ข้อความต้นฉบับในหน้า
ญี่ปุ่นจะพูดในทำนองที่ว่า เราทำดีกว่าพูด การทำเป็น
เรื่องที่สำคัญมากที่สุดเพราะพูดกันมามากแล้ว ส่วน
คนไทยในที่ประชุมจะนั่งฟังอย่างเงียบ ๆ เพราะเราถือ
ว่านิ่งเสียตำลึงทองก็เลยรักษามารยาทความเป็นไทยของ
เราอย่างเสมอต้นเสมอปลายคือเป็นผู้ฟังมากกว่าผู้พูด
ในเรื่องศาสนาสังวาทะ จะหากลุ่มใดที่มีความ
จัดเจนเวทีเท่ากับผู้แทนจากศาสนาคริสต์นั้น ไม่มีเลย
เพราะเขาได้ศึกษารายละเอียดของศาสนาต่าง ๆ มาก
มายมาก่อน อาตมาได้แสดงความคิดเห็นแก่ที่ประชุม
ในเรื่องการทำความเข้าใจเกี่ยวกับพระพุทธศาสนา เพื่อ
ปรับความเห็นของศาสนิกต่างศาสนา ให้เข้าใจพระ
พุทธศาสนาอย่างถูกต้องในระดับหนึ่งก่อน เพราะการ
เกิดมาเป็นคนในศาสนาหนึ่งนั้น ทำให้เรามีโลกทัศน์ใน
ลักษณะหนึ่ง มองโลกแบบเดียวเพียงด้านเดียว และไม่
อาจเข้าใจว่าคนอื่นเขามองเห็นอย่างไร เช่น ผู้ที่เกิดใน
ศาสนาที่เชื่อเรื่องพระเจ้าสร้างโลกก็คิดไม่ออกว่าศาสนา
หมู่บ้านชนบท ในหุบเขาตอนกลางของเนปาล หญิงสาวสนุกสนาน
กับการเล่นโล้ชิงช้า
เพราะเป็นที่รู้กันอยู่แล้วว่า ถ้าวรรณะไม่ใช่สาเหตุแบ่ง
มนุษย์ออกจากกันแล้ว จะเป็นอะไรอีกเล่าที่ทำให้อินเดีย
แตกแยกออกเป็นหลายกลุ่มมากมาย ทำให้ความเจริญ
ก้าวหน้าต่าง ๆ ไม่เกิดขึ้น สิทธิเสรีภาพในการนับถือ
ศาสนาก็ถูกกีดกันมาตั้งแต่กำเนิดเลยทีเดียว
ที่ไม่มีพระเจ้าจะอยู่ได้อย่างไร เขามองไม่ออกจริง ๆ
อาตมาได้อธิบาย การกำเนิดของศาสนาต่าง ๆ
ให้กว้างสักหน่อยหนึ่งว่า ศาสนาทุกศาสนาในโลกนี้ ไม่
ว่าจะมีหรือไม่มีพระเจ้าก็ตาม จะมีคำสอนเหมือนกัน ๒
ประการคือ
ประการที่หนึ่ง สอนเกี่ยวกับสัจธรรมที่ไม่สามารถ
มองเห็นด้วยตาเปล่า (The Unseen)
ประการที่สอง สอนวิธีที่คนจะดำเนินชีวิตเข้าสู่
สัจธรรมนั้น
การที่ใครจะลุกขึ้นมาอธิบายลักษณะของศาสนา
นอกจากปัญหานี้แล้ว คณะผู้แทนจากปากีสถาน ของตน ๆ ให้คนต่างศาสนาฟังอย่างซาบซึ้งและเข้าใจ
กลุ่มหนึ่งก็มัวแต่เถียงกันอีก กลุ่มหนึ่งว่าในปากีสถานมี ทันที ไม่ใช่ของง่ายเลย เพราะแต่ละศาสนามีต้น
การแบ่งแยกกดขี่ชนชั้นหรือไม่ พวกที่เป็นอิสลามและ กำเนิดและพื้นฐานความเชื่อที่แตกต่างกันไป บางที
เป็นคนกลุ่มใหญ่ก็บอกว่าไม่มี ส่วนพวกที่เป็นคนกลุ่ม สัจธรรมของศาสนาหนึ่ง ก็ไม่อาจเป็นที่เข้าใจได้ของอีก
น้อย ที่เป็นบาทหลวงก็ยกมือคัดค้านบอกว่า มี มี ศาสนาหนึ่ง ดังเช่นพวกที่เชื่อในพระเจ้าที่เชื่อว่าศาสนา
เรื่องบีบคั้นสิทธิมนุษยชนมากมาย หาความเป็นธรรม ที่ไม่มีพระเจ้าจะอยู่ในโลกนี้ได้อย่างไร ชาวยิวก็ไม่เข้า
ไม่ได้ เถียงกันไปเถียงกันมาฟังไม่ได้ศัพท์ นาน ๆ ครั้ง ใจว่า ทำไมจึงมีผู้ที่เปลี่ยนไปนับถือศาสนาอื่นที่ไม่ใช่
ผู้แทนจากญี่ปุ่นจะเสนอความคิดแทรกขึ้นมาซักเรื่อง คน ศาสนาตามกำเนิดของตน ทั้งนี้เพราะคนยิวเกิดขึ้นมา
๕๖ กัลยาณมิตร เมษายน ๒๕๓๕