เรื่องราวของพระเจ้าสุดโสมโพธิสัตว์ : หน้า 96/113

66 จ อมจักรพรรดิอโศกได้ทรง พระอัครมเหสีแห่งพระเจ้าโกรัสยะนั้น ทราบปฏิปทาของบัณฑิต พระชนกชนนีและพระประยูรญาติถวาย แต่โบราณ เช่น พระเจ้า พระนามว่า สุดโสม เพราะมีพระพักตร์ สุดโสมโพธิสัตว์แล้วมีพระทัย น้อมไป ดังดวงจันทร์ และพระอัธยาศัยน้อมไป เพื่อค่าเนินตาม และทำให้พระองค์ทรง ในการศึกษา แน่พระทัยอย่างยิ่งว่า สิ่งที่มนุษย์ควร เมื่อเจริญวัยพอจะเสด็จไปศึกษา ต้องการมากที่สุดและอันดับแรก คือ ได้แล้ว พระราชาจึงทรงพระราชทาน ทองลิ่มอย่างดีราคาพันหนึ่งแก่พระราช “ธรรม” เรื่องแห่งพระเจ้าสุดโสมโพธิสัตว์ กุมาร ส่งไปยังเมืองตักกศิลา เพื่อศึกษา เป็นดังนี้ เมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าประทับ เล่าเรียนศิลปศาสตร์ในสำนักอาจารย์ ณ เชตวันมหาวิหาร ในครั้งนั้น ภิกษุ ทิศาปาโมกข์ สุดโสมรับทรัพย์อันเป็น สุตโสมได้ทราบล่วงหน้าอยู่ ทั้งหลายประชุมกันในธรรมสภาแล้ว ส่วนของอาจารย์แล้วเดินทางไป เหมือนกันว่า มหาภัยจะเกิด ขึ้นในเมืองพาราณสี เพราะ พรหมทัตกุมารเป็นเหตุ สนทนากันว่า น่าอัศจรรย์จริงหนอ พระ แม้พรหมทัตกุมาร พระโอรสแห่ง ผู้มีพระภาคทรงฝึกพระองคุลีมาลผู้เคย พระเจ้ากาสิกราชในพระนครพาราณสี เป็นมหาโจร มีฝ่ามือชุ่มด้วยเลือด ร้าย พระบิดาก็รับสั่งอย่างเดียวกัน แล้วส่ง การเห็นปานนั้น โดยมิต้องใช้อาชญา ไปสู่เมืองตักกศิลา หรือศาสตราใด ๆ เลย ทำให้ท่าน สุตโสมกุมารเดินทางไปถึงแคว้น หมดพยศได้ ทรงกระทำกิจที่ทำได้โดย คันธาระ นั่งพักที่ศาลาหน้าประตูเมือง ลักษณะของพรหมทัตกุมาร ยาก พระพุทธเจ้าย่อมทำกิจที่ทำได้โดย ตักกศิลา และได้พบกับพรหมทัตกุมาร ปรากฏในองค์วิทยาว่าจะ ยาก เป็นสิ่งน่าอัศจรรย์ ต้องทำให้บ้านเมืองของตน เดือดร้อน ที่นั่น ทั้งสองทักถามกัน ทราบว่ามี พระศาสดาเสด็จมาสู่ธรรมสภา จุดประสงค์อย่างเดียวกันมีชาติเสมอกัน ทรงทราบเรื่องที่ภิกษุทั้งหลายสนทนา อยู่ในวัยรุ่นเดียวกัน จึงสมัครใจเป็น กันแล้ว จึงตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มิตรกัน และพากันไปเรียนศิลปศาสตร์ เราผู้ได้บรรลุอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณ ในสำนักอาจารย์เดียวกัน และในสำนัก แล้ว ฝึกพระองคุลิมาลได้ในกาลบัดนี้ อาจารย์นั้นมีกุมารอื่น ๆ อีกมากที่มา ไม่เป็นสิ่งน่าอัศจรรย์เลย เมื่อครั้งเรายัง ศึกษานับเป็นจำนวนร้อย บำเพ็ญปุพพจริยาอยู่ ยังมิได้ตรัสรู้ ก็ สุตโสมได้เป็นหัวหน้าศิษย์ใน ได้เคยฝึกพระองคุลิมาลมาแล้ว ตรัสดัง สำนักนั้น เป็นคนฉลาดสนใจในวิชา นี้แล้วทรงดุษฎีอยู่ เมื่อภิกษุทั้งหลาย และขยันหมั่นเพียร ทูลอาราธนาให้ทรงเล่าจึงนำเรื่องมาดังนี้ สำเร็จศิลปศาสตร์ที่ต้องการ ไม่นานนักก็ได้ ในอดีตกาล พระราชาพระนาม ในระหว่างที่อยู่ในสำนักอาจารย์ ว่าโกรัพยะ เสวยราชสมบัติโดยธรรมใน นั้น สุดโสมมีเพื่อนที่สนิทมากอยู่เพียง นครอินทปัตร แคว้นกุรุ เวลานั้นพระ คนเดียวคือพรหมทัต ถือว่าเป็นสหาย โพธิสัตว์ (ผู้ที่จะตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า อย่างแท้จริง นอกจากนี้ยังได้เป็น ในกาลต่อไป) อุบัติในพระครรภ์ของ ปฤษฎาจารย์ (ผู้ช่วยสอนเมื่ออาจารย์ ๔๔ กัลยาณมิตร ตุลาคม ๒๕๓๕