การเสด็จลงจากเทวโลกของพระพุทธองค์ : หน้า 113/132

จึงได้ทรงแสดงพระอภิธรรมปิฎกโปรดพุทธฯ มารดาตลอดทั้ง ๓ เดือน ในกาลจบเทศนา การบรรลุธรรมได้มีแก่เทวดา 5 โกฏิ แม้ ว่าเป็นรุ่นที่ “พระพุทธเจ้าทรงเปิดโลก” หมู่ มนุษย์ที่มาประชุมพร้อมกันในวันนั้นมีบริเวณ ปริมณฑลถึง ๓๖ โยชน์ เมื่อแลดูพระสิริ นาจะเป็นพระพุทธเจ้าด้วยกันทั้งสิ้น และ อันว่างเล่าจากทักขิไณยบุคคล อินทกะ นั้นถวายทานแล้วนิดหน่อย ยังรุ่งเรืองกว่า ข้าพระองค์ดุจพระจันทร์ในหมู่ดาว” เบื่อ อังกุรเทพบุตรกราบทูลอย่างนั้นแล้ว พระ บุทธองค์ตรัสกับอินทกเทพบุตรว่า “อินทกะ เธอนั้งจ้าง จ้างชวาของเรา ไฉนจึงไม่ต้องถอย หลายที่ตั้งค่ายพักรอคอยพระพุทธองค์อยู่ มีความกระตือรือร้นในการที่จะทำ บุญให้ รุ่นออกไปเอา” อินทกเทพบุตรจึงกราบทูล จึงเข้าไปถามพระมหาโมคคัลลานะว่า พระ “เพราะจ้าพระองค์ได้ทักไณยสมบัติ พุทธองค์จะเสด็จลงมาจากเทวโลกเมื่อใด แล้ว อุจชาวนาหว่านพืชนิดหน่อยในนา พระมหาโมคคัลลานะจึงว่า ปาฏิหาริย์เหาะ ดี” แล้วกราบทูลต่อไปว่า “พืชแม้มาก อัน ขึ้นไปถามพระพุทธองค์ พระพุทธองค์ตรัส บุคคลหว่านแล้วในนาดินผลย่อมไม่ไพบูลย์ ถามว่า พระสารีบุตร พรรษาอยู่ที่ไหน พระพุทธมารดาก็ได้บรรลุเป็นพระโสดาบัน อันงดงามของพระพุทธเจ้าแล้วต่างก็ปรารถ เมื่อใกล้ถึงวันมหาปวารณา ชนทั้ง ว่า ทั้งไม่ยังยาวนาให้ยินดีฉันใด ทานมากมาย เบื่อพระมหาโมคคัลลานะกราบทูลว่า จา อันบุคคลตั้งไว้ในหมู่ชนผู้ทุศีล ผลย่อมไม่ พรรษาอยู่ที่สังกัสสนคร จึงตรัสบอกว่า ยิ่งๆ ขึ้นไป แม้พระสารีบุตรเถระที่รอรับ พระบรมศาสดาอยู่ เบื่อถวายบังคมพระ พุทธองค์เสร็จแล้ว จึงกราบทูลชื่นชมด้วย ความยินดีว่า “พระองค์เสด็จลงด้วยพุทธ ครึ่งดงามเห็นปานนั้น อันอุดคลใดไม่เคย เห็นมาก่อนเลย ในวันนี้ทวดาและมนุษย ทั้งหมดย่อมโสมนัสยินดีต่อพระพุทธองค์ ไพบูลย์ทั้งไม่ยังทายกให้ยินดิฉันนั้นเหมือน พระองค์จะเสด็จลงที่ประตูเมืองลังกิสสะใน พระพุทธองค์ตรัสบอกพระสารีบุตรว่า กัน พืชแม้เล็กน้อยอันบุคคลหว่านแล้วใน วันมหาปวารณา ผู้ใคร่จะพบพระองค์ก็ให้ มาบอกแก่ชนทั้งหลาย และให้ตั้งใจรักษา อุโบสถศีลไปในที่นั้นดุจไปวิหารเพื่อทั้งธรรม เบื่อถึงวันมหาปวารณา พระพุทธ องค์จึงตรัสแก่ท้าวสักกะว่า “มหาบพิตร อาตมภาพจักไปสู่ถิ่นของมนุษย์” ท้าวสักกะ จึงทรงเนรมิตบันได ๓ ชนิดคือ บันไดทอง” ค่า