โครงการราชพฤกษ์ : หน้า 37/124

หลวง” “สารานุกรมนี้เป็นสารานุกรมในทาง ที่ประสาทความรู้แก่ทุกคน รวมวิชาทำให้ เกิดความก้าวหน้า เป็นสารานุกรมสำหรับ ทุกอายุอเนกประสงค์” “ในการเขียน สมมติว่าคนหนึ่งมีใน สาขาวิชาที่ตนได้รับมอบหมายจะไป พาดพิงในสาขาอื่น ๆ จะขอพบท่านผู้ นั้นที่เกี่ยวข้องให้ประชุมกัน เป็นครั้ง เป็นคราว และเห็นว่าที่ครั้งนี้จะเขียนอย่างนี้ ทางโน้นเขาจะเขียนในด้านประวัติศาสตร์ นะก็ตกลงกันได้ แล้วก็จะได้โยนกัน แล้ว ประชุมใหญ่ทุกสาขาพร้อมกัน นาน ๆ ที ก็ต้องมีจะได้ปรับความเข้าใจ ประสานงาน กัน" เป็นพระราชดำรัสบางตอนของพระบาท สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ พระราชทานแก่คณะ กรรมการจัดทำสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน เมื่อวันที่ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๑๒ ขออัญเชิญ มา ณ ที่นี้ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงพระมหากรุณา ธิคุณที่ทรงมีต่อคณะผู้จัดทำตลอดถึง เยาวชน ...และชาวไทยทุกคน โครงการราชพฤกษ์....ปลูก ต้นไม้ริมทางหลวง “จุดมุ่งหมายของโครงการ คืออยาก เห็นต้นไม้เป็นจำนวนมาก ถูกปลูกขึ้นใน ประเทศไทยด้วยน้ำพักน้ำแรงของคนไทย ที่เราเรียกกันว่า ความร่วมมือของคนไทย อันนี้คือวัตถุประสงค์เดียวที่เราต้องการ เมื่อ คิดอย่างนี้แล้วเราก็มีคำที่ว่า “เราอยากเห็น ประชาชนหนึ่งคน....ปลูกต้นไม้หนึ่งต้น... ให้เป็นสมบัติของแผ่นดินไทย” แล้วช่วยกัน ดูแลรักษา เราจะทำอย่างไรดี เราจะไปขอร้อง ให้ทุกคนปลูกต้นไม้คนละต้นนี่คงพอทำได้ ซึ่งเราก็ให้รณรงค์สร้างความสำนึกการรัก ต้นไม้ รักธรรมชาติ การไม่ตัดต้นไม้ก็เหมือนได้ ปลูกแล้ว ขณะเดียวกันเราคิดว่าน่าจะทำ โครงการขึ้นมาเพื่อตอบสนองวัตถุประสงค์ กรกฎาคม ๒๕๓๑ ทำอย่างไรจะทำให้คนให้ความร่วมมือในการ ปลูกต้นไม้เกิดขึ้น โดยที่ใครมีแรงก็ให้แรง มีของก็ให้ของ มีสมองก็ให้สมอง เราคิดว่าที่ เราทำเป็นสาธารณประโยชน์ ไม่ใช่ของใครคน ใดคนหนึ่ง ความร่วมมือก็น่าจะมี เราก็เลย เลือกโครงการปลูกต้นไม้บนทางหลวงเป็น โครงการแรก ส่วนใหญ่ก็มีการปลูกดูแลกันอยู่ บ้างแล้วแต่มีความจำกัดด้านงบประมาณและ กำลังคน ทำให้ไม่มีเวลาทำได้เต็มที่ เราคิดว่า เราจะไปเสริมเขาเพื่อให้เกิดสิ่งนี้ขึ้นได้ ก็เป็น ไปตามวัตถุประสงค์อยู่แล้ว สอนคนให้ทำปุ๋ย หมักด้วยตนเอง ในเมื่อแต่ละฝ่ายก็มีวัตถุ ประสงค์อยู่แล้ว เราน่าจะเสริมให้เกิดประโยชน์ จริงจังยิ่งขึ้น ขอปุ๋ยจากกรมพัฒนาที่ดินถ้า จำเป็นก็ซื้อ ส่วนแรงงานก็ขอจากประชาชนที่ อยู่ริมทางหลวง ทหารที่ตั้งอยู่ในบริเวณนั้น