การระวังในอารมณ์ : หน้า 17/113

ในอารมณ์ที่ชอบใจ ร่าเริงบันเทิงใจ ในอารมณ์ที่ชอบใจ เมื่อสำรวมไม่ได้เช่นนี้ เมื่อ เพลิดเพลินเสียดังนี้ละก็ อินทริเยสุ อสวโต มันก็ไม่ระวังตาระวังหู ไม่ ระวังจมูก ไม่ระวังลิ้น ไม่ระวังกาย ไม่ระวังใจ ไม่ระวังอินทรีย์ทั้งหก อินทรีย์ทั้งหกเป็นตัวศีลสำคัญของ จักประมาณใช้สอย หาเงินได้เท่าไร ก็ใช้ไม่พอ หาเงินเท่าไรก็หมด ใช้ แปลว่า คนเกียจคร้านคนไม่มีศรัทธา การอันบัณฑิตพึงเกลียด กุสต์ เขา ไม่รู้จักประมาณ บริโภคก็ไม่รู้จัก ประมาณ ไม่รู้จักประมาณในวันนี้ พรุ่งนี้ต่อไปไม่รู้จักประมาณ ต้องกู้ หนี้ยืมสินเขาบริโภคใช้สอยไป นี่ เพราะไม่รู้จักประมาณในการใช้สอย ในการบริโภค นี่ก็ร้ายกาจนัก หรือ มาอยู่วัดอยู่ว่าก็นอนอืด อยู่บ้านก็ นอนอืด ไม่มีศรัทธา ไม่เชื่อมั่นเข้า ไปในพระรัตนตรัย เป็นคนปราศ จากความศรัทธา เป็นคนเกียจคร้าน เช่นนี้แล้วละก็ บัณฑิตเกลียดนัก ท่านถึงได้แปลว่า กุสต์ ผู้จมอยู่ด้วย อาการอันบัณฑิตพึงเกลียด คนมี ปัญญาเกลียดนักคนเกียจคร้าน แต่ ชอบสรรเสริญนิยมคนขยัน คนหมั่น พระภิกษุสามเณรทีเดียว ถ้าทอด บริโภคเข้าไปแล้วไฟธาตุย่อยอาหาร ธุระเสียแล้วก็เหลวไหลทีเดียว ถ้า ไม่สำเร็จ เกิดโรคภัยไข้เจ็บขึ้น ถึง ไม่ทอดธุระละก็ใช้ได้ โภชนมหิ แก่เป็นอันตรายแก่ชีวิตทีเดียวนี่ต้อง อมฤตญญ์ ไม่รู้จักโภชนาหาร ไม่รู้ คอยระแวดระวัง โภชนาหารต้อง ขยัน คนเพียร คนมีศรัทธาเลื่อมใส จักบริโภคโภชนาหารถึงกับเป็นหนี้ ระวังมากทีเดียว ถ้าระวังไม่มากก็ นั่นเป็นที่ชอบของนักปราชญ์ราช เป็นข้าเป็นบ่าวเขาเขียวหนา ไม่รู้ ให้โทษแก่ตัวไม่ใช่น้อย บัณฑิตทั้งหลาย คนเกียจคร้านไม่ จักบริโภคในโภชนาหารนะ คือไม่รู้ กุสต์ หินวีริย์ จมอยู่ด้วยอา ชอบ ในวีริย์ มีความเพียรเลว เมษายน ๒๕๓๕ กัลยาณมิตร ๑๕