ข้อความต้นฉบับในหน้า
พระพุทธรูปยืน ศิลปคันธาระ
ของคริสเตียนหรือคัมภีร์ที่ครอบครัวชาวยิวในนิวซีแลนด์
ส่งมาให้เมื่อต้นปีนี้ ก็เป็นต้นฉบับเก่าแก่จริง ๆ
ต้นฉบับที่กระผมใช้อยู่คือ The Five Books of
Moses with Haphtaroth,and Prayer From Sabbath
ฉบับที่กระผมใช้นี้พิมพ์ในประเทศออสเตรียเมื่อปี ๑๙๓๑
เป็นหนังสือมีค่ายิ่งนักสำหรับตระกูลชาวยิว เนื่องจาก
ท่านผู้อ่านคงทราบดีว่า ชนชาตินี้และหนังสือคัมภีร์นี้
พิมพ์ก่อนการเรืองอำนาจของนาซีเยอรมัน เป็นหนังสือ
รุ่นที่หายากมาก เพราะเมื่อฮิตเล่อร์เถลิงอำนาจ สังหาร
ยิวไปหลายล้านคน ไม่มีผิวคนใดกล้าเก็บหนังสือเหล่านี้ไว้
ถึงเก็บไว้ก็ถูกนำออกมาประจานเผาทิ้งเสียหมด เท่าที่
เล็ดรอดมาอยู่ในมือของกระผมและใช้อ้างอิงได้ทุกวันนี้
ถือว่าเป็นหนังสือคัมภีร์ประวัติศาสตร์ และแน่นอนว่า
ได้เปื้อนไปด้วยเลือดและน้ำตา ผ่านสงครามมาได้ก็
เป็นบุญโขอยู่แล้ว
พโตเลมีนั้น ถือว่าเป็นชนชั้นปกครอง สืบสาย
จากพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ ทำมาหากินกับชนชั้นวาณิช
ซึ่งเป็นชาวยิวที่ปักหลักค้าขายที่เมืองท่าอเล็กซานเดรีย
หากจะเทียบตักศิลาแล้ว ก็เมืองท่าแห่งนี้แหละ
ที่เป็นมหาคลังสมบัติทางวิชาการของโลกตะวันตกอันทรง
คุณค่ายิ่ง เมื่อเมืองนี้ถูกเผาทิ้ง ห้องสมุดได้ถูกเผาไป
ด้วย ปราชญ์ชาวยิวอีกท่านหนึ่งซึ่งรู้เรื่องการแปลเป็น
ภาษากรีก ก็คือ Philo (A.D.40)
สำหรับการวิเคราะห์เพื่อพิจารณาความเปรียบกับ
มิลินทปัญหานั้น ต้นฉบับที่ส่องทางให้กระผมศึกษาก็
คือภาคผนวกของหนังสือตำราต้นฉบับของศาสตราจารย์
W.W. Tarn ท่านผู้นี้ศึกษาประวัติศาสตร์กรีกในอินเดีย
และมีผลงานที่ได้รับการอ้างอิงมากที่สุด
เขียนตำหรับตำราว่าด้วยกรีกในอินเดีย
หากจะมีผู้
ตำราของ Tarn นั้น อ่านยากมาก ความรู้ความ
เข้าใจที่จะทำให้ศึกษางานของเขาได้อย่างดีนั้น ต้อง
ประกอบไปด้วยปัจจัยในด้านภาษาศาสตร์
ศาสตร์สากลว่าด้วยยุคสมัยโบราณ
และประวัติ
Tarn เองใช้ข้อมูลต้นฉบับมิลินทปัญหาหลายเล่ม
ด้วยกัน เฉพาะที่นำมาอ้างอิงเป็นหลักคือของศาสตรา-
จารย์ริส เดวิส (Rhys Davis) ผู้แปลคัมภีร์ทางพุทธ
ศาสนาที่มีชื่อเสียงมากที่สุด
๒๔ กัลยาณมิตร เมษายน ๒๕๓๕