ข้อความต้นฉบับในหน้า
จดหมายจากฮาร์วาร์ด
แม้แต่วัฒนธรรมจีนก็มีมากเช่นกัน เช่น การใช้ธูปจี้ที่
ศีรษะนักบวชเป็นรอยไหม้จนเกิดแผลเป็นทิ้งไว้ นี่ก็เป็น
จารีตประเพณีอย่างหนึ่งของจีนที่มีมาแต่โบราณ ไม่ได้
มีบัญญัติในพระไตรปิฎกจีนแต่อย่างใด เป็นสิ่งที่ทำตาม
กันมาตั้งแต่สมัยราชวงศ์ถัง ฮ่องเต้พระองค์หนึ่งทรงทอด
พระเนตรพระภิกษุรูปหนึ่งใช้ธูปที่ศีรษะ เพื่อถวายเป็น
ของพระพุทธศาสนาเสียมากกว่า
ปัญหาการแตกความสามัคคีส่วนใหญ่จะเกี่ยวข้อง
กับพระภิกษุมากกว่าฆราวาส และเมื่อพระภิกษุแตกกัน
ฆราวาสก็จะแตกตาม เพราะความนับถือเชื่อฟังพระที่
ตัวเองศรัทธา ชาวพุทธจะเป็นชาวไทย จีน หรือญี่ปุ่นก็
ตาม ต่างศรัทธาในผู้ศักดิ์สิทธิ์หรือครูบาอาจารย์ของตน
ฉานไปทั่วทุกหย่อมหญ้าด้วยประการฉะนี้
หลังจากรับประทานอาหารเช้าเสร็จเพียงไม่กี่นาที
พุทธบูชา พระองค์ทรงดำริการกระทำนั้นว่าเป็นสิ่งที่ ในลักษณะที่ใกล้เคียงกัน ผลก็คือสังคมชาวพุทธก็ร้าว
ชอบด้วยธรรม จึงได้กำหนดเป็นกฎหมายขึ้นมาและทำ
สืบต่อกันมา แม้ปัจจุบันกฎหมายฉบับนี้จะได้ถูกยกเลิก
ไปแล้ว ราชวงศ์ถังสูญสิ้นไปนานแล้วก็ตาม
การโกนคิ้วของพระไทยก็เช่นเดียวกัน เป็นลักษณะ
รถทัวร์ ๒ คันก็นำคณะของเราเดินทางมุ่งตรงสู่นคร
มอสโกไปตามถนนเทรดกาย่า ผ่านย่านการค้าที่มีชื่อ
ของจารีตอย่างหนึ่งซึ่งทำตกทอดมาตั้งแต่สมัยศรีกรุง เสียงของมอสโก คล้ายๆ กับย่านฌองเอลิเซ่ของนครปารีส
อยุธยา เพื่อแยกพระไทยออกจากพระพม่า จึงได้กำ
หนดให้มีการโกนคิ้วของพระ แต่ภายหลังแม้พระไทย
กับพระพม่าไม่ได้อยู่ใกล้ชิดกันเหมือนเดิม พระไทยก็
ถือว่าการโกนคิ้วเป็นส่วนหนึ่งของพระธรรมวินัย จึง
โกนคิ้วกันเรื่อยมา กลายเป็นจารีตของพระสืบมาจนถึง
ปัจจุบัน
ศาสนาทั้งหลายในโลกนี้ จึงมีลักษณะของการ
สืบทอดจากศาสนิกชนรุ่นหนึ่งไปสู่อีกรุ่นหนึ่ง กฏเกณฑ์
จารีตที่ถูกบัญญัติขึ้นในสมัยหนึ่งๆ ก็เพื่อแก้ไขปัญหาที่
เกิดขึ้นเฉพาะหน้าอย่างใดอย่างหนึ่ง ครั้นนานเข้าถูกถือ
ว่าเป็นสัจธรรมอันไม่มีใครมาเปลี่ยนแปลงแก้ไขได้ กลาย
หรือถนนสีลมของกรุงเทพฯ ย่านเทรดกาย่าเป็นแหล่งที่
มีห้างสรรพสินค้าชั้นนำหลายแห่ง บริษัทต่างชาติจาก
นานาประเทศมีแทบจะทุกช่วงตึก อาตมาสังเกตเห็น
สัญลักษณ์ของแมกโดนัลด์ อันมีชื่อเสียงของอเมริกา
เปิดขึ้น ๒ แห่ง สมาชิก B.L.I.A. ชาวจีนพากันให้
ดูร้านทั้งสอง ซึ่งชื่อในภาษาจีนอาตมาก็เพิ่งทราบว่า
คนจีนเรียกแมกโดนัลด์ว่า ไม่ตั้งเหลา
ยามเช้าในนครมอสโก ถนนหนทางไม่มีรถมาก
เหมือนกับในกรุงเทพฯ ลอสแองเจลิส หรือนิวยอร์ค ผู้
คนก็เดินกันไม่พลุกพล่านเท่าใดนัก อาจจะเป็นเพราะว่า
วิธีการทำความสะอาดถนนของเทศบาลนครมอสโกน
ทางเท้ากันมากก็ได้ เพราะที่นี่ใช้รถบรรทุกน้ำคันใหญ่
เป็นจารีต ซึ่งไม่มีใครกล้าไปด้านหรือแก้ไขเปลี่ยนแปลง ไม่เหมือนกับชาติอื่น จึงทำให้ไม่มีรถราหรือผู้คนมาเดิน
จารีตประเพณีต่างๆ เหล่านี้มีทั้งดีและไม่ดี ข้อที่ไม่ดี
ประการหนึ่งก็คือ การใช้จารีตประเพณีเป็นกำแพงในการ
ประสานความเข้าใจของชาวพุทธ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า
ได้ทรงอบรมสม่ำเสมอว่า ให้พระภิกษุทั้งหลายมีความ
สามัคคีกัน อย่าทะเลาะเบาะแว้งซึ่งกันและกัน เพราะ
การเพ่งมองจารีตที่แตกต่างกัน ทำให้การทำสังฆกรรม
ร่วมกันของสงฆ์ต่างนิกายเป็นไปได้โดยยาก และไม่
ฉีดน้ำล้างถนนจากถนนฝั่งหนึ่งไปอีกฝั่งหนึ่ง ทำให้
ถนนเปียกแฉะไปทั้งเมือง อาจจะเป็นวิธีการอย่างหนึ่ง
ที่ทางรัฐบาลเตรียมรับมือผู้เดินขบวนทั้งหลาย รถฉีดน้ำ
จึงเป็นอุปกรณ์สลายม็อบอย่างได้ผล
มอสโก มีประวัติศาสตร์ยาวนานกว่า ๔๐๐ ปี ผู้ที่
เริ่มก่อตั้งเมืองนี้คนแรกในปี ค.ศ.๑๑๕๖ คือเจ้าชายยูริ
เคยมีครั้งใดที่การแตกนิกายเหล่านี้จะนำมาซึ่งความผาสุก โดโครก (Yuri Dolgoruky) มีรับสั่งให้สร้างป้อมค่าย
ของคนหมู่มาก คือชาวพุทธด้วยกันเลย แต่เป็นไปเพื่อ ด้วยไม้ขึ้นบนเนินสูงชัน อันเป็นบริเวณที่มีแม่น้ำ 5 สาย
ความผาสุกของคนกลุ่มน้อย เป็นไปเพื่อความสูญสลาย มาบรรจบกัน คือแม่น้ำเนกรินนาย่า (Neglinnaya)
กัลยาณมิตร พฤษภาคม ๒๕๓๗ ๕๕