การศึกษาและสถาปัตยกรรมที่นาลันทา : หน้า 27/113

๒ 0 เพียรไม่ใช่เล่นนะ เสียดายที่เป็นความ แต่มองเดี๋ยวเดียวก็พอมองออกว่า รูป แบบที่พักอย่างนี้แหละ การวางผัง เพียรเพื่อลงนรก วันที่หลวงพ่อและคณะแวะไป อย่างนี้แหละ ดีที่สุดสำหรับการศึกษา ที่นาลันทานั้นเป็นระยะเวลาที่สถานที่ แบบถ่ายทอดนิสัยและภูมิธรรมของ แห่งนี้ถูกขุดพบซากอาคารสถานที่ใน อาจารย์ให้แก่ศิษย์ แม้นักศึกษาจะมี จุดที่สำคัญไปบ้างแล้ว โดยเฉพาะ มากมายเป็นหมื่น แต่เรื่องที่นักศึกษา สถูปพระสารีบุตร และ ศูนย์เรียนรวม จะหลุดลอดสายตาอาจารย์ไปนั้นคง แต่ไกด์บอกว่านี่เป็นเพียง ๑ ใน ๑๐ ของพื้นที่ทั้งหมด คือประมาณ ๑ ตา รางกิโลเมตร สภาพที่เห็นเข้าใจว่า ทางราชการคงอนุรักษ์ไว้เป็นโบราณ ยาก เพราะยังเส้นทางการเดินเข้า เดินออกบังคับให้ต้องผ่านหน้าอาจารย์ ไว้เรียบร้อย ที่ชอบใจปัญญาของสถาปนิกอีก สถาน และเจ้าหน้าที่ดูแลเอาใจใส่ดี อย่างคือ ห้องหับคูหากุฏิทั้งหลาย ที่ ถึงแม้จะเป็นสถานที่กว้างขวาง แต่ก็ ใช้เพื่อการเรียนและการอยู่อาศัยนั้น สะอาดเป็นระเบียบ ได้เห็นร่องรอย เลียนแบบถ้ำทั้งหมด คือผนังห้องที่ ความรุ่งเรืองในอดีตชัดเจน โดยเฉพาะ ติดกันแต่ละห้องที่ก่ออิฐไว้นั้น หนา การวางผังและรูปแบบสถาปัตยกรรม ถึงประมาณ ๑ เมตร กำแพงห้อง ก่อสร้าง ต้องยอมรับว่าเป็นแบบแปลน ด้านหลังซึ่งรับลมรับแดดปะทะนั้นหนา ที่สมบูรณ์แบบของความเป็นมหาวิท- ถึง ๑.๕๐ เมตร แบบ เมตร แบบนี้หน้าร้อนก็ไม่ ยาลัยสงฆ์ของโลกจริง ๆ หลวงพ่อขอบใจวิธีวางผังหมู่กุฏิ เพราะมันปรับอุณหภูมิไปในตัว ร้อนจัด หน้าหนาวก็ไม่หนาวจัด ห้องบรรยาย ห้องสวดมนต์ ห้องทำ หลวงพ่อได้ข้อคิดเรื่องการก่อ ภาวนาเฉพาะตัวของเขามาก แม้สิ่งที่ สร้างจากซากอาคารของมหาวิทยาลัย เราเห็นจะเป็นเพียงซากอิฐก่อที่เหลือ นาลันทามาก แต่ขอข้ามไปก่อน แต่ฐาน ไม่เห็นผนัง ไม่เห็นหลังคา เพราะสาเหตุที่ทำให้สถานที่ซึ่งมีคุณค่า (ภาพซ้าย ๑,๒,๓) วัดตโปทาราม ที่อาบน้ำ ต่างวรรณะ ชั้นบนลงมาตามลำดับ จะเป็น ของวรรณะพราหมณ์ กษัตริย์ แพศย์ ศูทร (ซ้าย) รอบ รอบ ๆ นาลันทา เหลือแต่ซาก ลักษณะการสร้างจะเห็นว่ามีหิน ๓ ชั้น ตั้ง แต่สมัยพระเจ้าอโศก คุปตะ และปาละ ๓ พฤษภาคม ๒๕๓๕ กัลยาณมิตร ๒๕