พระสัมมาสัมพุทธเจ้า : หน้า 68/128

พระไตรปิฎก ว่าสัมมาสัมพุทธเจ้านั้น เป็นคำที่มา จากพระบาลีว่า สัมมาสัมพุทโธ แปล ตามศัพท์ว่า ผู้ตรัสรู้ชอบโดยพระองค์ โดย : แก้วปริยัติ ที่สุดที่เรียกว่าปัญญาธิคุณ ความบริสุทธิ์ สะอาดกาย วาจา และใจ ที่เรียกว่า บริสุทธิคุณ และสุดท้ายคือความกรุณา ต่อสรรพสัตว์ทั้งหลาย ในการที่จะ อบรมพร่ำสอน ที่เรียกว่ามหากรุณา- ธิคุณ ทั้งหมดคือคุณธรรมที่พุทธ ศาสนิกชนทราบและตระหนักดี จึง เป็นเหตุให้พระพุทธองค์ได้พระนาม - เอง ในอดีตพระมหาเถระได้อธิบาย ตามมาอย่างมากมาย เช่น พระชินศรี คำนี้ไว้ ในหนังสือวิสุทธิมรรค ฉบับ พระบาลี เล่มที่ ๑ หน้าที่ ๒๕๗ ว่า สมมา สามญฺจ สพฺพธมฺมานํ พุทธตตา พระตถาคต พระอนันตชิน พระโลก นาถ พระอังคีรส พระสัมมาสัมพุทธ เจ้า เป็นต้น ฉบับนี้ได้อธิบายพระ สัมมาสัมพุทธเจ้า ปน สมมาสัมพุทโธ แปลว่า ที่ชื่อว่า ตรัสรู้ชอบได้โดยพระองค์เอง เพราะ ตรัสรู้ธรรมทั้งหมด โดยชอบ และโดย พระองค์เอง หมายความว่าทุกสิ่งทุก นามของพระองค์ที่ว่า พระสัมมาสัม พุทธเจ้า ซึ่งเป็นพระนามที่พุทธศาสนิก ชนใช้เรียกกันมากและได้ยินอยู่เสมอ อย่างที่นำมาสั่งสอนแก่เทวดา และ พระองค์ จะมีพระชนมายุไม่เท่ากัน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าแต่ละ มนุษย์ทั้งหลายนั้น ล้วนเกิดจากการรู้ ระยะเวลาในการสร้างบารมีเพื่อเป็น การเห็นเองทั้งสิ้น เหล่านี้คือปัญญาที่ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็ไม่เท่ากัน การ พระพุทธองค์ทรงค้นพบ แล้วทรงนำ มีชีวิตเพื่อช่วยสรรพสัตว์ทั้งหลายให้ ในวัฏฏสงสาร ศาสดาเอกของโลก คุณธรรมของพระ มาสั่งสอนให้ชาวโลกพ้นจากทุกข์ภัย พ้นทุกข์ก็ไม่เท่ากัน ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับการ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นบุคคล นั่นเอง จึงสามารถแบ่งประเภทพระ ผู้ที่ชาวโลกทั้งหลายยกย่องว่า เป็น สัมมาสัมพุทธเจ้าได้ดังต่อไปนี้ พุทธองค์ คือ ความรู้ที่ดีที่สุด ถูกต้อง คือพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่ตรัสรู้ได้เร็ว สั่งสมบารมีในขณะที่เป็นพระโพธิสัตว์ ๑.ปัญญา กะสัมมาสัมพุทธเจ้า กัลยาณมิตร ๖๖ กรกฎาคม ๒๕๓๘