การเตรียมตัวก่อนตาย : หน้า 77/132

พระพุทธเจ้าในวาระสุดท้ายแห่งชีวิต ตายแล้ว จะได้เกิดบนสวรรค์ ที่จริงนั้นก็เพื่อให้ใจผู้ป่วย สงบปลงได้ และไม่กังวลในสิ่งใดจนเกิดความ ทุกข์ในขณะจิตใกล้จะดับ ถือว่าแนะทางให้ผู้ ป่วยเข้าถึงพระ (ที่แท้คือธรรมะ) ยิ่งขึ้น เช่น เมื่อขุนไกรต้องพระราชอาญาถึงประหารชีวิตก็ คร่ำครวญ หลวงฤทธานนท์เพื่อนสนิทก็ปลอบ และแนะหนทางสู่ความสงบทางจิต ดังนี้ “เกลอเอยอย่าอาวรณ์ร้อนรนไป จะเป็นห่วงบ่วงใยทำไมมี อุตส่าห์บริกรรมภาวนา 0 เมื่อเวลามาแล้วก็ถึงที่ ใครจะอยู่ท่าฟ้าทั้งตาปิ ถึงพระศุถีอินทร์จันทย่อมบรรลัย ต้องจู จากสวรรค์ชั้นห้า บ้างและแน่นอนบทความที่ผู้เขียนจะกล่าวต่อไป เกิดมาแล้วหาพ้นความตายไม่ นี้ย่อมจะยังไม่สมบูรณ์นัก และอาจไม่เหมือน กันในแต่ละท้องถิ่น แต่ละจังหวัด แต่ละภาค ผู้เขียนขอกล่าวเฉพาะส่วนรวมในภาคกลางเท่า นั้น ส่วนปลีกย่อยอื่นๆ ของแต่ละครอบครัว ขุนไกรทั้งสหายค่อยคลายใจ บรรยายสอนให้ทุกสิ่งอัน คอยระงับดับความโศกา ภาวนาประนมมือถือมั่น แต่ละท้องถิ่น แต่ละสังคมยังมีอีกมากที่มิได้ คิดถึงคุณพระพุทธพระธรรมนั้น กล่าวถึง ศพ ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตย สถาน (๒๕๒๕ : ๗๖๖) หมายถึงซากมีหรือร่าง คนที่ตายแล้ว ซึ่งเมื่อผู้ใดกลายสภาพไปเป็น ศพแล้ว ลูกหลานญาติมิตรว่าเป็นต้องจัดพิธี ศพตามสมควรแก่ฐานะ (แต่ไม่ควรให้เข้าตำรา คนตายขายคนเป็น) ตามลำดับขั้นดังนี้ บอกหนทาง เมื่อผู้ป่วย ป่วยหนักจวนจะสิ้นลมปราณ แต่ยังพอมีสติสัมปชัญญะดี ให้ลูกหลาน หรือ ญาติ หาดอกไม้ธูปเทียนใส่กรวยใบตอง สอด ไว้ในมือของผู้ป่วยซึ่งพนมอยู่ และบอกให้ท่อง “สัมมาอะระหัง สัมมาอะระหัง” หรือ “พุทโธ พุทโธ” การทำเช่นนี้เรียกว่า “บอกหนทาง เป็นการช่วยให้ผู้ป่วยได้ระลึกถึง เชื่อกันว่า อภิวันท์พระสงฆ์ทรงศีลา ทั้งคณบิดามาตุเรศ บังเกิดเกศก่อเกล้าเกศา ขออำนาจจะประกาศแก่เทวา ให้ทราบทั่วฟากห้าสุธาธาร ด้วยตัวข้าขุนไกรกระทำผิด ถึงชีวิตจะม้วยสังขาร จะตายด้วยความสัตย์ปฏิญาณ อย่างพงค์พลายฝ่ายทหารอันชาญชัย ปากว่าตาปิดจิตปลง ระงับลงไม่พรั่นหวั่นไหว ล้มหน้าหลับตาภาวนาไป (หอพระสมุดแห่งชาติ, ๒๕๐๖ : ๒๗-๒๘) อ่านต่อฉบับหน้า กัลยาณมิตร ตุลาคม ๒๕๓๙