ข้อความต้นฉบับในหน้า
ๆ
มีความเพียรเลว ทำแต่ชั่วด้วยกาย
ชั่วด้วยวาจา ชั่วด้วยใจต่าง
ความเพียรใช้ไม่ได้ ถึงจะเพียรทำ
ไปสักเท่าใดก็ให้โทษแก่ตัว ไม่ได้
ประโยชน์แก่ตัว ในจำพวกเหล่านี้
ได้ชื่อว่าไม่พ้น มารย่อมรังควานได้
เป็นลูกมือของพญามาร มารจะ
ต้องการอย่างไรก็ได้สมความปรา
รถนาของมารทุกสิ่งทุกประการ จะ
ให้ครองเรือนเสียตลอดชาติ ไม่
ขยันตัวจำศีลภาวนาได้ก็ต้องเป็นไป
ตามอำนาจของมาร จะให้ไปดู
มหรสพต่าง ๆ ตามใจมารบังคับ
ให้เป็นไปตามอัธยาศัยของมารแท้ๆ
เหตุนี้แหละ เหมือนต้นไม้ทุพพล
ภาพอยู่เต็มที่แล้ว น้ำก็เซาะเข้าไป ๆ
ใกล้จะพังอยู่เต็มที่แล้ว ร่องแร่ง
พวกที่ไม่สำรวม
เห็นอารมณ์งาม
ไม่รู้จักประมาณในการใช้สอย
ไม่มีศรัทธา
เป็นคนเกียจคร้าน
พวกเหล่านี้เป็นลูกศิษย์
หลอกลวงทั้งนั้น ธรรมารมณ์ก็ไม่มี
หลอกลวงทั้งนั้น เมื่อเห็นไม่งามอยู่
ดังนี้ละก็ อินทริเยสุ สวโต ก็สำรวม
ในอินทรีย์ทั้งหลาย ระวังตา หู จมูก
ลิ้น กาย ใจ ท่านยืนยันไว้ในท้าย
บทนี้ว่าสำรวมนัยน์ตาได้ยังประโยชน์
ให้สำเร็จ สำรวมหูได้ยังประโยชน์
ให้สำเร็จ สำรวมกายได้ยังประโยชน์
ให้สำเร็จ สำรวมจมูกได้ ยังประ
โยชน์ให้สำเร็จ สำรวมลิ้นได้ ยัง
ประโยชน์ให้สำเร็จ สำรวมกายได้
ยังประโยชน์ให้สำเร็จ สำรวมใจได้
ก็ยังประโยชน์ให้สำเร็จหนักขึ้นไป
นี่เป็นข้อสำคัญ ต้องสำรวมระวังไว้
ถ้าสำรวมระวังไม่ได้มันก็ให้โทษ
ดังจะชักตัวอย่างสำรวมตา
อยู่เต็มที่แล้วลมพัดไม่แรงนักหรอก
กระพือมาพักหนึ่งค่อย ๆ ก็เอนไป
แล้ว นั่นฉันใด พวกที่ไม่สำรวม
ของพญามารทั้งนัน
ไม่ใช่ลูกศิษย์ของพระ
เห็นอารมณ์งาม ไม่รู้จักประมาณ
ในการใช้สอย ไม่มีศรัทธา เป็น
มาร มารลากจูงไปเสียตามความ
คนเกียจคร้าน พวกเหล่านี้เป็นลูก มารมณ์เหล่านั้น
ศิษย์ของพญามารทั้งนั้น ไม่ใช่ลูก
ปรารถนา
ส่วนลูกศิษย์ของพระอีกพวก
หนึ่ง อสุภานุปสฺส วิหรนต์ เห็น
ตามอารมณ์ว่าไม่งามอยู่ รูป เสียง
กลิ่น รส โผฏฐัพพะ เห็นว่าไม่งาม
รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ธรร
อัตรา แม้จะงามก็ทำกิริยาหลอก
ลวงทั้งนั้น ตัวจริงไม่มี ตัวจริงของ
รูปงามไม่มี เสียงไพเราะก็ไม่มี
เสียงหลอกลวงทั้งนั้น เป็นเสียอย่างนี้
กลิ่นจริง ๆ ก็ไม่มี กลิ่นหอมหลอก
ลวงทั้งนั้น รสจริง ๆ ก็ไม่มี
หลอกลวงทั้งนั้น สัมผัสก็ไม่มี สัมผัส
รส
เห็นว่าไม่งาม
ไม่งามทั้งนั้น รูป เมื่อมีแล้วก็หาไม่
ศิษย์ของพระ เป็นลูกศิษย์ของพญา เกิดแล้วดับไป แปรผันอยู่เนืองนิจ
ไม่ได้ ชอบดู ชอบไปดูโน่นดูนี่ ใน
การไปดูเป็นอย่างไรบ้าง เป็นอัน
ตราย รถชนก็มีไปดู ไฟไหม้เหยียบ
กันเหลวแหลกตายก็มี นี่เพราะ
อย่างไร ชอบดูละซิ ชอบดูนั่น
ร้ายนักหละ ในกลางค่ำกลางคืน
เขาประหารซึ่งกันและกัน พลาด
เนื้อพลาดตัวถึงกับเขายิงตาย ฟัน
ตาย แทงตายกันอเนกอนันต์สุดซึ้ง
จะพรรณนา มีทุกบ้านทุกช่องไป
นี่เพราะระวังการดูไว้ไม่ได้ อยาก
ดูอยากฟังนี่เป็นข้อสำคัญอยู่ ให้
สำรวมระวังไว้เถอะ ไม่ได้โทษนัก
ต้องคอยระแวดระวังทีเดียว เพราะ
การดูเป็นคุณก็มี โทษก็มี ภิกขุน
ทสสนาย ดูแลพระภิกษุไม่เป็นโทษ
๑๖ กัลยาณมิตร เมษายน ๒๕๓๕