การเรียนรู้จากธรรมชาติ : หน้า 90/124

๘๘ อนิจจา ครูคนนี้พูดอะไรกันนี่ เขามองดูเราอย่างเขม็งและ พูดต่อไปว่า “พ่อหนุ่มทั้งหลาย ฉันอยากจะให้เธอ ลืมตาและเงี่ยหู มองดูและฟังสิ่งที่เนื้อแท้ของธรรม ชาติจะสอนเธอ ด้วยการกระทำดังว่ามานี้ เธอจะได้ เรียนรู้สิ่งที่มีค่าหลายอย่างหลายประการไปทุก ๆ วันตลอดชีวิตของเธอ” สักกี่ครั้งก็ไม่ทราบ ที่ข้าพเจ้า ได้ยินเขากล่าวข้อความอันคัดมาจาก “ธนาทอปสิสของ ไบรยันต์” (Bryant's Thanatopsis) ทั้งในชั้นเรียนและใน โอกาสอื่น ๆ รู้สึกว่ามันเป็นการยากแก่เขา ที่จะเริ่ม สอนบทเรียน โดยไม่ตัดตอนเอาถ้อยคำของผู้ประพันธ์ บางคนที่มีชื่อเสียงหรือจากพระคัมภีร์มากล่าวเสีย ก่อน เช่นว่า “โอ้พระผู้เป็นเจ้า งานของพระองค์ได้เป็นไป อย่างสลับซับซ้อนมาก พระองค์ได้ทรงสร้างสรรค์สิ่ง ทั้งมวลนี้ด้วยพระปัญญา” นี่เป็นคำกล่าวที่เขาชอบพูด บ่อย ๆ จนกระทั่งบัดนี้ น้อยนักที่ข้าพเจ้าจะเริ่มตั้งต้นวัน ใหม่โดยมิได้นึกถึงคำตัดทอนจากหนังสือของไบรยันต์ที่ เคยได้ยินเสียจนชิน เช่น “ผู้ที่มีความรักในธรรมชาติ” ในฐานที่ข้าพเจ้าอยู่ในตำแหน่งตัวแทนประจำจังหวัด ข้าพเจ้าได้เรียนรู้มากขึ้นทุก ๆ ปี จากพวกไก่ สวน ผลไม้และดอกไม้ของข้าพเจ้า มากกว่าจากหนังสือ มันบอกอะไรบางอย่างแก่ข้าพเจ้าทุกครั้งที่เดินเข้า ไปในท่ามกลางพวกมัน เป็นจริงอย่างที่ ดร.คาร์ เว่อร์ ได้สอนไว้” ในท่ามกลางนิสิตทั้งหลาย มีเสียงพูดกันว่า อาจารย์คนใหม่ของเรา “แตกต่างกับอาจารย์คนอื่น ๆ” นิสิตผู้ถูกลงโทษส่งมาเรียนวิชาการไร่นา กลับตัดสินใจ ได้ถูกจัดขึ้นเป็นครั้งแรก เช้าวันหนึ่ง อาจารย์คนใหม่ได้ลงท้ายการสนทนา ด้วยเพลงสั้น ๆ บทหนึ่ง เขาบอกว่าเพลงนั้นชื่อ “สิ่งที่ไม่ เคยกระทำกันมาก่อน” เขาจะแต่งเนื้อเพลงนั้นเองหรือ ได้มาจากไหนก็ไม่ทราบ ตอนสุดท้ายว่าดังนี้ น้อยคนนักจักไปในที่เปลี่ยว แสนรกเรี้ยวอันไร้ผู้ไปถึง ออกนอกทางห่างไปไม่พรั่นพรึง มุ่งสิ่งซึ่งไร้คนยลประสบ ทำงานใหญ่ไม่มัวกลัวความหิว แม้แต่ผิวถูกข่วนไม่รวนหลบ มุ่งจุดแสงตามทางเหมือนดังคบ ให้ผู้ไม่เคยพบประสบทาง สิ่งใดไม่เคยสรรค์กันมาก่อน ย่อมได้พรคุณค่ามหาศาล ชอบบำเพ็ญเป็นผู้ตามตลอดกาล หรือคิดอ่านการทำนำมรรคา หรือคิดขลาดมิอาจจะผายผัน กลัวเย้ยหยันหวาดระแวงแรงครหา หรือจะกล้าทั้งสมคิดผิดเจตนา มุ่งตั้งหน้าตรงธงชัยของใหม่เอย ไพเราะและเงยหน้าขึ้นมองดูหน้านิสิต นิสิตก็ยิ้มตอบ เขาเปล่งเสียงออกมาเป็นเพลงในเรื่องเนื้อหาอย่าง แล้วเขากล่าวว่า “วันนี้เราจะทำอะไรที่ไม่เคยมีใครทำมาก่อน คือเราจะออกไปหาสิ่งของที่ต้องใช้สำหรับห้องทดลองของ เรา เราจะไปในเมืองและเที่ยวค้นหาตามกองขยะทุกแห่ง อยู่เรียนวิชานี้ต่อไป การรณรงค์หาเศษพัสดุที่ทิ้งแล้วก็ เราจะไปหาสุภาพสตรีที่ประตูหลังบ้านเพื่อขอเครื่องครัว เก่า ๆ ที่เธอใช้ไม่ได้แล้ว เราต้องการภาชนะทุกอย่าง ทั้งตะเกียง ทั้งกระทะที่ใช้ประกอบอาหาร” เขาให้นิสิตดูภาพของเบ้าหลอมโลหะ แก้วปากนก เครื่องมือสำหรับใช้ในการกลั่นและสกัด เขาเอาหลอด และกล่องแก้วเล็ก ๆ ออกมาจากหีบ แล้วกล่าวว่า “ของเหล่านี้เป็นสิ่งที่เราต้องการ พระเจ้าทรง ทราบความต้องการของเรา พระองค์จะนำเราไป ไปกัน ไหมล่ะ” “ไปครับ” นิสิตรับคำ แล้วก็พากันตามเขาไป นับเป็นการค้นหาสิ่งของอย่างน่าตื่นเต้น นิสิตมีขวัญดีราวกับจะไปทำสงครามศาสนาในครั้ง Kalyanamitra.org กรกฎาคม ๒๕๖๑