ข้อความต้นฉบับในหน้า
เจตนา จึงต้องมีวิบากด้วย แม้จะเป็น
วิบาก หรือผลอันเพลาที่สุดก็ตาม?”
“ขอถวายพระพร อาตมภาพขอทูล
ยิงสัตว์ แต่ไพล่ไปถูกเอาสุวรรณสาม
โพธิสัตว์ นี่เรื่องหนึ่ง
“อีกเรื่องหนึ่งเล่ากันมาว่าชาวสวน
ถามพระองค์บางประการ พระองค์ทรงเห็น ผู้หนึ่งปลูกมันไว้มาก มีเรื่องรำคาญใจที่
อย่างไร ขอให้ทรงตอบอย่างนั้น คือ อีเก้งมาขโมยกินมันของตนในค่ำคืน คืน
สมมุติว่า พระองค์ทรงประทับบนปราสาท หนึ่งเขาเฝ้าอยู่ตลอดราตรี แต่ไม่ปรากฏว่า
ชั้นบน ทรงโยนก้อนอิฐ หรือก้อนหิน มีเก้งมากินมันเลย เมื่อรุ่งแล้วเขาเห็น
ลงมาทางช่องพระแกลโดยที่พระองค์มิได้ ยอดมันไหว ๆ เข้าใจว่าเป็นอีเก้งมากินมัน
ทรงมีเจตนาจะให้ถูกใครเลย บังเอิญ จึงยิ่งด้วยธนูอาบยาพิษ เมื่อเดินเข้าไปดู
ก้อนหินนั้นไปถูกชายผู้หนึ่งเข้า เขาจะ เห็นเพื่อนบ้านคนหนึ่งออกมากระทำสรีร
เจ็บหรือไม่?”
“เจ็บแน่นอน พระคุณเจ้า
กิจในเวลาเช้า
“นี่คือตัวอย่างการให้ผลของกตัด
“หากพระองค์ทรงทราบเรื่องนี้ ตาวาปนกรรม ซึ่งชายผู้ตายคงเคยได้
แล้วขอโทษเขาเสีย เขาจะอภัยให้พระองค์ กระทำกรรมทำนองนี้มาบ้าง จึงมาได้รับ
หรือไม่?”
“อันนี้ไม่แน่เสมอไป เขาอาจอภัย
หรือไม่อภัยได้เท่า ๆ กัน แล้วแต่กรณี
แวดล้อมอื่น ๆ” พระเจ้าอโศกทรงตอบ
ผลเช่นนั้น
“เมื่อพิจารณาตามนี้ พระองค์จะ
ทรงเห็นว่าทางที่ดีที่สุดคือ ความไม่ประ
มาท ไม่ควรวางใจว่ากรรมเพียงเล็กน้อย
“คราวนี้ มาพิจารณาในแง่ดีบ้าง จะไม่ให้ผล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า
สมมุติว่าพระองค์ทรงทำความดีอย่างใด หยดน้ำทีละหยดยังสามารถทำภาชนะ
อย่างหนึ่ง โดยมิได้มีเจตนาที่จะให้ใคร ให้เต็มได้ฉันใด คนพาลค่อยสั่งสมบาป
66
ชาวนาต้องตกนรก
เป็นเวลานาน
เพราะเศษแห่งวิบาก
ชาวนาผู้นั้นถือปฏิสนธิ
ในกำาเนิดกา
ถึงตายด้วยวิธีถูก
เสวียนหญ้าพันคอ
มา ๓ ครั้งแล้ว
ได้รับผลแห่งความดีนั้น แต่เมื่อใครได้รับ ทีละเล็กทีละน้อยก็จะเต็มไปด้วยบาป ผสมดินทีละน้อย ในที่สุดก็เป็นจอมปลวก
ผลดีจากพระราชกรณียกิจของพระองค์ ฉันนั้น ทำนองเดียวกันไม่ควรดูดาย
มหึมา เป็นที่อาศัยแห่งพฤกษาลดาวัลย์
เขาจะรู้สึกในพระมหากรุณาธิคุณของ ว่าบุญกุศลเล็กน้อยจะไม่ให้ผล ผู้มี ทั้งหลาย บุคคลผู้ไม่ประมาท ค่อยเก็บ
พระองค์หรือไม่?”
เจ้า”
ปัญญาสั่งสมบุญทีละน้อย ๆ ก็จะเต็ม
“ต้องรู้สึกอย่างแน่นอน พระคุณ ไปด้วยบุญเช่นกัน
ออมทรัพย์ทีละเล็กละน้อย ก็อาจเป็น
คนมั่งคั่งได้ เรื่องทำนองนี้มีตัวอย่างอยู่
“ในด้านการครองชีวิตประจำวัน มากมาย
“ราชะ!
และ
"สรุปว่า ความดี หรือชั่วก็ตาม เกี่ยวกับเรื่องการจ่ายทรัพย์และการออมนั้น
เมื่อทรงพิจารณาด้วย
ที่บุคคลทำโดยไม่เจตนายังสามารถเผล็ด พระพุทธองค์ทรงสอนให้ดูตัวอย่างยา พระปัญญาอันแยบยลจะทรงเห็นว่า ของ
ผลเป็นความทุกข์ และความสุขแก่ผู้อื่น หยอดตาและการสั่งสมขึ้นแห่งจอมปลวก ใหญ่มักจะมาจากของน้อยเสมอ
ได้ กรรมชนิดนี้แหละท่านเรียกว่า กตัต “ดูก่อนจอมชนในแผ่นดิน! การ ของน้อยอาจมาจากของใหญ่ได้เช่นกัน
ตาวาปนกรรม จะให้ผลต่อเมื่อกรรมที่ จ่ายทรัพย์โดยไม่คำนึงถึงทางได้ปล่อยให้ ทางดำเนินชีวิตที่ถูกต้องที่สุด ปลอดภัย
บุคคลทำโดยเจตนา ได้อำนวยผลหมด รั่วไหลทีละน้อย โดยคิดประมาทว่าไม่ ที่สุดคือทางแห่งความไม่ประมาท เว้น
แล้วในช่วงหนึ่ง 7
เป็นไร ๆ จำนวนเล็กน้อยเท่านั้น ในที่สุด วิสมจริยาคือทางชั่วทุจริต ประพฤติ
“ขอถวายพระพร ตัวอย่างการ ก็จะหมดเหมือนยาหยอดตาใช้ทีละน้อย ๆ แต่สมจริยาคือสุจริต
ให้ผลของกรรมประเภทนี้ เช่นเรื่องพระ ในที่สุดก็หมดเช่นกัน
ราชากบิลยักษ์ เสด็จประพาสป่าต้องการ
“ทางตรงข้าม ตัวปลวกค่อย ๆ
อ่านต่อฉบับหน้า
เมษายน ๒๕๓๕ กัลยาณมิตร ๙๗