วันมหาปวารณาและเทโวโรหณะ : หน้า 112/132

ข พระไตรปิฏก เทโวโรหณะ หลัง จากพระภิกษุสามเณรแต่ละวัดอยู่ว่า พรรษา - ประพฤติปฏิบัติธรรมตามพระธรรมวินัยของ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจนครบสามเดือนแล้ว ก็จะถึงวันออกพรรษา ในวันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน เป็นวันมหาปวารณา ถัดจาก นั้นอีกหนึ่งวันคือวันแรม ๑ ค่ำ เดือน ๑๑ ๑๑ โดย : แก้วปริยัติ เสด็จมาในวันมหาปวารณา บนทั้งหลาย จึงพากันตั้งค่ายพักอยู่ในสถานที่ที่พระองค์ แสดงยมกปาฏิหาริย์นั่นเอง ด้วยคิดว่า เมื่อไม่เห็นพระพุทธเจ้าก็จะไม่เดินทางกลับ พระพุทธองค์ได้ตรัสสั่งพระมหาโมคคัลลา- นะไว้ก่อนแล้วว่า ให้เป็นผู้แสดงธรรมโปรด มหาชนเหล่านั้น และจุลอนาถนิณฑิกะจะ เป็นผู้ให้อาหารตลอดไตรมาส แล้วจึงได้ เสด็จขึ้นไปว่า พรรษาที่ดาวดึงส์ ประทับอยู่ ที่บัณฑุกัมพลศิลาอาสน์ของท้าวสักกเทวราช เทวดาทั้งหมื่นโลกธาตุต่างก็มาประชุมพร้อม กันเพื่อฟังธรรมของพระพุทธองค์ แม้เทพ จะเป็นวันออกพรรษา ซึ่งนับว่าเป็นวันบุญ บุตรพุทธมารดาก็เสด็จลงมาจากสวรรค์ชั้น ที่สำคัญในทางพระพุทธศาสนาอีกวันหนึ่ง ดุสิต ประทับนั่ง ณ พระปรัศว์เบื้องขวา นั่นคือ วันดักบาตรเทโวโรหณะ ของดีจากพระไตรปิฎกฉบับนี้จะขอ เสนอความหมายและความเป็นมาของค่าว่า เทโวโรหณะ ค่าว่า เทโวโรหณะ แปลว่า กาลเป็นที่ลงจากเทวดา (เทวโลก) เมื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดง ยมกปาฏิหาริย์แก่ชาวเมืองสาวัตถีทั้งหลาย แล้ว ในระหว่างนั้นได้ทรงรำพึงว่า “พระ- พุทธเจ้าในอดีตทั้งหลาย เมื่อแสดงยมก ปาฏิหาริย์แล้ว เสด็จจ่า พรรณาที่ไหนหนอ” ทรงเห็นว่า “จ๋า” พรรณา นาที่ภพดาวดึงส์แล้ว แสดงอภิธรรมปิฎกแก่พุทธมารดา” จึงได้ เสด็จขึ้นไปง่า พรรษาอยู่ที่ภพดาวดึงส์นั้น เพื่อที่จะโปรดพุทธมารดาตามพุทธประเพณี ขนทั้งหลายที่มาติดตามดูพระองค์ทรงแสดง ยมกปาฏิหาริย์ หลังจากพระพุทธองค์ทรง แสดงยมกปาฏิหาริย์จบแล้ว ก็ไม่เห็นพระ พุทธองค์อีก จึงเข้าไปถามพระมหาโมค คัลลานะ พระมหาโมคคัลลานะให้ไปถาม พระอนุรุทธะ ๆ จึงบอกว่าพระพุทธเจ้าเสด็จ ขึ้นไปจำพรรษาอยู่ที่ภพดาวดึงส์แล้ว จัก เพื่อฟังธรรมด้วย พระพุทธองค์ทรงเห็น ความแตกต่างของเทพบุตร ๒ องค์คือ อิบ ทุกเทพบุตร กับ อังกุรเทพบุตร ซึ่งคอน แรกนั้นเทพบุตรทั้งสองก็นั่งอยู่ใกล้ๆ พระ พุทธองค์ แต่พอเทวดาผู้มีศักดิ์ใหญ่มาประ ชุมกันมากๆ เข้า อังกุรเทพบุตรนั้นต้อง ถอยออกไปนั่งไกลถึง ๑๒ โยชน์ ส่วน อินทุกเทพบุตรนั้นยังคงนั่งอยู่ที่เดิม พุทธองค์มีพระประสงค์จะให้เหล่าพุทธ บริษัทได้ทราบถึงอานิสงส์แห่งทานที่บุคคล ถวายในทักขิไณยบุคคลในศาสนาของพระ องค์ว่าเป็นกุศลมีผลมาก จึงตรัสถามอัง กรเทพบุตรว่า พระ- “อังกุระเธอทำา แถวเตาไฟยาว ๑เอ โยชน์ ให้ทานเป็นอันมากในกาลประมาณ หมื่นปี บัดนี้ธอมาปูสมาคมของเรา ได้ โอกาสในที่ไกล &เอ โยชน์ ซึ่งไกลกว่า เทพบุตรทั้งหมด อะไรหนอแลเป็นเหตุใน เรื่องนี้” เสียงที่พระพุทธองค์ตรัสนั้นดังได้ ยินถึงมนุษย์โลก อังกุรเทพบุตรกราบทูล ว่า “ข้าพระองค์จะต้องการอะไรด้วยทาน กัลยาณมิตร อั^\ 6)00 ตุลาคม ๒๕๓๗