วัฒนธรรมการประชุมของญี่ปุ่น : หน้า 85/128

มาณ พ.ร.บ.งบประมาณจึงคาราคาซังอยู่ ไม่สามารถ เปิดประชุมพิจารณาได้ ปัญหานี้ถ้าเป็นในเมืองไทย คงไม่เกิดปัญหา dead lock อย่างนี้ ฝ่ายค้านจะประท้วงก็ประท้วงไป ถ้าฝ่ายรัฐบาลรวมเสียงได้เกินครึ่งครบองค์ประชุม ก็ เปิดประชุมพิจารณาลงมติไปเลย ฝ่ายรัฐบาลยิ่งชอบ ใจเสียอีกว่าเร็วดีไม่ต้องเสียเวลาเถียงกันนาน แต่ของ ญี่ปุ่น พอพรรคฝ่ายค้านใหญ่ประท้วงไม่เข้าประชุม การประชุมก็ไม่สามารถเริ่มต้นขึ้นได้ ทั้งที่ฝ่ายรัฐบาล มีเสียงเกินครึ่งครบองค์ประชุม ตามข้อบังคับการ ประชาธิป, ประชุมทุกอย่าง ไตยที่แท้ ประการ คือ ก. ขี้เกียจ มีนิสัยลวก ๆ ทำอะไรฉาบฉวย บางคนอย่าว่าแต่จะให้ลงมือเตรียมเอกสารเองเลย แม้เอกสารที่เขาเตรียมเอามาให้ ก็ยังไม่ยอมอ่าน ทะนงตนว่ามือชั้นนี้แล้ว เดี๋ยวไปฟังๆ เอาในที่ประชุม พอ ช. ไม่มีเวลา โดยเฉพาะผู้ที่เป็นผู้ใหญ่ เพราะ ความที่ขาดการกระจายอำนาจ ทำให้เรื่องต่างๆ วิ่ง เข้ามาหาศูนย์กลางมาก วันๆ แต่นั่งรับแขก งาน สังคม เป็นหนังสือก็แทบไม่มีเวลานอนอยู่แล้ว ถึง เวลาประชุมก็เข้าไปนั่งฟัง แล้วคิดเอาเดี๋ยวนั้นเลย ไม่ได้เตรียมตัวมาดีเท่าที่ควร ทำบ่อยๆ เข้าก็ติดเป็น ทำให้น่าสนใจว่า เป็นเพราะเหตุใด และ จริงต้องรับ นิสัย ภายหลังแม้บางครั้งมีเวลาก็ยังไม่ยอมเตรียมตัว วัฒนธรรมในการประชุมของญี่ปุ่นเป็นอย่างใด? ญี่ปุ่นมีวัฒนธรรมการประชุมที่น่าสนใจหลายอย่าง ฟังความคิด ซึ่งมีผลสำคัญต่อความเป็นเอกภาพและความสมานฉันท์ เห็นของทุก การเตรียมตัวมาอย่างดี และเมื่อมีความเห็นจาก ของสังคมญี่ปุ่น อาตมภาพขอนำมาเล่าในที่นี้สัก ประเด็น ดังนี้ ๑. พูดด้วยเอกสาร ผู้เข้าร่วมประชุมแต่ละคน จะมีการเตรียมตัวทำการบ้านมาอย่างดี เอกสารข้อมูล ที่จะต้องใช้ประกอบการตัดสินใจจะเตรียมไว้อย่างพร้อม ผล ยิ่งถ้าเป็นกรณีการประชุมเพื่อพิจารณาโครงการ แผนงานต่างๆ เอกสารยิ่งเตรียมไว้อย่างดี เขาถือว่า การพูดด้วยเอกสารได้ผลดีกว่าการพูดด้วยวาจา เพราะ เวลาเสนออะไรด้วยวาจา ปัญหาที่พบคือผู้ฟังมักจะ ไปติดใจประเด็นใดประเด็นหนึ่งเสียก่อน เลยฟัง เก็บความได้ไม่ตลอด ยังไม่เห็นภาพรวม บางทีก็ถาม แย้งแทรกขึ้นกลางคัน ก็เลยมานั่งเถียงที่ประเด็น ย่อยจนลืมประเด็นใหญ่ แต่การนำเสนอด้วยเอกสาร ผู้รับมีโอกาสอ่านพิจารณาก่อนจนจบเห็นภาพรวม อ่านๆ ไปลืมตรงไหนก็พลิกกลับมาดูซ้ำได้ เมื่อถึง ตอนประชุมฟังผู้นำเสนอบรรยายสรุปซ้ำอีกครั้ง สงสัย จุดไหนค่อยถาม อย่างนั้นทำให้การประชุมดำเนินไป อย่างมีประสิทธิภาพ ตรงประเด็น ทําไมคนไทยบางคน ไม่ค่อยเตรียมตัวเข้าประชุม ปัญหานี้อาตมภาพคิดว่ามีสาเหตุสำคัญ ด อยู่ดี ๒. ฟังด้วยจิตว่าง คนญี่ปุ่นผู้ที่นำเสนอจะมี ฝ่ายมา รวมกันใน สัดส่วนที่ บุคคลอื่นก็ตั้งใจรับฟัง ส่วนผู้ฟังก็ตั้งใจฟังตั้งใจจด ปากกากระดาษเป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้เลย แสดงความคิดเห็นก็คิดไตร่ตรองให้ดีก่อน และเป็น เรื่องที่คนรู้จริงจึงพูด เรียกว่าแต่ละคนรู้บทบาทของ ตัวเอง ทั้งตอนเป็นผู้ฟังและผู้พูด ถึงคราวจะ เหมาะสม ให้ได้ ด เมื่อ ปีก่อน ตอนมีการเลือกตั้งประธาน พรรคแอลดีพี ซึ่งเป็นพรรครัฐบาลในขณะนั้น ผู้ชนะ การเลือกตั้งก็เท่ากับจะได้เป็นนายกรัฐมนตรีไปโดย ผลสรุปที่ ปริยาย สถานีโทรทัศน์ NHK เชิญผู้สมัครรับเลือกตั้ง ทั้ง ๓ คน ทุกคนยอม รับได้ มาออกทีวีอภิปรายแสดงความคิดเห็น นโยบาย แล้วก็เชิญประชาชนมาฟังและร่วมแสดง ความคิดเห็นด้วย อาตมภาพรู้สึกชอบใจที่เมื่อตอน ประชาชนแสดงความคิดเห็น ผู้สมัครเป็นประธาน พรรคทั้ง ๓ คน ซึ่งแต่ละคนเคยเป็นรัฐมนตรีมาหลาย กระทรวง และเป็นว่าที่นายกรัฐมนตรี ทุกคนต่างก็ คว้าปากกานั่งจุดอย่างขะมักเขม้น เป็นการแสดง ให้เห็นถึงความเอาใจใส่ในความคิดเห็นของผู้อื่น ซึ่งเขาคิดว่าเป็นภาพลักษณ์ที่ดี ดียิ่งกว่าการวางฟอร์ม เป็นผู้ใหญ่ วางมาดว่ารู้แล้วอะไรแบบนั้น นับเป็นแบบ อย่างที่ดีให้กับประชาชน การประชุมใดที่ผู้เข้าประชุมมาด้วยจิตใจที่คับ แคบ มีความคิดเห็นสำเร็จรูปของตนอยู่แล้ว และยึด กัลยาณมิตร พฤษภาคม ๒๕๓๗ ๘๐