การดูแลและการใช้สอย : หน้า 19/113

ดูแลหมู่พระภิกษุให้เล่าเรียนศึกษา ไม่ให้เกินอิ่มไปสักคำเดียวก็ไม่ให้เกิน ว่ารู้จักประมาณในการใช้สอย คันถธุระ วิปัสสนาธุระ ดูแลเหมือน หรือหย่อนอิ่มไว้สักคำเผื่อน้ำไว้เล็ก อย่างกับพ่อแม่ดูแลลูกนั้น อย่างนี้ ไม่มีโทษ หรือพ่อแม่ดูแลลูกให้เล่า เรียนศึกษาทำความดีต่อไป อย่างนี้ ไม่มีโทษ การดูแลอย่างอื่น ดูแล มหรสพต่าง ๆ เสียเงินด้วย เสีย เวลาด้วยประการทั้งปวง เหตุนี้ ต้องระแวดระวังทีเดียว ต้องสำรวม ให้ท้องไม่เฟ้อ น้อยให้ท้องไม่อืด ประสงค์ให้ธาตุย่อยง่าย ๆ อย่างนี้ เรียกว่ารู้จักสำรวม เช่นนี้แล้วก็รู้จัก สำรวม ไม่สำรวมพอดีพอร้าย ของ นี่เคยบริโภคไหม เป็นประโยชน์ แก่ร่างกายแค่ไหน บริโภคเข้าไป แล้วเป็นประโยชน์แก่ร่างกายให้ความ ระวังทีเดียว ถ้าว่าระวังนัยน์ตาได้ สุขแก่ร่างกายไหม? ถ้าสิ่งใดให้ความ ไม่ใช่ใช้สอยแต่อาหารอย่าง เดียวนะ ผ้าสำหรับใช้สอยก็ต้องรู้จัก กระเหม็ดกระแหม่ ต้องรู้จักเปลือง รู้จักเก่า รู้จักเสียหาย ถ้าไม่รู้จักก็จัก เป็นหนี้เป็นบ่าวเขาทีเดียวนะ เพราะ เหตุว่าใช้ผ้านุ่งห่มไม่เป็น ไม่ใช่แต่ ผ้านุ่งเท่านั้น ไม่ใช่ผ้านุ่งอาหารเลี้ยง ท้องเท่านั้น อื่นอีกที่จะใช้สอยต่อไป เสนาสนะที่นั่งนอนบ้านเรือนของ ยังประโยชน์ให้สำเร็จ ระวังหูได้ สุขแก่ร่างกายก็รับสิ่งนั้นพออิ่มเท่านั้น ตนด้วย เมื่อทรุดโทรมเข้าแล้วไม่ ยังประโยชน์ให้สำเร็จ สำรวมจมูก สิ่งใดให้โทษทุกข์แก่ร่างกายก็ไม่รับ ซ่อมแซมปฏิสังขรณ์หรือใช้ให้ทำลาย ได้อย่างเดียว ยังประโยชน์ให้สำเร็จ สิ่งนั้นเด็ดขาด ห้ามสิ่งนั้นทีเดียว ของถูกน้ำอย่าเอาน้ำไปราดไปทำเข้า สำรวมลิ้นได้ ยังประโยชน์ให้สำเร็จ เพราะกลัวจะไปประทุษร้ายร่างกาย ของนั้นก็ผุเสียหายไป ที่ผู้เสียหาย สิ่งใดที่ให้โทษแก่ร่างกายถึงสิ่งนั้น ต้องแก้ทีเดียว ถ้าปล่อยให้เสียหาย เสีย สิ่งใดให้ประโยชน์แก่ร่างกายก็ สำรวมกายได้ยังประโยชน์ให้สำเร็จ สำรวมระวังใจได้ ยังประโยชน์ให้ สำเร็จทีเดียว อินทริเยสุ สวโต สำรวมแล้วในอินทรีย์ทั้งหลาย โภชนมหิ มาคญญ์ รู้จัก ประมาณในการบริโภคพอดี เรื่องนี้ ครั้งพุทธกาลก็ดี หลังพุทธกาลก็ดี ขันแข่งกันนัก แข่งขันกันนักในเรื่อง รู้จักประมาณในการบริโภค บาง ท่านดวง เอาเครื่องดวงมาทวงบ้าง เอาแห่งดวงบ้าง หรือไม่เช่นนั้นก็ เสียเงินต้องซ่อมแซมปฏิสังขรณ์อีก บริโภคสิ่งนั้น การบริโภคไม่ใช่ บ้านสำหรับอยู่พักอาศัยก็ต้องดูแล บริโภคทั่วไป ไม่ใช่ดีเสมอไป แม้ และฉลาดในการใช้สอยบ้านช่องของ ชอบใจแล้วไปวันหลังเดือนหลังไม่ ตนนั้น ๆ หยูกยารักษาไข้ก็เช่น ชอบใจก็ได้ เป็นอย่างคนแก่ชอบ มะระ เด็ก ๆ ไม่ชอบบอกว่าชม คนแก่ชอบมะระขม นี่มันไม่เหมือน กันอย่างนี้ มันต่างกันอย่างนี้ อย่างนี้เป็นตัวอย่าง บางท่านชอบ อย่างนั้นอย่างนี้ นี่สังกัดหรือจำกัด เดียวกัน จะใช้ก็ใช้ในเวลาเป็นไข้ เมื่อไม่เป็นไข้แล้วไปใช้ยา ก็ลงโทษ เสียค่ายา เสียยาเปล่าไม่รู้จักประ โยชน์ นี่ไม่รู้จักประมาณทั้งนั้น วัดกำหนดอาหารเท่านั้นเท่านี้บ้าง มิได้ แล้วแต่ธาตุธรรมของตนซึ่งจะ กําหนดด้วยข้าวสารบ้าง ด้วยข้าว สุกบ้าง บริโภคพอในเขตที่สำรวม ของตน ๆ ไม่ให้พ้นความสำรวมไป ได้ ระวังอยู่ดังนี้ บางท่านเอาท้อง เป็นไปอย่างไร เมื่อสะดวกแก่ ร่างกายด้วยประการใด แล้วก็ให้ สำรวมวิถี ให้รู้จักประมาณในการ ใช้นั้นให้สมควรแก่ร่างกายนั้น ๆ เป็นประมาณ อุจฉิตปปมาณ ให้ได้รับความสุขพอสมควรแก่ร่าง- ประมาณท้องอิ่มแล้วเป็นหยุดทีเดียว กายของตน ๆ อันนี้แหละได้ชื่อ พวกรู้จักประมาณละก็ใช้ถูก กาลถูกเวลาเสมอไปในผ้าสำหรับนั่ง ห่มและเครื่องเลี้ยงท้อง เสนาสนะ บ้านช่องสำหรับพักอาศัย หยูกยา สำหรับรักษาไข้ ปัจจัยสี่ สำรวม ระวังเป็นอันอย่างชนิดนี้ให้ได้ชื่อว่า เป็นผู้รู้สำรวม รู้จักใช้สอย รู้จัก ประมาณกาลควรหรือไม่ควร ศรัท ธา ความเชื่อ เมื่อประพฤติถูกเช่นนี้ เมษายน ๒๕๓๕ กัลยาณมิตร ๑๗