การเดินทางและการค้าขาย : หน้า 83/112

บทที่ 5 ชายหาดแคว้นวัชชี ขณะที่พราหมณ์ผู้เฒ่ากำลังประ คองอัญชลีกล่าวคำนมัสการพระสุคตเจ้า นั้น ผู้ฟังทั้งปวงก็พากันยืนขึ้นและ ประคองอัญชลีตาม ต่างมีจิตใจชื่นบาน ไปตามกถาอันเป็นที่ตั้งแห่งความเลื่อมใส ของพราหมณ์ชรา ครั้นแล้วก็แยกย้าย กลับสู่เคหสถานแห่งตน สุรเสนะกับติมพรุ กลับมาถึง หมู่เกวียนเมื่อต้นมัชฌิมยาม พบ ธนิยะยังนั่งคอยอยู่ สุรเสนะจึงเล่าความ ให้ท่านบิดาฟังโดยละเอียด ชาวเกวียนทุกคนได้รับแจ้งให้ ทราบว่า เช้ามืดวันรุ่งขึ้น ขบวนเกวียน จะเคลื่อนจากกรุงราชคฤห์ มุ่งหน้าไปสู่ แคว้นวัชชี ต่างจึงเตรียมตัวไว้เรียบร้อย แต่ยามเย็น. จันทรายณะมหาอำมาตย์พร้อม ด้วยบุตรธิดามาถึงหมู่เกวียนแต่ยัง ไม่สว่าง เพื่อส่งธนิยะสหายรักผู้จะ จากไปสู่แคว้นอื่นต่อไป สุรเสนะแล เห็นก็แสดงอาการดีใจจนท่านบิดา สังเกตรู้ เป็นความดีใจอันลึกลับซึ่ง ไม่มีใครทราบ นอกจากธนิยะผู้เป็น คนช่างสังเกต หมู่เกวียนได้มาคอยอยู่ ที่ประตูเมืองแต่ยามนั้น ครั้นได้เวลา แสงเงินแสงทอง ประตูใหญ่เปิดออก ขบวนเกวียนก็ค่อย ๆ เคลื่อนจากไป ธนิยะกับจันทรายณะแสดงความเคารพ กันและกันแล้วก็กล่าวคำอำลา สุรเสนะ ประคองอัญชลีต่อจันทรายณะและ บุตรธิดาด้วยท่าทางอันเศร้า, เสียงเป่าเขา เป็นระยะ ๆ มีขบวนม้าประจำกอง เกวียนเป็นหมู่ ๆ ออกตรวจตราความ เรียบร้อยในการเดินทาง มีเกวียนสินค้า เกวียนเสบียง หญ้า น้ำพร้อมสรรพ ราชคฤห์มหานครอันรุ่งโรจน์ซึ่งแวด วงไปด้วยภูผาเป็นทิวล้อม ถูกละไว้ใน เบื้องหลัง ในขณะนี้จะได้ยินแต่เสียง กระดึงที่คอโค และเสียงล้อเกวียน ติดต่อกันไปตลอดเวลา สองข้างทางมี ทุ่งนา ป่าตาล ป่าไม้เบญจพรรณ และ ควนดิน ไกลออกไปเล็กน้อยมีพืดเขา ระยะทาง ลักษณะภูมิประเทศอื่น ๆ อีก นาน ๆ จะผ่านหมู่บ้านย่อม ๆ สักแห่งหนึ่ง มีสตรีและเด็กออกมายืน ดูหมู่เกวียนที่ผ่านไปอย่างสนใจ ปาฏ ตาม! หมู่บ้านใหญ่ริมฝั่ง แม่น้ำคงคา คือจุดหมายสำคัญที่ขบวน เกวียนนี้มุ่งไป ณ ที่นั้นขบวนเกวียน จะพักเตรียมตัว เพื่อข้ามลำน้ำใหญ่อัน แบ่งเขตมครกับวัชช์ ปาฏลิตาม คือ หน้าด่านอันสำคัญที่แคว้นมคธ ได้ส่ง