บทสนทนาระหว่างพระเจ้าอเล็กซานเดอร์กับนักปราชญ์ชาวอินเดีย : หน้า 67/113

บ นทึกของพลูตาร์ด ถูกแปลโดย John Dryden : PLUTARCH : The Lives of the Noble Grecians and Romans, Modern Library Random House, Inc., Reprinted from Arthur Hugh Cough ปี ค.ศ. ๑๙๖๔ บันทึกเกี่ยวกับบทสนทนา ทางปรัชญาระหว่างพระเจ้าอเล็กซานเดอร์กับพวกนัก ปราชญ์ชาวอินเดีย บทสนทนาเกิดขึ้น ภายหลังจากที่พระเจ้าอเล็ก ซานเดอร์เข้าตีเมืองของกษัตริย์ราชวงศ์มัลละซึ่งPlutarch นอกจากนั้น พระองค์ยังมีคณะนักปราชญ์อีกจำนวน หนึ่งที่ติดตามมาในกองทัพ คนหนึ่งคือ Callithanes อีกคนหนึ่งคือ Anaxarchus จะเห็นได้ว่าชื่อนี้ใก กับพระนาคเสนในตำนานมิลินทปัญหา ไกลเคียง ผู้เขียนจึงคิดว่าบทสนทนาระหว่างพระเจ้าอเล็ก ซานเดอร์กับปราชญ์ชาวอินเดีย มีความสำคัญมาก เป็นต้นแบบในการปฏิบัติ วิธีการตั้งคำถาม เพื่อให้ ตอบแบบแก้ตก เป็นลักษณะของวิธีการเรียนรู้เข้าถึง ธรรมะอย่างหนึ่ง และอีกด้านหนึ่ง อาจจะกล่าวได้ว่า ระบุว่าทหารของราชวงศ์มัลละ เป็นนักรบที่เก่งกล้ามาก เป็นต้นแบบของคำถามที่ปรากฏในมิลินทปัญหาระหว่าง ที่สุดแห่งชมพูทวีป พระยามิลินท์กับพระนาคเสนด้วย ในสมรภูมิกับนักรบแห่งมัลละกษัตริย์นี้เอง ที่ ผู้เขียนวิเคราะห์ว่า การสนทนาธรรมครั้งนี้ พระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชทรงประสบอุบัติเหตุเกือบ เกิดขึ้นเมื่อกษัตริย์นักรบผู้แกร่งกล้าพระองค์นี้ได้ผ่าน ถึงแก่ชีวิต เนื่องจากมุทะลุบุกเข้าไปโจมตีข้าศึกด้วย ประสบการณ์ใกล้ตาย ดังนั้นการแสวงหาข้อเท็จจริง การปีนกำแพง เพื่อเข้าไปเปิดประตูเมืองให้กองทัพมา ซิโดเนียบุกเข้าในพระนคร เกี่ยวกับ “ความตาย” จึงเป็นปัญหาที่พระองค์ทรง สนพระทัย ดังเช่นคนใกล้ตายมักจะพยายามแสวงหา คำถามแรกที่พระองค์ตรัสถามคือ “ระหว่างคนเป็นกับคนตายนั้นอย่างไหนมีจำนวน พระองค์ถูกยิงด้วยธนูในการต่อสู้ประชิดตัว คำตอบของชีวิตด้วยกันทุกคน ลูกธนูทะลุเข้าไปใต้หัวใจบริเวณซี่โครง จนถึงกับต้อง ทรุดนั่งคุกเข่า ด้วยความเจ็บปวดจากบาดแผล และ จวนเจียนจะถูกทหารของกษัตริย์ราชวงศ์มัลละปลงพระ ชนม์เสียแล้ว แต่ทหารกรีกคนอื่น ๆ เข้ามาช่วยไว้ทัน อุบัติเหตุจากการต่อสู้ทำให้พระองค์ทรงพักฟื้นอยู่ ดำรงอยู่แล้ว” ๆ ระยะหนึ่ง มีการผ่าตัดหัวธนู ซึ่งพลูตาร์คระบุว่ากว้าง มากน้อยกว่ากัน?" “คนเป็นมากกว่า เพราะคนตายอยู่ในสภาพไม่ "บนบกกับในทะเลนั้น ที่ไหนเป็นแหล่งกำเนิด ถึง ๓ นิ้ว ข่าวว่าพระเจ้าอเล็กซานเดอร์สิ้นพระชนม์ สัตว์ที่ใหญ่ที่สุด?” ก็ลือแพร่สะพัดไปในช่วงระยะเวลาสั้น ๆ “บนแผ่นดินเพราะทะเลเป็นส่วนหนึ่งของแผ่นดิน” หลังฟื้นจากพิษบาดแผล พระองค์ได้บัญชาการ "สัตว์อะไรที่ฉลาดแกมโกงมากที่สุด?” “สัตว์ที่มนุษย์ยังไม่เคยพบเคยเห็น "ท่านใช้เหตุและผลอย่างไร จึงชี้นำให้สภาก่อการ รบต่อ และได้จับเชลยพวกราชวงศ์มัลละไว้จำนวนหนึ่ง ในจำนวนนี้เป็นนักปราชญ์ทั้งสิ้น ๑๐ คน รายงานจากบันทึกประวัติศาสตร์ของพลูตาร์ค กบฏต่อข้าพเจ้า? ระบุว่า พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ ทรงใช้เวลาอยู่กับพวก ปราชญ์ชาวอินเดีย เพื่อทรงสนทนาปัญหาทางปรัชญา ที่ยาก ๆ โดยให้พวกปราชญ์อินเดียเหล่านี้ตอบ ตอบ หาก ไม่สามารถตอบปัญหาได้ พระองค์ก็จะสั่งให้มีการ ประหารชีวิตเสีย บทสนทนาในส่วนนี้ แม้จะไม่ได้มีการบันทึกไว้ โดยละเอียดเหมือนกับ “มิลินทปัญหา” ก็ตาม แต่เป็น ที่ทราบกันว่า พระเจ้าอเล็กซานเดอร์เป็นศิษย์เอก ของอริสโตเติ้ล นักปราชญ์ อดังแห่งยุคสมัยนั้น “ไม่ได้ใช้เหตุผลเลย เพียงแต่ถามว่า เขาจะมี ชีวิตอยู่อย่างเชลย หรือตายอย่างมีศักดิ์ศรีเท่านั้น "กลางวันหรือกลางคืน อย่างไหนมาก่อนกัน?" "กลางวัน อย่างน้อยก็หนึ่งวัน เมื่อเห็นว่า พระเจ้าอเล็กซานเดอร์อาจจะทรงไม่ พอพระทัยในคำตอบ นักปราชญ์อินเดียจึงทูลว่า อย่า ไปสนใจกับปัญหาแปลก ๆ ซึ่งมักจะต้องมีค่าตอบที่ แปลกๆ ด้วย "จะต้องทำอย่างไร ให้คนได้รักและยกย่องเรา พฤษภาคม ๒๕๓๕ กัลยาณมิตร ๖๕