลถามกษัตริย์กงต่อไปอีกว่า “ถ้าหากนครหลวงของรัฐหลู่เกิดไฟไหม้ เปลวเพลิง เผาสิ่งต่างๆ วายวอดอย่างร้ายแรง แล้วมีคนกราบทูล พระองค์ว่า ทะเลเป็นแหล่งที่มีน้ำมาก ขอพระองค์ทรงมี พระบัญชาให้รีบส่งคนไปตักน้ำทะเลมาดับไฟเถิด พระเจ้าข้า พระองค์ทรงคิดว่าวิธีนี้จะช่วยดับไฟได้ไหม?” “ย่อมไม่ได้แน่นอน กว่าน้ำทะเลจะมาถึง เมืองหลวง คงกลายเป็นเถ้าถ่านไปนานแล้ว” กษัตริย์กงทรงให้เหตุผล เมื่อมาถึงตรงนี้หลี่จู่จึงชี้ชัดให้กษัตริย์กงได้เห็นปม E ของเรื่องที่ผูกเอาไว้ว่า “ถูกต้องแล้วพระเจ้าข้า นี้เรียกว่า น้ำ ไกลไม่อาจดับไฟใกล้ หม่อมฉันอยากให้พระองค์ทรงพิจารณา ถึงเหตุการณ์ปัจจุบัน แม้ว่ารัฐหลู่จะสร้างสัมพันธไมตรีกับ ไม่อาจดับไฟใกล้" ก็ถือกำเนิดขึ้นมา “น้ำไฟไม่อาจดับไฟใกล้” หมายถึง มิตรที่อยู่ไกลเกิน ไป ย่อมไม่อาจช่วยให้พ้นจากอันตรายได้ทันท่วงที ชาวจีนมีคำพูดที่กล่าวถึงการคบมิตรว่า “มีมิตรสหาย ห้าร้อยคนยังนับว่าน้อยเกินไป แต่มีศัตรูเพียงคนเดียวนับว่า มากพอแล้ว สร้างศัตรูนั้นทำได้ไม่ยาก แต่การคบมิตรนั้น ทำได้ไม่ง่าย” พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสอนให้รู้ว่า เรื่องใหญ่ของ ชีวิตมนุษย์นั้น คือการรู้จักเลือกคบคน เพราะคนเราจะ เจริญรุ่งเรืองหรือวิบัติก็ขึ้นอยู่กับว่า มีมิตรสหายเช่นไร ถ้ามีเพื่อนที่นิสัยดี การคบหาสมาคมก็จะมีแต่เรื่องที่ ดีต่อกัน เกิดการแลกเปลี่ยนทั้งความรู้ ความสามารถ และ นิสัยที่ดีต่อกัน รวมไปถึงการเป็นตัวอย่างที่ดีให้กัน โอกาสที่ จะไปทำความชั่วย่อมน้อยลง เพราะคอยชักชวนกันทำในสิ่ง 44 ทิดเสมอ ในทางตรงข้ามถ้ามีเพื่อนเป็นคนพาล ก็จะมี สติปัญญาที่โง่เขลา มองเห็นเรื่องไม่ดีว่าเป็นเรื่องดี และจะ ชอบทำสิ่งที่ไม่ดีเป็นนิสัยทำให้ชักนำภัยพิบัติมาสู่ตนเองเสมอ แต่ความจริงบางครั้งเราอาจต้องอยู่ร่วมกับทั้งคนดี และคนพาล เราจึงต้องทำหน้าที่อย่างน้อย ๒ อย่างควบคู่กัน คือ ๑. เลือกคบคนดีเป็นมิตรแท้ ๒. แก้ไขคนพาลด้วยการ ชวนทำความดีบ่อยๆ เพราะถ้าเขามีเชื้อดีอยู่มาก ก็ย่อม สามารถกลับตัวเป็นคนดีได้ แต่ถ้าเขามีเชื้อพาลอยู่มาก อย่างน้อยเราก็จะได้รู้ว่าจะป้องกันคนชั่วไม่ให้ทำชั่วได้อย่างไร เพราะฉะนั้น การรู้จักเลือกคบมิตร และการสร้างมิตร แท้ให้เกิดขึ้นทั้งไกลและใกล้ตัว จึงเป็นเรื่องสำคัญของทุกคน รัฐที่มีกำลังแข็งแกร่งอย่างรัฐขึ้นและรัฐ แต่รัฐทั้งสองนี้ ก็ เป็นเหมือนประตูที่เปิดไปสู่การพัฒนาตนเองทั้งคุณธรรม อยู่ห่างไกลจากรัฐหล่มากเหลือเกิน ด้วยเหตุนี้ หากในยาม ที่รัฐหลู่ประสบกับเภทภัยได้รับความเดือดร้อนต้องการ กำลังช่วยเหลือ ก็ย่อมเหมือนกับน้ำทะเลที่อยู่ไกล ย่อมไม่ อาจใช้ดับไฟใกล้ได้ทันเวลา ตรงกันข้ามรัฐฉนั้น มีชายแดน ติดกับรัฐหลู่ การไม่สร้างสัมพันธไมตรีกับรัฐนี้จึงเป็นภัยต่อ รัฐหลู่ของเราอย่างยิ่ง พระเจ้าข้า” หลังจากวันที่หลี่กราบทูลกษัตริย์กงแห่งรัฐหลู่ให้ สร้างสัมพันธไมตรีกับรัฐนี้เป็นต้นมานั้น สำนวนจีน “น้ำไฟ ๙๘ | กัลยาณมิตร 180 21 22 ความรู้ ความสามารถ และความเจริญรุ่งเรืองในชีวิต