ตลอดจนโรงเรียนและวิทยาลัยต่าง ๆ เรามาดู ว่าความคิดแบบนี้ลองเอามาทำดูจะเป็นไปได้ หรือไม่ แล้วปัญหามันอยู่ที่ไหน เราสามารถ แก้ปัญหาได้หรือเปล่า ก็เลยเริ่มโครงการทดลอง ขึ้น โดยเรียนปรึกษากับพลเอกพิจิตร กุลละ วณิชย์ ในสมัยที่ท่านเป็นแม่ทัพภาคที่ ๑ ท่านก็เห็นด้วย แล้วให้ความร่วมมืออย่างดี โดยมีทหารจากหน่วยของท่านมาเป็นแกนหลัก ในการช่วยเราผลิตโครงการแล้วปลูกต้นไม้ แรงงานของทางจังหวัดส่วนหนึ่งก็มากพอ ซึ่งจังหวัดให้ความร่วมมืออย่างดี อำเภอ สุขาภิบาลต่าง ๆ ที่อยู่ริมถนน รวมทั้งประชาชน ก็ออกมาช่วยเรา ที่ไม่ได้อยู่ริมทางหลวงก็จะ ช่วยอนุเคราะห์สนับสนุนเรื่องเสบียง เรื่อง น้ำผลไม้ ทุกคนให้ความร่วมมือดีเหลือเกิน เลยทำให้โครงการทดลองออกมาได้ผลดี จากนั้นมีการติดตามประเมินผลการ ทำงานเป็นระยะเวลา 5 เดือน เราพบว่า ความร่วมมืออย่างนี้เป็นไปได้ ได้ผลเป็นที่ น่าพอใจมาก จากนั้นเมื่อฝนไม่มี ฝนไม่ตก แล้ว เราก็จะรณรงค์กิจกรรมอีก ๓-๖ ครั้ง เพื่อออกมารดน้ำ พรวนดิน ดายหญ้า ปลูก ซ่อมที่ต้นที่ตาย จะด้วยเหตุผลใดก็ตาม จากการร่วมมืออย่างนี้ทำให้ต้นไม้ที่ปลูกยืน ต้นอยู่ได้ ๘๐-๙๐% ทำให้เรามีกำลังใจแล้ว มีความมั่นใจมากขึ้นว่า ความร่วมมือของ ทุกหน่วยงานอย่างนี้ จะสร้างสรรค์สิ่งที่เป็น ประโยชน์ สร้างสมบัติให้แผ่นดินได้ เราก็ เลยขยายโครงการไปทั่วประเทศ ซึ่งท่าน ผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารบก พลเอกพิจิตร กุลละวณิชย์ได้สนับสนุน โดยทำเรื่อง เสนอต่อ พลเอกชวลิต ยงใจยุทธ ท่าน ผบ.ทบ. ท่านก็ให้การสนับสนุน โดยให้พลเอก พิจิตร เป็นประธานโครงการปลูกต้นไม้ริมทาง หลวง ทางกองทัพบก เป็นผู้ประสานงาน กลางให้ทั่วประเทศ ซึ่งได้ประเมินแล้วว่า เราปลูกต้นไม้ไปประมาณหนึ่งล้านต้นเป็น อย่างน้อยเมื่อปีที่แล้ว จะมีโครงการกลับไป บำรุงรักษาเช่นเดียวกับโครงการทดลองของเรา เพื่อให้เกิดประโยชน์ส่งผลเต็มที่ในสิ่งที่เราทำ ไป แต่จะได้ผลมากน้อยเพียงใดก็ขึ้นอยู่กับการ เอาใจใส่ การรักษาต้นไม้ของผู้ที่เกี่ยวข้องด้วย สื่อมวลชนก็น่าจะเป็นแรงสำคัญอีกแรงหนึ่งที่ ช่วยประชาสัมพันธ์ปลูกฝังให้คนมีจิตสำนึกอยู่ บ่อย ๆ ซึ่งคงต้องใช้เวลา ในโครงการราช พฤกษ์นี้ ก็มีโครงการย่อย ๆ อยู่ ๒-๓ โครงการ คือ โครงการปลูกต้นไม้ในเขตชุมชน โครงการ ปลูกไม้ผลไม้อเนกประสงค์ในชนบท และ แน่นอนที่สุดคือ โครงการรณรงค์สร้างสำนึก ให้รักธรรมชาติ รักต้นไม้...” พ่อแม่...ควรเป็นที่พึ่ง ของลูก ๆ ได้ คุณหญิงยังมีโครงการเพื่อส่วนรวมอีก มาก ทั้งที่ทำไปแล้ว และกำลังคิดจะทำต่อไปใน ๓๔ Kalyanamitra.org