การประพฤติธรรม : หน้า 21/132

ช้างทั้งหลาย (เพื่อไปรบ) ในความ แก่ความตายนั้นไม่มี ภูมิของรถ ทั้งหลาย (เพื่อไปรบ) ในความแก่ ความตายนั้นก็ย่อมไม่มี ภูมิเป็นที่ เดินเท้า ภูมิเป็นที่ไปด้วยเท้า (เพื่อ ไปรบ) ในความแก่ความตายนั้นก็ ย่อมไม่มี ใครๆ ไม่อาจสามารถจะ สู้รบ (ความแก่ความตาย) ด้วยเวท มนต์หรือจะสู้รบด้วยทรัพย์ก็ไม่อาจ สามารถจะสู้ (ความแก่ความตาย) ได้ ไม่อาจจะเอาชนะ (ความแก่ และความตาย) ได้ ล่วงไปแต่วันคืนเดือนปีเปล่า ชีวิต ของเราล่วงตามวันคืนเดือนปีนั้นไป ด้วย ชีวิตที่เป็นอยู่ร้อยปี พอหมด ไปเสียวันหนึ่งก็ขาดร้อยปีไปวันหนึ่ง เชื่อไว้ในพระธรรม ควรตงความ เชื่อไว้ในพระสงฆ์ บุคคลใดเป็นผู้ ประพฤติธรรมด้วยกาย เป็นผู้ประฯ พฤติธรรมด้วยวาจา เป็นผู้ประพฤติ ธรรมด้วยใจ นักปราชญ์ทั้งหลาย แล้วลดคืนหนึ่ง ผ่านร้อยปีไปคืน ย่อมสรรเสริญ บุคคลนั้นในโลกนี้ที่ หนึ่งแล้ว หมดเลียวันกับคืนหนึ่ง เดียว บุคคลนั้นละโลกนี้ไปแล้ว ขาดร้อยปีไปวันกับคืนหนึ่งแล้ว อย่าง ย่อมบันเทิงในสวรรค์ นี้เป็นภาษา สยามล้วน ไม่มีบาลีเจือปนทีเดียว ได้ความชัดดังนี้ บัดนี้ จะอรรถาธิบายขยาย ความใน ปัพพโตปมคาถา ความว่า เพราะเหตุนั้น บุรุษผู้เป็น วันคืนเดือนปี ที่เราเกิดมาย่อมผ่าน บัณฑิตเห็นประโยชน์ของตนชัดดัง เราไปเนืองนิตย์ ท่านจึงได้ยืนยันว่า นี้แล้ว ผู้ทรงปัญญาควรตั้งความ ราดินชเว น ขียติ ชีวิต” อุปรชฺชติ เชื่อไว้ในพระพุทธเจ้า ควรตั้งความ วัน คืน เดือน ปี ล่วงไปๆ มิได้ นี้เรื่อยไป เมื่อวันคืนเดือนปีล่วงไป เท่าไรชีวิตก็หมดไปเท่านั้น เมื่อรู้จักหลักอันนี้แล้ว เดิน รุดหน้าไปข้างเดียว เกิดมาแล้วไม่ มีถอยหลังเลย จะยังอยู่ไม่ได้ อนุ วินาทีหนึ่งก็ไม่ได้ รอสักประเดี๋ยว เถอะน่ายังห่วงลูกรักลูกอยู่ไม่ได้ รอ ประเดี๋ยวเถอะน่ายังห่วงพระห่วงเณร นักไม่ได้ รอไม่ได้ทั้งนั้นแหละไม่ว่า ตุลาคม ๒๕๓๙ กัลยาณมิตร