การรักษาขนบธรรมเนียมในพระพุทธศาสนา : หน้า 22/132

เหตุอะไรเล่า พระองค์รับสั่งไว้ว่า พระศาสดาเสด็จดับขันธปริ นิพพานไปแล้ว เมื่อภิกษุวัดหนึ่งหมู่ บาอาจารย์ ก็ต้องรักษาขนบธรรม เนียมนั้นไว้ ไม่ท่าเช่นนั้น ขนบ หนึ่งในสถานที่ใด ต้องดูแลแก้ไข ธรรมเนียมเหล่านั้นหายหมด เล่า อุบาสกอุบาสิกาหมู่นั้นพวกนั้น อย่า ให้เลอะเทอะเหลวไหลไม่ได้ จะเอา เรียนไม่ถูก ศาสนาก็ล้มละลาย การ ประพฤติปฏิบัติตามพระพุทธศาสนา ก็ต้องรักษาขนบธรรมเนียมไว้ ล้า ไม่รักษาขนบธรรมเนียมไว้จะเป็น อันตรายต่อพระพุทธศาสนา เหตุนี้ ตัวไม่รอด ต้องแก้ไขอย่างนี้แทนพระ เล่า ภิกษุสามเณร อุบาสก อุบาสิกา ศาสดาไป แทนสาวกของพระศาสดา ไป เมื่อพระศาสดาเสด็จดับขันธ์- ปรินิพพาน สาวกของท่านเอาใจใส่ เพื่อศาสนิกชนทุกล้วนหน้า เมื่อต่อ แลแก้ไขอย่างนี้ บาเราก็ต้องเอาใจใส่อย่างนี้ คอยดู อ่อนน้อมต่อผู้หลักผู้ใหญ่ผู้เฒ่าผู้แก่ ควรเอาใจใส่ควรแก้ไขทีเดียว การ เรื่องนี้หญิงก็ดี ขายก็ดี เป็นที่ยินดี ดูแลแก้ไขในตระกูลของตัวไว้ ของโลก โลกพานิยมขมขอบนัก เป็น สุวใจ ว่าง่าย สอนง่าย พระองค์รับ สั่งว่า สาวกของพระศาลดาตุพฺพใจ ว่ายาก สอนยาก พระองค์ไม่รับ อุปถัมภ์ ผลักไสเสียนี่ เพราะอะไร พระศาสดาทรงสงเคราะห์อนุเคราะห์ ประชุมชน จริงๆ เหตุนี้ วุฑฒ ปลายิโน เคารพต่อผู้หลักผู้ใหญ่ผู้ เฒ่าผู้แก่ อ่อนน้อมต่อผู้หลักผู้ใหญ่ ผู้เฒ่าผู้แก่ด้วยธรรม ๔ ประการคือ อายุ จะเป็นผู้มีอายุยืน วรรณะ จะ เป็นผู้มีผิวพรรณวรรณะผุดผ่องงด งาม สุขะ จะเป็นผู้มีความสุขกาย สบายใจในอิริยาบถทั้งสี่ พละ จะมี กำลังกาย กำลังวาจา กำลังใจ เจริญตามหน้าที่ เหตุนี้ในสามัญวาจาที่ชี้แจง มานี้ คลี่ความเป็นสยามภาษาตาม มตยาธิบาย ได้พอสมควรแก่เวลา เอเตน สจฺจวชเชน ด้วยอำนาจ ความสัจได้อ้างธรรมปฏิบัติในภัต ดาบุโมทนาคาถานี้ พอสมควรแก่ เวลา ด้วยอำนาจสัจวาจาที่ได้อ้าง ธรรมเทศนาตั้งแต่ต้นจนอวสานนี้ ขอความสุขสวัสดีจงบังเกิดแก่ท่าน ขนบธรรมเนียมอันใดที่ท่าไว้ ขนบา ที่ยินดีปรารถนาของนักปราชญ์ราชฯ ทั้งหลาย ที่ได้มาสโมสรในสถานที่ อรรมเนียมอันนั้นให้แน่แนวไว้ จะ บัณฑิต ท่านรู้เช่นนี้ก็ได้ชื่อว่าเป็น นี้ทุกล้วนหน้า อาตมภาพชี้แจงมา ได้เจริญในเบื้องหน้า ฝ่ายพระพุทธศาสนาเล่า ก็ คนมีปัญญา คนประกอบด้วยปัญญา พอสมควรแก่เวลา สมมุติว่ายุติ คนเฉลียวฉลาด คนอ่อนน้อม ไม่ไข่ ธรรมีกถาโดยอรรถนิยมความเพียง เทาน เอว ก็มีด้วยประการฉะนี้ ต้องรักษาขนบธรรมเนียมดุจดังนั้น คนแข็งกระด้าง ถ้าคนแข็งกระด้าง เหมือนกัน การเล่าเรียนดัดแปลง แก้ไขในทางพระพุทธศาสนาในเวลา นี้ ท่านผู้เป็นเมธีมีปัญญา เป็นครู ดื้อดึง ไม่เป็นที่ปรารถนา แม้แต่ เป็นเด็กก็ไม่เป็นที่ปรารถนา แม้แต่ แก่เฒ่าชราก็ไม่เป็นที่ปรารถนา เป็น กัลยาณมิตร /Too ดุสาคฆ์ ๒๕๓๘