ข้อความต้นฉบับในหน้า
66
มีบุคคลผู้หนึ่งตัดมือลิง
ด้วยความโกรธแค้น
เพราะไปทําสิ่งมีค่า
ของตนเสียหาย
ต่อมาเมื่อภรรยาของตน
คลอดบุตร ปรากฏว่า
มือขาดมาแต่ในครรภ์
มือข้างเดียวกับมือลิง
ที่ถูกตัดเสียด้วย
จ
อมจักรพรรดิอโศกตรัสถามต่อ อโศกตรัส "ความชั่วเป็นสิ่งป้ายสีกันได้
ไปว่า “พระคุณเจ้า! ตามคติ ความดีก็เป็นสิ่งยกให้กันได้ เมื่อเป็นดังนี้
แห่งพุทธศาสนาถือว่า บุคคล คนบริสุทธิ์อาจถูกป้ายสีให้ไม่บริสุทธิ์ คน
ทำชั่วเอง ย่อมเศร้าหมองเอง ไม่บริสุทธิ์ เมื่อได้รับการยกย่อง อาจกลาย
เมื่อไม่ทำชั่วเองย่อมบริสุทธิ์เอง ความ เป็นผู้บริสุทธิ์ที่คนทั้งหลายพากันสรรเสริญ
บริสุทธิ์หรือไม่บริสุทธิ์เป็นของเฉพาะตน
ผู้อื่นจะทำให้ผู้อื่นบริสุทธิ์ไม่ได้ อย่างนั้น
มิใช่หรือ?”
“ขอถวายพระพร” พระมหาเถระ
ถวายวิสัชนา “นี่ก็เป็นพระพุทธภาษิต
เหมือนกัน”
อย่างนี้ก็มีอยู่มิใช่หรือ พระคุณเจ้า?”
“ข้อความที่มหาบพิตรตรัสนั้น
ถูกแล้ว” พระเถระทูลตอบ
พระเจ้าอโศกทรงแย้มนิดหนึ่ง
“เมื่อเป็นดังนี้ พระพุทธวจนะข้างต้นน่าจะ
คลาดเคลื่อน ไม่ถูกต้องทีเดียวกระมัง?”
“ขอถวายพระพร ทรงหมายถึง
“พระคุณเจ้า ข้าพเจ้ายังสงสัยอยู่
เพราะบางคนมิได้ทำความชั่วเองแต่พลอย ความบริสุทธิ์หรือไม่บริสุทธิ์ชั้นใน มุ่งถึง
เศร้าหมองก็มี บุคคลบางคนไม่ได้ทำ ความบริสุทธิ์หรือเศร้าหมองแห่งจิตใจ
ความดีด้วยตนเอง แต่พลอยเป็นคนดีมี ซึ่งเกิดขึ้นเพราะการทำดี หรือทำชั่วของ
เกียรติไปด้วย สิ่งเหล่านี้ขึ้นอยู่กับหมู่ที่ตน บุคคลนั้นเอง”
อาศัย ถ้าหมู่คณะทำดี คนในหมู่ก็พลอย “ยังไม่ค่อยแจ่มแจ้งนัก พระคุณ
ได้ดีตาม ถ้าคนในหมู่ทำเสียหาย หมู่คณะ เจ้า
ก็พลอยได้รับผลเสียหายด้วย”
“ขอถวายพระพร สิ่งที่ปรากฏ
“ขอถวายพระพร ข้อความทำนอง ให้เห็นกับความเป็นจริงนั้นมิได้ตรงกัน
นี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าก็ตรัสไว้เหมือนกัน เสมอไป ข้อนี้พระองค์ทรงยอมรับหรือไม่?”
และทรงย้ำไว้มากมายหลายแห่ง เช่นว่า
“ยังไม่ค่อยเข้าใจนัก พระคุณเจ้า
บุคคลแม้มิได้เป็นคนชั่วเอง แต่เมื่อสมาคม
“อาตมภาพขอยกตัวอย่างถวาย
ด้วยคนชั่ว คนทั้งหลายก็จะตำหนิได้ และ สมมุติว่า บุคคลผู้หนึ่งมิได้ปล้นทรัพย์
โอกาสที่จะเป็นคนชั่วก็มีมากขึ้น ส่วนคน แต่บังเอิญถูกกล่าวหาว่าปล้นทรัพย์ถูกนำ
ที่คบบัณฑิต แม้ยังมิได้เป็นบัณฑิต คน ตัวขึ้นศาล เนื่องจากพยานฝ่ายโจทก์มี
ทั้งหลายก็จะยกย่องให้เกียรติ และโอกาส
เหตุผลหนักแน่นมาก
ที่จะเป็นบัณฑิตก็มีมาก
“พระพุทธองค์ทรงเปรียบว่า การ
ผู้พิพากษาจึง
ตัดสินใจจำคุกผู้นั้น เขาต้องเข้าคุกเสีย
ชื่อเสียงของตนและสกุลวงศ์ คนทั้งหลาย
คบคนชั่ว เหมือนการจับงูที่เปื้อนคูณ อาจ ก็จะดูหมิ่นว่าเป็นขโมย นี่คือสิ่งที่ปรากฏ
กัดถึงตายหรือปางตาย แม้ยังไม่ถูกกัด ให้เห็น แต่ความจริงเขามิได้ปล้นทรัพย์
มือก็เปื้อนคูณ ส่วนการคบคนดีทรงเปรียบ เขาเป็นผู้บริสุทธิ์อย่างนั้นมิใช่หรือ?”
เหมือนการคลุกคลีด้วยของหอม ทำให้ “ใช่ พระคุณเจ้า”
กลิ่นกายของผู้นั้นพลอยหอมไปด้วย “ทางตรงข้าม ถ้าเขาปล้นทรัพย์
พระองค์จะทรงเห็นว่า การพลอยได้ดีชั่ว จริง ฆ่าคนตายจริง แต่ไม่มีใครรู้ ไม่มี
และ ใครเห็น หรือมีคนรู้เห็นแล้วถูกฟ้องศาล
“อนึ่ง ข้าพเจ้าเห็นว่า” พระเจ้า แต่เนื่องจากพยานหลักฐานฝ่ายจำเลยดี
" นั้นมีอยู่มาก
๔๒ กัลยาณมิตร พฤษภาคม ๒๕๓๕