ธาตุแห่งความเพียร : หน้า 29/132

ช่วงที่ ๑ เรียกว่า อารัมภธาตุ หรือธาตุเริ่มต้น คือ กล้าที่จะคิดถึงคุณ งามความดีตั้งแต่ต้น กล้าที่จะพูดถึง ความดีที่ตั้งใจจะทำ และกล้าที่จะ ลงมือทำความดีตามที่คิด ที่พูด เอาไว้ให้สําเร็จ ช่วงที่ ๒ เรียกว่า นึกกัมธาตุ หรือธาตุท่ามกลาง คือ กำลังดำเนินการ กลั่นธาตุแห่งความเพียร ธาตุแห่ง ความสำเร็จให้เกิดขึ้นในตัวเรื่อยไป ช่วงที่ ๓ เรียกว่า ปรักกุมธาตุ หรือ ธาตุแห่งความก้าวหน้า คือ ธาตุ แห่งความเพียร หรือวิริยะบารมีนั่นเอง คนบางคนเป็นนักคิดนักฝัน กล้าคิด กล้าพูด กล้าทำ แต่เป็นความ เรื่องพระมหาชนกที่พระองค์ทรงนำมา ตรัสเล่านี้เป็นตัวอย่างสำคัญ ใครจะทําความเพียรอะไร ๔. แก้ไขภาวะศีลธรรมและ ต้องถามตัวเองสองเรื่องนี้ เศรษฐกิจตกต่ำด้วยวิริยะบารมี ก่อนว่า สิ่งที่ตนเองจะทำ นั้น เป็นเรื่องเพื่อการ ทุ่มเทสร้างความดีไหม หรือ เป็นความทุ่มเทที่จะ ละความชั่ว ถ้าใช่อย่างใด อย่างหนึ่งในสองเรื่องนี้ แปลว่าใช้ได้ แล้วให้ใช้สติ ของตัวเองประดับ - กล้าที่อุปมาเหมือนกับการจุดไม้ขีดไฟ ประคองทำความดีนั้นไป ต้มน้ำเท่านั้น แต่ไม่ใส่เชื้อเพลิง ไม่ ใส่ไฟใส่ฟืนต่อไป ไฟก็มอดดับ ต้มน้ำ ไม่สำเร็จ เพราะชอบแต่จุดไฟ แต่ใส่ เชื้อไฟไม่เป็น อย่างทุ่มเทชีวิตจิตใจให้ เต็มที่ เต็มอิ่ม เต็มใจ เต็มมือ เมื่อนั้นตัวของเรา พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสอน ให้ชาวพุทธตั้งวิริยะบารมีหรือความ เพียรไว้ในใจ ๔ ประการด้วยกัน คือ ประการที่ ๑ คือ กล้าตัดใจเลิก ทำความชั่ว ไม่ว่าจะเคยทำมามากน้อยเท่าไร ตอน ความชั่วใดก็ตามที่มีมาแต่เดิม นี้รู้แล้วว่าเป็นความชั่ว ก็มีความกล้า จะเลิกทำความชั่วขึ้นมาทันที แล้ว พร้อมกล้าเผชิญกับความจริงที่จะเกิด ขึ้นตามมา เช่น ทำไมคนเราจึงโกหก เพราะไม่กล้าเผชิญความจริงจึงต้อง โกหก แต่ถ้ากล้าเผชิญกับความจริง เมื่อไร จะเลิกโกหกได้ทันที แล้วจะมี นิสัยอีกประการตามมา คือเมื่อเวลา อีกพวกหนึ่ง กล้าคิด กล้าพูด จึงจะมีความเพียรที่ถูก พูดอย่างไรเอาไว้ ก็ทำอย่างนั้น ทำ กล้าทำเช่นกัน แต่อย่าใช้เวลาทำนาน รอความสําเร็จไม่ไหว กลับไปนอนดีกว่า แต่มีอยู่พวกหนึ่ง พวกนี้ธาตุ ต้องเกิดขึ้นในตัว ความเพียรสูง เป็นชนิดกัดฟันสู้ทีเดียว กัดฟันยังไม่พอต้องบอกว่ากัดเหงือกสู้ด้วย พวก นี้ทำอะไรแล้ว ถ้าไม่เสร็จไม่เลิก ให้มันตายรู้ แล้วรู้รอดไป กลุ่มนี้เองที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงสรรเสริญ เพราะงานใหญ่ๆ ความดียักษ์ๆ ชนิดงานข้ามภพข้ามชาติ ต้องอาศัยกลุ่มคนที่มี ธาตุแห่งความเพียรแข็งแกร่งเช่นนี้ทำงาน จึงจะ ประสบความสำเร็จ เพราะฉะนั้น การที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า สร้างบารมีมาจนกระทั่งตรัสรู้ธรรมได้ เป็น เพราะพระองค์สั่งสมธาตุแห่งความเพียรมายาว นาน อย่างเอาชีวิตเป็นเดิมพัน ดังเช่นชาดก อย่างไรเอาไว้ ก็พูดอย่างนั้น ซึ่งเรื่องนี้ เป็นเรื่องที่ต้องใช้กำลังใจสูงจึงจะกล้าสู้ ความจริง ประการที่ ๒ คือ กล้าหักห้าม กัลยาณมิตร มกราคม ๒๕๔๓ ๒๗