เขตสีมาและการบวชในวัด : หน้า 89/113

“คุณยายเคยบอกภาว่า วัดนี้ใครจะบวช นอกพระอุโบสถก็ได้ จริงมั้ยคะ” “เอ๊ะ ทำไมเป็นอย่างงั้นล่ะพี่นิภา” แล้ว ฉันก็ถามน้าน้อย “จริงรึคะน้า” “ก็ใบสีมาไม่ได้ล้อมตัวพระอุโบสถนี่จะ ลักขณ์ นิภา สังเกตสร้อยคำที่เปลี่ยนใหม่หรือ เปล่าล่ะ” “ลงท้ายว่า สถิตมหาสีมารามค่ะ” “นั่นแหละ วัดนี้มีการกำหนดเขตสีมา กว้างใหญ่โดยถือเอาเขตวัดทั้งหมดเป็นเขตสีมา ธรรมดาเขตสีมาของพระอุโบสถนั้น หมายถึง จะมีเสาหินปักล้อมอาคารแสดงแนวเขตไว้ แต่ วัดนี้สีมาอยู่บนกำแพงวัด ฉะนั้นจึงถือว่าทั้งวัด เป็นเขตสีมา และเป็นแนวเขตของวัดด้วย เลย บวชตรงไหนก็ได้” อก “อ้อ อย่างนี้นี่เอง” ฉันพึมพำขณะที่ได้ “น้าคะ วัดนี้เล็กนิดเดียวนะคะ คงเป็น วัดหลวงเล็กที่สุดที่พระมหากษัตริย์โปรดเกล้าฯ ให้สร้างใช่มั้ยคะ” น้าน้อยพยักหน้ารับแทนตอบ ฉัน “เล็กมากจริง ๆ นะคะ เหมือนวัดตุ๊กตา งั้นแหละ จริงมั้ยลักษณ์ “แหม! เหมือนใจลักขณ์คิดเลย เหมือน วัดจำลองขนาดใหญ่ ๆ น่าเอ็นดูนะคะ เรามี บ้านตุ๊กตา ก็ต้องมีวัดตุ๊กตาด้วย” “วัดเล็ก อย่างนี้ที่พระมหากษัตริย์ ๆ ทรงสร้างยังมีอีกแห่งนะ แต่อยู่ต่างจังหวัด” “ที่ไหนคะ” ฉันถามอย่างกระหายใคร่รู้ “ที่พระนครคีรี จังหวัดเพชรบุรี ไว้ว่างๆ น้าจะพาไป” “แหม! ดีใจจังเล” จะได้ไปเที่ยวทะเล ด้วย” โน่น..พี่นิภาคิดถึงทะเลเสียแล้วมั้ยล่ะ - “น้าคะ รัชกาลที่ ๔ ทรงมีเหตุผลอะไร ยินน้าน้อยพูดต่อไปว่าการกับแฟน fat ( รึเปล่าคะที่สร้างพระอุโบสถและพระวิหารหลวง “แต่น้าก็เห็นเขาบวชกันในพระวิหาร หลวงหรือพระอุโบสถนี้ทุกที ยังไม่เคยเห็นใคร บวชข้างนอกตรงไหนสักที” (ซ้าย) บานหน้าต่าง แกะสลักลายก้าน แย่งซ้อนกัน ๒ ชั้น เป็นอาคารเดียวกัน” น้าคิดว่าพระองค์ทรงตั้ง พระทัยสร้างเป็นวัดเล็ก ๆ เพื่อใช้ส่วนพระองค์ เมื่อเสด็จฯมาประทับที่พระราชวังสราญรมย์ ประกอบกับขณะนั้นเจ้านาย ข้าราชการบริพาร ทั้งฝ่ายในและฝ่ายหน้า ที่นิยมธรรมยุติกนิกาย คงมีไม่มากนัก ฉะนั้นจึงทรงสร้างอาคารเดียว ใช้เป็นทั้งพระวิหารหลวง เป็นทั้งพระอุโบสถ พระสงฆ์องค์เจ้าจะใช้ทำพิธีสังฆกรรมหรือพิธี อื่นๆ ที่เกี่ยวข้องทางศาสนาก็ทำได้ ประชาชน อยากมาทำบุญเลี้ยงพระก็ใช้ที่เดียวกันได้ แต่ คนละช่วงเวลานะ นับว่าประหยัดดีเหมือนกัน” การ “นั่นซิคะ ภาว่าถ้าสร้างพระวิหารหลวง และพระอุโบสถเป็นอาคารเดียวกันก็ดีนะคะ ประหยัดทั้งเนื้อที่และงบประมาณในการสร้าง ไม่น้อย แต่คนไทยไม่นิยมใช่มั้ยคะ” “ก็ดูเหมือนจะมีวัดเดียวแหละจ้ะ ที่ พระวิหารหลวงและพระอุโบสถเป็นอาคาร เดียวกัน วัดอื่นที่เป็นวัดหลวงหรือวัดราษฎร์ที่ น้าเคยเห็นเคยรู้จักก็ล้วนแยกเป็นคนละอาคาร ตุลาคม ๒๕๓๕ กัลยาณมิตร ๘๗