รำพันถึงคุณความดีนานาประการ : หน้า 113/128

รำพันถึงคุณความดีนานาประการ น้ำ พระเนตรของพระพักตร์ด้วยปีติ จอมจักรพรรดิก็เช่นกันเข้าสวม กอดพระโอรสเหมือนแก้วอันแวววาวล่อง ลอยมาจากอากาศลงสู่พระหัตถ์ แต่พระ นางศิษยรักษิตานั้นไม่กล้าทำเช่นนั้น แต่ กลับหมอบลงแทบพระบาทของเจ้าชาย มิได้รังเกียจสักนิดหนึ่งว่า เจ้าชายนั้น ทรงอยู่ในฐานะเป็นโอรสของพระนาง อา! ธรรมานุภาพ ธรรมานุภาพ ช่างมีผลอัศจรรย์อะไรปานนี้จริงแน่แล้ว ธรรมย่อมรักษาผู้ประพฤติธรรมเสมือน ร่มต้นใหญ่ในฤดูฝน บุคคลผู้ไม่ทิ้งธรรม ธรรมย่อมไม่ทิ้งเขา ผู้เคารพธรรม ธรรม ย่อมให้ความสุขแก่เขา อะไรเล่าในโลกนี้ จะให้ความเย็นใจเท่าการประพฤติธรรม ตั้งอยู่ในสุจริต ไม่คิดจองเวรจองกรรมแก่ ผู้ใด มีใจปลอดโปร่งสงบเย็น ธรรมานุภาพ อย่างยิ่ง ความอดทนนำความสุขมาให้ เมื่อหม่อมฉันเสียมังสจักษุอันเป็นของ ความอดทนเป็นตบะของผู้บำเพ็ญตบะ ไม่จีรังนี้แล้ว หม่อมฉันก็ได้ธรรมจักษุ สั่งให้นำพระนางศิษย์รักษ์ตาไปจองจำ ความอดทนเป็นอลงกรณ์ของนัก ซึ่งเลิศค่ากว่า ปราชญ์ อา ให้ควักนัยน์ตาของหม่อมฉัน เพราะ กระนั้นก็ตาม พระเจ้าอโศกรับ ในที่คุมขัง เพื่อเป็นการลงโทษผู้กระทำ “เพื่อเป็นพยานในสัจจะนี้ ด้วย ผิดให้สมควรแก่โทษานุโทษ เพื่อผดุง เดชแห่งสัจจวาจา ขอให้นัยน์ตาทั้งสอง - ผู้มีเมตตาและขันติ ย่อมเป็น ความยุติธรรมไว้ในโลก พระองค์เป็นผู้ ผู้มียศ อยู่เป็นสุข เป็นที่รักของเทวดา ข้างของหม่อมฉันจึงกลับดีดังเดิม” ปกครองจะต้องลงโทษผู้กระทำผิด เพื่อ และมนุษย์ ฯลฯ พลานุภาพแห่งสัจจะนั้นมีอยู่จริง ให้เขาสำนึก และเพื่อมิให้เป็นเยี่ยงอย่าง “เพราะฉะนั้นหม่อมฉันจึงใคร่ขอ ดังนั้นพอเจ้าชายอธิษฐานตั้งสัจจวาจายัง แก่ผู้อื่นต่อไป ทราบว่าพระนางศิษย์รัก พระราชทานอภัยโทษแก่พระมารดาใน มิทันขาดคำดี พระเนตรก็ปรากฏขึ้น บิดาได้สิ้นพระชนม์ในที่คุมขังนั่นเอง ครั้งนี้” เหมือนเดิม จอมจักรพรรดิทรงสงสัยเรื่อง เจ้าชายได้กราบทูลต่อไปว่า “แม้ พระเจ้าอโศกและพระนางศิษย์ พระเนตรของเจ้าชายกุณาละมาก วัน จะได้รับทุกข์ทนหม่นไหม้ถึงปานนี้หม่อม รักษิตา ทรงตกตะลึงอย่างมาก ไม่ทรง รุ่งขึ้นจึงรับสั่งให้ศีขริน ศาสวัตและเวณ ฉันก็ไม่รู้สึกเจ็บแค้นเลย ไฟคือโทสะมิได้ นึกเลยว่าเหตุการณ์จะเป็นไปได้ถึงปาน บาลเข้าเฝ้า โดยเฉพาะศาสวัดเวลานี้ ลามเลียจิตใจของหม่อมฉันเลย ภายใน นั้น พระนางกาญจนมาลาเล่า ทรงตื่น พระราชาต้องการมาก เพื่อช่วยเปลื้อง จิตใจของหม่อมฉันไม่มีอะไรเลย นอก เต้นและปลื้มพระทัยไม่มีอะไรเปรียบปาน ข้อกังขาของพระองค์ จากความรู้สึกกตัญญูต่อพระมารดาผู้สั่ง ทรงกระโดดเข้าสวมกอดพระสวามี พร่ำ อ่านต่อฉบับหน้า กัลยาณมิตร พฤษภาคม ๒๕๓๗ 090