ลักษณะของพระพุทธรูป : หน้า 38/132

พระนั่งขัดสมาธิราบ ปางสมาธิ อึลปะเชียงแสน กัลยาณมิตร ๖ เลยว่ารูปพรรณสัณฐานนั้นเป็นเช่นไร มีแต่ค่า บอกเล่าสืบ ต่อกันมา บ้างก็อ้างอิงในคัมภีร์มหาปุริสลักษณะของ พราหมณ์ เป็นต้น ดังนั้น การสร้างพระพุทธรูปในสมัย ต่อมาก็มีการประยุกต์รูปร่างลักษณะให้เป็นไปตามจารีต ประเพณี ตลอดจนความนิยมของผู้คนแต่ละท้องถิ่น เช่น บ้างก็มีเครื่องทรง บ้างก็เป็นพระพุทธรูปนุ่งห่มจีวรแบบ ห่มดอง บ้างก็ห่มคลุม แรกๆ นั้นก็เป็นเกตุมาลา ต่อมา ก็ประยุกต์สร้างให้เป็นเกตุมาลาเปลว เป็นต้น แต่จะปรา กฏเป็นลักษณะหรืออิริยาบถใดก็ตาม เมื่อมองเห็นแล้ว ล้วนท่า ให้จิตใจของเราเกิดความศรัทธาเลื่อมใสและรำลึก นึกถึงพระพุทธองค์ได้ ในระในท5รูปปาาต่าวา การสร้างพระพุทธรูปตั้งแต่สมัยโบราณมา ช่างได้ สร้างให้มีรูปลักษณะในอิริยาบถต่างๆ ซึ่งตามตำนาน ของพระพุทธรูปแต่ละปางนั้นก็คือ การสร้างพระพุทธรูป ตามประวัติของพระพุทธจริยาตอนหนึ่งๆ เช่น ตอนก่อน ตรัสรู้ก็สร้างให้มีอิริยาบถนั่งช้อนพระหัตถ์เป็นกิริยาสมาธิ ตอนปฐมเทศนาก็สร้างในอิริยาบถทรงจีบพระหัตถ์เป็นรูป วงกลม อันหมายความถึงพระธรรมจักร เป็นต้น ตาม หนังสือของกรมการศาสนาที่ว่าด้วยเรื่องประวัติพระพุทธ รูปปางต่าง ๆ ได้ประมวลลักษณะแห่งอิริยาบถหรือพุทธ- จริยาที่ช่างนิยมสร้างได้เป็น ๓ ประการ คือ ธ.พระพุทธจริยาในเวลาที่พระพุทธองค์ทรงบำเพ็ญ เพียร เพื่อตรัสรู้อนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณ ซึ่งนับตั้งแต่ เสด็จออกบวช จนถึงเวลาตรัสรู้และเสวยวิมุตติสุข โดย พุทธจริยาในช่วงนี้ เรียกว่า “อัดดัดถจริยา" หมายถึง พุทธจริยาที่เป็นการกระทำ เพื่อประโยชน์เกื้อกูลแก่พระองค์ โดยเฉพาะ พระพุทธรูปที่สร้างได้แก่ ปางอธิษฐานเป็น เพศบรรพชิต จนถึงปางรับสัตตุก้อน สัตตุผง ๒.พระพุทธจริยาที่ทรงบำเพ็ญเพื่อประโยชน์เกื้อกูล แก่พระประยูรญาติโดยเฉพาะ เรียกว่า “ญาดัตถจริยา" เช่น ปางแสดงอิทธิฤทธิ์ปาฏิหาริย์ ปางโปรดพระพุทธบิดา ปางห้ามพระญาติแย่งน้ำ และปางโปรดพระพุทธมารดา ๓.พระพุทธจริยาที่ทรงบำเพ็ญเพื่อประโยชน์เกื้อกูล แก่มหาชนทั่วไป โปรดผู้คนทุกชั้นวรรณะ ทรงประดิษ ฐานพระพุทธศาสนาเพื่อประโยชน์สุขแก่ชาวโลก ซึ่งพุทธ ต้ ตุลาคม ๒๕๓๔ อ่านต่อ หน้า ๖๗ พระนั่งขัดสมาธิราบ ปางมารวิชัย ศิลปะสุโขทัย