บันไดแก้วมณีและบันไดเงิน เชิงบันได เหล่านั้นตั้งอยู่ที่เมืองลังกัสสะ หัวบันไดตั้ง อยู่ที่ยอดเขาสิเนรุ ในวันเสด็จลงจากเทว โลก พวกเทวดาและมหาพรหมทั้งหลายได้ นาดี เมื่อฝนหลั่งสายน้ำทุกต้องตามกาล ไปที่นั้น พระมหาโมคคัลลานะจึงกลับลง ผลก็ย่อมยังชาวนาให้ยินดีใต้ฉันใด เมื่อสัก การะแม้เล็กน้อย อันทายกกวายแล้วใน ท่านผู้มีศีล ผู้มีดุผคงที่ ผลก็ย่อมยังทายก ให้ยินดีใต้ฉันนั้นเหมือนกัน" บุพกรรมของ เทพบุตรทั้งสองนั้นคือ อินทกเทพบุตรนั้น แม้จะได้ถวายอาหารทัพพีเดียวแด่พระอนุ รุทธเถระ แต่บุญของท่านก็มีผลมากกว่า ทานที่อังกุรเทพบุตรห่า แถวเตาไฟ (หม้อ อาหาร) ยาวตั้ง ๑๒ โยชน์ ให้แก่คนทั่วไป ตลอดถึงหมื่นปี เมื่ออินทกะกราบทูลอย่าง นั้นแล้ว พระพุทธองค์จึงตรัสว่า “อังกุระ การเลือกเสียก่อน แล้วให้ทานจึงควร หาน นั้นย่อมมีผลมากด้วยอาการอย่างนี้ ดุจพืช ที่เขาหว่านในนาก็ชะนั้น แต่เธอหาได้ทำ อย่างนั้นไม่ ทานของเธอจึงไม่มีผลมาก" เมื่อพระองค์แสดงธรรมเทศนาจบ ทั้งยัง กรเทพบุตรและอินทกเทพบุตร ค่างก็ได้ บรรลุธรรมเป็นพระโสดาบัน หลังจากนั้น พระพุทธองค์ก็ทรงปรารภถึงพระพุทธมารดา ดามส่งเสด็จ โดยพวกเทวดาลงทางบันได ทองคำ ซึ่งอยู่เบื้องขวาของพระพุทธองค์ มหาพรหมลงทางบันไดเงิน ที่อยู่เบื้องซ้าย ส่วนพระพุทธองค์เสด็จลงทางบันไดแก้วมณี ที่อยู่ตรงกลาง ในวันนั้นได้ทรงแลคงปาฏิ หาริย์เปล่งพระอัพพรรณรังสีสว่างไสว ทรง บันดาลให้เกิดเหตุอัศจรรย์คือเทวดามนุษย์ และสัตว์นรกลึกถึงอเวจีทั้งหมด สามารถ มองเห็นกันและกันคลอดทั้ง ๓ ภพ เรียก ! “สาวอุดรชื่อว่าพระพุทธเจ้าประ กอบด้วยอุณเห็นปานนี้ย่อมเป็นพี่รักซอง เทวดาและมนุษย์ทั้งหลายโดยแท้แล้วก็ได้ ทรงแสดงธรรมโปรดพุทธบริษัทให้ได้บรรลุ ธรรมเป็นอันมาก ในวันรุ่งขึ้น ชนทั้งหลายจึงได้พร้อม ใจกันทา บุญถวายมหาทานแด่พระภิกษุสงฆ์ เพื่อเป็นการเฉลมฉลองวันที่พระพุทธองค์ เสด็จลงจากเทวโลก และก็ได้กลายมาเป็น ประเพณีถึงปัจจุบัน เบื่อถึงวันออกพรรษา สาธุชนชาวพุทธทั้งหลายจึงได้พร้อมใจกัน ไปวัดเพื่อ บุญตักบาตรในวันสำคัญนี้ ซึ่ง ตรงกับวันแรม | ๑ ค่ำ เดือน ๑๑ ของทุกๆ ปี เรียกว่า “วันดักบาตรเทโวโรหณะ” นั่นเอง หนังก่อล้างอิง 0 ๑. พระไครปิฎก พระสูตรและอรรถกถา แปลเล่มที ๔๒ ๒. ศาสนพิธี เล่ม ๒ ขององคการฝึกนา 01. พจนานุกรมบาลี-ไทย ของ ป.หลงสมบุญ ตุลาคม ๒๕๓๙ 0 กัลยาณมิตร