พระเจ้าปัญจาลราช : หน้า 92/128

ป้าน้อยจะเล่าต่อไปนี้นะคะ ก็พากันยิ้มเยาะเย้ยพระราชา พระเจ้าปัญจาลราช ทรงอดทนต่อการเย้ยหยันของพวกอำมาตย์ไม่ได้ ในอดีตกาล มีพระราชาพระองค์หนึ่ง ด้วยความที่ทรงถือพระองค์ จึงเสด็จขึ้นรถพระที่ ทรงพระนามว่าพระเจ้าปัญจาละ เสวยราชสมบัติ นั่งตรัสสั่งว่า “เราจะต้องจับกวางป่าตัวนั้นให้ได้” อยู่ใน อุตตรปัญจาลนคร กาลครั้งนั้นพระมหา ทรงสั่งให้นายสารถีขับรถตามกวางป่าตัวนั้นไปอย่าง โพธิสัตว์ได้บังเกิดเป็นลูกของพญานกแขกเต้า มีพี่ รวดเร็ว จนพวกราชบุรุษตามไม่ทัน น้องสองตัว อาศัยอยู่ที่ป่าหิมพลีใกล้เชิงเขาสานุ พระราชากับนายสารถีตามกวางป่าไปจน บริเวณแนวป่าด้านทิศเหนือของภูเขาสานุ มีหมู่ ถึงเที่ยงวัน ก็ไม่พบจึงเสด็จกลับ ระหว่างทางได้ บ้าน ซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยของพวกโจรจำนวน ๕๐๐ ทอดพระเนตรเห็นลำธารซึ่งอยู่ใกล้หมู่บ้านของพวก คน และทางด้านทิศใต้ของภูเขาลูกนี้เป็นอาศรม โจร จึงเสด็จลงจากรถเสวยน้ำในลำธารนั้น นาย ของหมู่ฤาษี ๕๐๐ ตน เมื่อลูกนกแขกเต้าสองพี่ สารถีจึงนำเครื่องปูรถมาตกแต่งเป็นที่บรรทมใต้ร่ม น้องกำลังเริ่มหัดบินอยู่นั้น ได้เกิดลมพายุใหญ่ขึ้น ไม้ใหญ่ พระราชาก็ทรงบรรทม ณ ใต้ร่มไม้นั้น ลูกนกแขกเต้าตัวหนึ่งถูกลมพายุพัดไปตกระหว่าง ในหมู่บ้านของโจร ลูกนกแขกเต้าสัตติคุมพะอยู่ อาวุธของพวกโจรในหมู่บ้านโจร พวกโจรเลยจับ กับพ่อครัวชื่อปติโกลุมพะ สัตติคุมพะบินออกจาก ลูกนกแขกเต้าได้ นำไปเลี้ยงไว้ตั้งชื่อว่า “สัตติ หมู่บ้านผ่านไปเห็นพระราชาบรรทมหลับอยู่ คิด คุมพะ” ส่วนลูกนกแขกเต้าอีกตัวหนึ่งถูกลมพายุ ว่า “เราจะฆ่าพระราชาผู้กำลังหลับเสีย แล้วเก็บ พัดไปตกระหว่างกองดอกไม้ในพื้นทราย ใกล้ เอาเครื่องประดับไป” จึงบินกลับไปยังหมู่บ้านเล่า อาศรมของพวกฤาษี พวกฤาษีจึงนำไปเลี้ยงแล้ว ความคิดทั้งหมดของตนให้พ่อครัวปติโกลุมพะทราบ ตั้งชื่อว่า “ปุปผกะ” แล้วสัตติคุมพะก็บินออกไปดูพระราชาอีกครั้ง ปติ อยู่มาวันหนึ่งพระเจ้าปัญจาลราชทรงรถ โกลุมพะได้ฟังถ้อยคำของลูกนกแขกเต้าแล้ว จึง พระที่นั่งเสด็จสู่ชายป่าอันรื่นรมย์ ทรงประสงค์จะ ออกไปดูรู้ว่าเป็นพระราชาก็สะดุ้งตกใจกลัวกล่าวว่า ล่ากวางป่า จึงเสด็จพร้อมด้วยข้าราชบริพารเป็น “ดูก่อนสัตติคุมพะ เจ้าเป็นบ้าไปกระมังจึงได้พูด จำนวนมาก แล้วทรงประกาศว่า “ถ้ากวางป่าหนี อย่างนั้น นี่คือพระราชา ถึงจะเสด็จมาไกล แต่ก็ ออกไปทางด้านที่ใครรับผิดชอบผู้นั้นจะได้รับโทษ” ย่อมมีเดชานุภาพเหมือนดังไฟสว่างไสว” แล้วเสด็จลงจากราชรถ ทรงธนูศรประทับยืนซ่อน สัตติคุมพะได้กล่าวตอบปติโกลุมพะว่า พระองค์อยู่ในซุ้มที่ราชบุรุษจัดถวาย เมื่อพวก “ดูก่อนปติโกลุมพะ ท่านเมาแล้วย่อมเก่งกาจมาก ราชบุรุษพากันตีเคาะที่ละเมาะพุ่มไม้ เพื่อที่จะให้ มิใช่หรือ ไยท่านจึงเกลียดการโจรกรรมเล่า” กวางป่าทั้งหลายออกมา กวางป่าตัวหนึ่งมองหา เมื่อพระเจ้าปัญจาลราชทรงตื่นจากพระ ทางที่จะหนีไป เห็นว่าสถานที่ด้านพระราชาประทับ บรรทม ทรงสดับคำของสัตติคุมพะพูดกับปติโก ยืนอยู่สงัดเงียบ มีช่องทางจะหนีได้จึงเผ่นหนีไป ลุมพะเป็นภาษามนุษย์ ทรงดำริว่าสถานที่นี้มีภัย ทางนั้น พวกอำมาตย์ทั้งหลายร้องถามกันว่า เฉพาะหน้า จึงทรงปลุกนายสารถีให้ลุกขึ้น แล้ว กวางป่าตัวนั้นหนีไปทางด้านความรับผิดชอบของ ตรัสว่า “ดูก่อนนายสารถีเพื่อนยาก จงลุกขึ้นเทียม ใคร เมื่อรู้ว่ากวางป่าหนีไปทางด้านของพระราชา รถ เราไม่ชอบใจนก เราไปที่อื่นกันเถิด” ฝ่ายนาย กัลยาณมิตร ๙๐ P กันยายน ๒๕๓๘