การศึกษาธรรมและการธุดงค์ : หน้า 21/113

ภิรัติ ในวัดพระเชตุพนฯนั่นอีกทำเป็น ครั้งที่สี่ และครั้งที่ห้าท่านได้ไปศึกษา ในสำนักของพระอาจารย์สิงห์วัดละคร ทำหลังวัดระฆังโฆสิตาราม ท่านเคย เล่าว่า ท่านได้ดวงใสประมาณเท่าฟอง ไข่แดงของไก่ติดอยู่ศูนย์กลางกายของ ท่าน เป็นอันได้ผลตามแบบของพระ อาจารย์สิงห์ ท่านรับรองว่าได้ตาม แบบของท่านแล้ว และมอบให้ท่านเป็น อาจารย์สอนคนอื่นต่อไปได้ ท่านเห็นว่า ธรรมที่ได้มานี้ไม่เป็นที่พอใจ ท่านว่ามี ความรู้แค่หางอึ่งเท่านี้ จะสอนเขา ได้อย่างไร ท่านจึงไม่ยอมสอนใคร ต่อมาว่างจากการศึกษาคันถ ธุระ ท่านเห็นว่าเวลาสมควร ท่าน ปรารถนาออกเดินธุดงค์ ท่านได้ให้ คุณป้าดา สีกาที่ของท่านสร้างกลด ถวายผู้อื่นจะสร้างถวายก็ไม่เอา ชรอย ว่าท่านจะสงเคราะห์สีกาที่ผู้มีอุปการะ - ใบตราตั้งให้หลวงพ่อวัดปากน้ำ - (สมัยเป็นพระภาวนาโกศลเถร) เป็นพระมงคลราชมุนี คุณ เมื่อได้กลดสมความประสงค์แล้ว ต่างๆ ในที่สุดท่านได้บอกให้เขาลอง แล้วว่าการเล่าเรียนจะต้องแปลหนังสือ พระคุณท่านได้ออกธุดงค์ การธุดงค์มี ขุดดู ก็ได้พระพุทธรูปขึ้นมาหลายองค์ มหาสติปัฏฐานลานยาว ซึ่งเคยแปล เวลาประมาณเท่าใดท่านเองก็จำไม่ได้ นับว่าเป็นมหัศจรรย์อันหนึ่งที่ท่าน ไม่ได้ ที่วัดสองพี่น้องนั้น ถ้ายังแปล ครั้นกลับจากธุดงค์แล้วก็เอากลดถวาย สามารถทราบได้ นั่นแหละจึงเป็นที่ ไม่ออกก็จะไม่หยุดการเล่าเรียน บัดนี้ พระภิกษุองค์อื่นไป ต่อมาพระคุณท่าน เชื่อถือของบุคคลเหล่านั้น ต่อมา ก็สามารถแปลได้สมความตั้งใจเดิมแล้ว ปรารถนาจะธุดงค์อีกเป็นครั้งที่สอง ก็ ท่านกลับมายังวัดพระเชตุพนฯดังเดิม ท่านจึงหยุดการเล่าเรียนคันถธุระด้วย ได้ให้คุณป้าดาสร้างกลดถวายอีก ใน ครั้งหลังนี้ปรากฏว่าได้เดินทางไปถึง ปฏิบัติได้วิปัสสนา สุพรรณบุรี ปักกลดที่วัดร้าง ข้างวัด ประการฉะนี้ เมื่อท่านหยุดการเล่าเรียนแล้ว ครั้นถึงพรรษาที่ ๑๑ ท่านได้ นี้เอง ท่านพิจารณาเห็นว่า ในบริเวณ เพราะ พระอุโบสถวัดพระเชตุพนฯ มีอาณาเขต กว้างขวางดี เหมาะแก่การเป็นสถานที่ ปฏิบัติกรรมมัฏฐาน แต่เมื่อมาระลึก ถึงอุปการะคุณของท่านเจ้าอธิการชุม วัดบางคูเวียง” คลองบางกอกน้อย พระศรีรัตนมหาธาตุ ท่านได้เห็นเด็ก หยุดการเล่าเรียนคันถธุระ นำวัวเข้าไปในบริเวณนั้น ท่านจึง ความรู้ที่จะแปลมคธภาษาเพื่อค้นธรรม กล่าวห้ามว่า “อย่าปล่อยให้วัวเดิน ได้เป็นที่พอใจการเรียนแปลมคธภาษา เหยียบย่ำพระซึ่งอยู่ใต้แผ่นดิน จะมี นั้น ย่อมไม่มีที่สิ้นสุด ความสิ้นสุด บาปมาก” บรรดาเด็กและคนเลี้ยงวัว ทั้งหลายไม่เชื่อว่า จะมีพระอยู่ใต้ เข้าใจความหมายเท่านั้นก็ได้แปลออก ซึ่งได้เคยถวายคัมภีร์มูลกัจจายนะ แผ่นดิน ถึงกับมีการประณามท่าน สมความมุ่งหมายเดิมที่ตั้งใจไว้แต่แรก และคัมภีร์พระธรรมบทให้ได้เล่าเรียน ควรมีเพียงอ่านออกและแปลได้ และ ตุลาคม ๒๕๓๕ กัลยาณมิตร ๑๙