การบริหารและการเงินของวิทยาลัย : หน้า 56/124

เวียนตำแหน่งบริหารและธุรการของวิทยาลัย ในหมู่สมาชิกของตน ซึ่งจะทำหน้าที่เหล่านั้น ในเวลาจำกัด แล้วจะเปลี่ยนมือให้คนอื่น ส่วนตำแหน่งผู้จัดการทรัพย์สินและผลประ โยชน์ของวิทยาลัย (BURSARS) ในปัจจุบัน เป็นตำแหน่งที่วิทยาลัยจ้างเอาอดีตนายพล ทหารบกที่เกษียณอายุราชการไปแล้ว แต่เคย มีผลงานการบริหารงานที่ดีเด่นมาทำหน้าที่ วิทยาลัยแต่ละแห่งของอ๊อกซฟอร์ดมี เศรษฐฐานะต่างกันไป ส่วนใหญ่จะมีที่ดิน เป็นของตัวเองซึ่งจะนำมาให้เอกชนทำการ ค้าขาย และวิทยาลัยก็เก็บดอกผลมาเป็นค่า บำรุง หรือไม่ก็อยู่ในรูปของหุ้นในบริษัทต่าง ๆ ซึ่งให้ผลขึ้น ๆ ลง ๆ ตามภาวะตลาดหลักทรัพย์ รายได้อีกส่วนหนึ่งเก็บจากค่าเล่าเรียนจาก ในกรณีที่เป็นนักศึกษาอังกฤษ รัฐบาลจะเป็นผู้ออกทุนการศึกษาในระดับ นักคีกษา อุดมศึกษาให้ทั้งหมด หรือถ้าเป็นนักศึกษา ต่างชาติก็จะเก็บโดยตรงจากนักศึกษาหรือ เบิกจากต้นสังกัดที่ส่งมา วิทยาลัยเล็ก ๆ ที่มีนักศึกษาน้อย และมี อสังหาริมทรัพย์ของตนเองน้อย จึงมีฐานะ ที่ค่อนข้างจะยากจน ในขณะที่บางวิทยาลัย มีที่ดินหลายแสนเอเคอร์เป็นของตัวเอง สามารถ เก็บดอกผลมาเป็นค่าใช้จ่ายได้อย่างไม่อั้น ฐานะความเป็นอยู่ของทั้งอาจารย์และนักศึกษา ในวิทยาลัยประเภทหลังนี้ย่อมดีผิดธรรมดา ถึงแม้เงินเดือนของอาจารย์ของอ๊อกซ วิทยาลัยหนึ่งอาจจะแตกต่างไปจากที่อื่นได้ มาก แต่มีจุดร่วมคล้าย ๆ กัน คือมีระบบของ ประเพณี ที่แต่ละวิทยาลัยเป็นเจ้าของเฉพาะตัว ซึ่งมีวิวัฒนาการมาจากระบบของวัด คำที่ใช้ เรียกอาจารย์ในวิทยาลัยต่าง ๆ ก็แตกต่างกัน ไปได้มาก ขึ้นอยู่กับว่าในวิทยาลัยนั้น ๆ มี ความเชื่อถือไปทางแนวไหน บางคำเป็นค่าที่ ใช้ร่วมกัน เช่น FELLOW เป็นคำที่แปลมาจาก ภาษาลาตินว่า SOCUS หมายถึงเพื่อน หรือ ผู้ที่มีส่วนร่วมในกิจการอันเดียวกัน ซึ่งเป็น หลักการหนึ่ง ที่ใช้ในระบบวัดของฝรั่ง ที่ถือว่า ทุกคนเหมือนเป็นพี่น้องกันในองค์พระเยซูคริสต์ เจ้า ถ้าเทียบกับของเราก็คล้ายกับหลักของ “สหธรรมิก” หรือ “สหพรหมจารี” หรือ “กัลยาณมิตร” ในพุทธศาสนา เฟลโล่ว์ จะนับถือกันตามระบบอาวุโส และผ่านอำนาจ การบริหารโดยความเคารพนับถือกัน คล้าย กับหลัก “อาวุโส ภนฺเต” ในพุทธศาสนา เพราะฉะนั้นถ้าว่ากันตามโครงสร้าง จริง ๆ แล้ว โครงสร้างภายในของวิทยาลัย ต่าง ๆ เหล่านี้ค่อนข้างจะหละหลวม มีความยืดหยุ่นสูง หากฎเกณฑ์อะไรมากำหนด และ ว่า DECANUS ซึ่งตรงกับภาษาฝรั่งเศสว่า DOYEN ใช้เป็นความหมายที่ว่า ผู้อาวุโส ซึ่งในอายุกาลหนึ่งในภาษาอังกฤษหมายถึง คนที่ทําหน้าที่อย่างหนึ่ง แต่พอถึงอีกสมัยหนึ่ง คำศัพท์เดียวกันนั้นมีความหมายที่เปลี่ยนไป ตาแหน่งที่ร่วมกันระหว่างมหาวิทยาลัย คือ PROFESSOR หรือในภาษาไทยแปลว่า ศาสตราจารย์ เงินเดือนของศาสตราจารย์ จะได้รับโดยตรงจากมหาวิทยาลัย มิใช่จาก วิทยาลัย แต่จะมีตำแหน่งสังกัดอยู่กับวิทยาลัย แห่งใดแห่งหนึ่งตามข้อตกลงระหว่างวิทยาลัย และศาสตราจารย์ก็จะได้รับสวัสดิการจาก วิทยาลัยที่ตนสังกัดในรูปของอาหารและที่พัก ในการบริหารงานของสถาบันต่าง ๆ ที่ สังกัดในเครือของมหาวิทยาลัยนั้น ก็มีลักษณะ คล้ายคลึงกันในระบบและหลักการบริหาร แต่มีข้อปลีกย่อยที่น่าสังเกตคือ อาจารย์ทุกคน ที่สังกัดในสถาบันเหล่านั้นเป็นผู้ร่วมกันเลือก การตัดสินใจหลายอย่างเป็นการยอมรับตาม กติกาข้อตกลงของผู้แทนที่เป็นเฟลโล่ว์ด้วยกัน หรือทำตามประเพณีที่ทำต่อ ๆ กันมา ผูกพัน กันในลักษณะความสัมพันธ์กึ่งส่วนตัวกึ่งหน้าที่ โดยมิต้องอาศัยกฎระเบียบทางราชการหรือ กฎหมายควบคุม DONS จะควบคุมซึ่งกันและ ประธานหรือ CHAIRMAN เพื่อทําหน้าที่บริหาร ซึ่งมีข้อประหลาดที่ ประธานของสถาบัน มักจะได้แก่อาจารย์ชั้นผู้น้อย ซึ่งแทบจะ ไม่มีใครรู้จักกันมาก่อน หรือแทบจะไม่มี ผลงานอะไรออกมาเลย ซึ่งตรงกันข้าม กับในเมืองไทย ที่อ๊อกซฟอร์ด อาจารย์ ผู้ใหญ่มักเป็นผู้ทุ่มเททางการค้นคว้า มากกว่าอย่างอื่น และจะเป็นผู้ที่หลีกเลี่ยง งานบริหารมากกว่าทุกคน เพราะถือว่า งานบริหารนั้นทำให้ความรู้ทางวิชาการ ตายตัวแบบสายงานของระบบราชการไม่ได้ ฟอร์ดจะมาจากรัฐเสียส่วนหนึ่งก็ตาม อาจารย์ ของอ๊อกซฟอร์ดมิได้มีตำแหน่งเป็นข้าราชการ เหมือนมหาวิทยาลัยในประเทศไทย ความมี อิสระในการทำงานการค้นคว้าวิจัยต่าง ๆ ย่อมมีมากกว่า ไม่ถูกผูกมัดด้วยระบบของ ราชการอังกฤษซิ่งอืดอาดพอ ๆ กับของเรา ระบบของมหาวิทยาลัยของอ๊อกซฟอร์ด และเคมบริดจ์นั้นแตกต่างจากระบบมหา วิทยาลัยอื่น ๆ คือ อำนาจการบริหารนั้นไม่ได้ รวมอยู่ที่จุดเดียว แต่กระจายกันอยู่ตาม วิทยาลัยและสถาบันต่าง ๆ ซึ่งมีการบริหารงาน เกือบเป็นอิสระต่อกัน ขนบธรรมเนียมของ กันเอง คำอีกคำหนึ่ง คือคำว่า คืน (DEAN) ซึ่งในเมืองไทยแปลว่า คณบดี คำนี้ในอ๊อกซ ฟอร์ดมีความหมายหลากหลายมาก ขึ้นอยู่กับ ว่าเป็นวิทยาลัยใด ถ้าเป็น DEAN ของวิทยาลัย โอเรียล ก็หมายถึงอาจารย์ที่ควบคุมวินัย นักศึกษา ถ้าเป็น DEAN ของ วิทยาลัย ใครสท์เชิร์ช (CHRISTCHURCH) กลับหมาย ถึงผู้อำนวยการวิทยาลัย ถือเป็นประมุขสูงสุด ของวิทยาลัยนั้น คำว่า DEAN นั้นมาจากภาษาลาติน เสื่อมลง ระบบการสอนในวิทยาลัยก็คล้ายกัน มีความยืดหยุ่นในด้านสาระทางวิชาการได้ มาก ขึ้นอยู่กับความ "ฟิต” ของผู้เรียนและ ผู้สอน หลักสูตรของมหาวิทยาลัยที่พิมพ์ ออกมาเป็นรายปี จะมีวิชาบังคับไม่กี่วิชา แต่นักศึกษาจะเรียนได้มากจากงานที่อาจารย์ มอบหมายให้ไปค้นคว้าแล้วทำรายงานส่ง การเลือกตำราหรือวิชาประกอบส่วนใหญ่ ขึ้นอยู่กับความสนใจของอาจารย์ใน ขณะนั้นว่า กำลังสนุกกับส่วนไหนของวิชา อยู่ นักศึกษาที่สนใจและสนุกไปด้วยก็จะ กฏาคม do Kalyanamitra.org