ทอดเป็นแนวยาวทางซ้ายมือ พื้นภูมิ กองสอดแนมมาคอยสังเกตความเคลื่อน ประเทศในฤดูนี้เขียวชะอุ่มเป็นที่เจริญ | ไหวของผู้ที่ข้ามไปมาอยู่เสมอ อาชีพ ตา. สุรเสนะนั่งสงบตลอดทาง ท่าน บิดาจึงกล่าวขึ้นว่า "ถ้าคิดตามระยะทางแล้ว เรา เดินทางจากกาสีลิคเข้าเขตวัชชีทีเดียวยัง ใกล้กว่า แต่เราต้องย้อนมาแคว้นมคธ แล้วจึงเข้าวัชรี ก็เพราะการเดินทางเพื่อ ค้าขาย ไม่เหมือนกับการเดินทางด้วย ธุระอื่น พ่อรู้ว่าเจ้าอาลัยกรุงราชคฤห์ เพราะเหตุไร แต่เจ้าก็ได้คติประจำใจ เป็นอันมากระหว่างพักอยู่ ณ ที่นั้น ถ้า เจ้าคิดว่าชีวิตของคนเราเป็นเพียงความ ฝัน เราประสบอะไรในความฝันแล้ว พอตื่นก็หายไปดังนี้ เจ้าก็จะไม่อาลัย ในสิ่งต่าง ๆ ที่พบเห็นมากเกินไป สุรเสนะสะดุ้งที่ท่านบิดาพูดดั่ง ว่ารู้ความในใจอะไรของตน เขาก้มหน้า มีอาการสะอื้นอยู่ในอก แต่หามีน้ำตา ไหลออกมาไม่ เพราะท่านบิดาอบรม บุตรไม่ให้เป็นคนอ่อนแอ ถ้าจะมีความ รู้สึกเศร้าเสียใจอย่างไร ก็ให้เก็บไว้แต่ ในใจมิให้แสดงออกมา, สุรเสนะคง ไม่พูดอะไรตามเคย จึงเป็นโอกาสที่ท่าน บิดาจะได้พร่ำสอนสิ่งต่าง ๆ เกี่ยวกับ ชีวิตของคนเรา ตลอดจนวิธีสังเกต ของชาวบ้านหมู่นี้คือตัดหวายและไม้ไผ่ มาสานทำเป็นเครื่องใช้ ขายแก่ผู้เดิน ทางและทำไร่ ทำนา การทำไร่ใช้สถาน ริมฝั่งแม่คงคาตอนที่ลาดลงไปอันสะดวก ด้วยน้ำ ส่วนการทำนาก็เลือกทำในแต่ ที่ลุ่ม ซึ่งนํ้าท่วมถึงในฤดูฝน ขบวนเกวียนซึ่งรอนแรมมา ได้ บรรลุถึงปาฏลิคามในเวลาบ่าย ธนิยะ ก็สั่งจัดขบวนใหม่ ให้เกวียนสินค้าอยู่ กลาง มีกองคุ้มกันอยู่รอบนอก มีกอง ม้าคอยสอดส่องดูแลเป็นยามลดหลั่น ใกล้ไกล ตามควรแก่ภูมิประเทศมิได้ ประมาท หมู่ชายฉกรรจ์ก็ถูกเกณฑ์ ให้ไปตัดไม้ไผ่ และตัดหวายมาเตรียม เป็นเครื่องอุปกรณ์ในการข้ามฟาก อย่างเร่งด่วน. ว่า:- ธนิยะ ได้อธิบายให้สุรเสนะฟัง “เกวียนของเรานับจำนวนร้อย เราจึงต้องเช่าเรือและแพของชาวบ้าน เท่าที่จะหาได้ ส่วนแพที่ทำเองได้เท่าไร ก็ต้องนำมาใช้เพื่อให้ข้ามเสร็จในวัน เดียว, เกวียนบรรทุกสินค้าหนัก ๆ เล่มหนึ่งเราต้องใช้แพถึงสามแพคือแพ หนึ่งผูกไว้ใต้ท้องเกวียน เมื่อโคลาก Kalyanamitra.org ca