การรักษาจิตและความไม่ประมาท : หน้า 30/132

แห่งความวิบัติเสียหายทั้งปวง เพราะฉะนั้น เมื่อปรารถนาความดีงาม ความ สำเร็จสมหวัง จึงควรยินดีพอใจในความไม่ประมาท เพิ่ม พูนความไม่ประมาท ไว้เสมอ แต่ความ ไม่ประมาทจะเกิด ขึ้นได้ ก็ต้องอาศัย การรักษาจิตเห่านั้น กล่าวคือ ต้องมีจิตใจ ที่เข้มแข็ง แน่วแน่ ต้องนึกฝนอบรมจิตอยู่ เรื่อยๆ จนกระทั่ง สามารถควบคุมจิตได้ เมื่อควบคุมจิตได้แล้ว สติก็จะตั้งมัน ไม่เผลอ ไผล จะทำจะพูดอะไรก็ จะไม่พลั้งเผลอผิดพลาด ไม่ทำให้เกิดความวิบัติ เสียหายตามมาในภายหลัง เพราะผู้ที่รักษาจิตได้แล้ว ย่อมจะไม่ประมาทพลาด พลั้ง ไม่เผลอไผล แต่จะมี ความรู้ตัวอยู่เสมอว่าตัวเอง เป็นใคร กำลังทำอะไรอยู่ หรือท่า อะไรไปแล้ว กำลัง พูดอะไรอยู่ หรือพูดอะไรไป แล้ว นอกจากนั้น ยังสามารถ ยับยั้งชั่งใจตนเองไม่ให้ไปทำ อะไรที่เสียหาย หรือไม่ปล่อย ใจไปตามอารมณ์ปรารถนาได้ด้วย อนึ่ง เมื่อไม่ประมาทแล้ว ย่อมจะพิจารณาดูตัว เองและเตือนตัวเองได้ว่า ตัวเองควรจะปฏิบัติหรือท่าา ตัวอย่างไรจึงจะถูกต้อง โดยเฉพาะคือพิจารณาดูตัวเอง ว่ากำลัง “ตกหล่ม” อยู่หรือไม่ “หนุ่ม” ที่คนเราชอบ ตกกันมากก็คืออบายมุขต่างๆ เช่น การพนัน การเสพ กัลยาณมิตร "2\ ๒๔ สุรายาเมา ยาเสพติด การเที่ยวเตร่ ความเกียจคร้าน เป็นต้น รวมไปถึงหล่มที่สำคัญคือ กิเลสตัณหา กามา รมณ์ต่างๆ หล่มเหล่านี้ หาก ใครตกลงไปแล้ว ก็ยากที่ จะรู้สึกตัว และยากที่จะ ถอนตัวขึ้นมา แต่หากว่า เป็นคนมีจิตมั่นคง มี ความไม่ประมาท ก็ย่อม จะมองเห็นพิษภัยแล้ว ไม่เข้าไปใกล้ หรือเมื่อ เผลอตกลงไปแล้ว ก็ จะมีกำลังใจ มีเรี่ยว แรงถอนตนขึ้นมาได้ เหมือนช้างใหญ่ที่ตก หล่ม ก็ย่อมใช้กำลัง ถอนตัวขึ้นจากหล่ม ได้เอง ฉะนั้น คนเราเมื่อยัง ประมาทมัวเมายัง ปล่อยใจให้ลุ่มหลง กับอบายมุข อยู่ กับกามารมณ์ ต่างๆ อยู่ก็ยิ่ง จะจมลงในหล่ม ต่างๆ เหล่านี้ โอกาสที่จะรอด พ้นและรอดตัว นั้นแทบจะไม่มี ผู้ที่มีปัญญา มีจิตใจมั่นคง และไม่ประมาทเท่า นั้น ย่อมรอดพ้นจากหล่มนั้นได้ เมื่อรอดตัวได้แล้วก็ ย่อมอยู่อย่างสุขสบาย 2 ตุลาคม ๒๕๓๙