บทบาทของสมเด็จพระบรมราชชนนี : หน้า 47/132

โอรสคือสมบัติของแผ่นดิน เป็นคนของประชาชน มิใช่ พระลูกรักที่ทรงทะนุถนอมแหนหวงไว้เพียงพระองค์เดียว ได้อีกต่อไป สมเด็จพระบรมราชชนนีทรงต้องอดทนอย่าง ยิ่ง ต่อสภาพแวดล้อมและบุคคลรอบข้าง ในฐานะที่ทรง เป็น “สมเด็จแม่” ของพระมหากษัตริย์ที่มาจากสามัญชน ทำให้วางพระองค์บากอยู่แล้ว ยิ่งมีเหตุการณ์ต่างๆ เกิดขึ้นนั้นทำให้กระทบกระเทือนมาถึงพระเกียรติ แต่ม ได้ทรงหวั่นไหว ทรงตั้งพระทัยอย่างเด็ดเดี่ยวว่า จะทรง เลี้ยงดูพระราชโอรสให้ดีที่สุด เพื่อชาติบ้านเมือง ดง ความปรากฏในลายพระหัตถ์ที่ทรงมีมาถึงสมเด็จพระพัน วัสสาฯว่า “ตกของหม่อมฉัน หม่อมฉันรักอย่างดวงใจ และ หม่อมฉันมีความตั้งใจอยู่เสมอที่จะนำลูกไปในทางที่ถูกที่ผิ สำหรับจะโค่เป็นประโยชน์แก่ตัวเอง ชาติและบ้านเมือง ตัวของหม่อมฉันเองท่านประโยชน์อะไรให้บ้านเมืองไม่ได้ มาก แต่บ้าได้ช่วยลูกๆ ให้ได้รับการอบรมและเล่าเรียน ในสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่บ้านเมืองได้แล้ว หม่อมฉันจะ รู้จักชื่นใจเหมือนกัน....” (จากพระนิพนธ์ “เจ้านายเล็กๆ-ยุวกษัตริย์”) จากบทประทานสัมภาษณ์พิเศษ ของลบเด็จพระ เจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนาฯ ในปี พ.ศ.๒๕๒๑ เป็นสิ่งยืนยันถึงน้ำพระทัยของสมเด็จพระบรมราชชนนีได้ดี “ในครอบครัวของเรา ความรับผิดชอบเป็นของ ไม่ต้องผิด เป็นธรรมชาติ นั่งที่สอนกันอันแรกคือ เราจะ ทำอะไรให้เมืองไทย...” บทประทานสัมภาษณ์พิเศษนี้ ยังสะท้อนให้เห็นว่า สมเด็จพระบรมราชชนนีปลูกฝังให้พระราชโอรส-ธิดา ได้ คำนึงถึงพระราชภารกิจที่ทรงมีต่อบ้านเมืองมาตั้งแต่ยังทรง พระเยาว์ มิใช่เป็นเพียงบุญบารมีของพระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัวเท่านั้นที่ทรงมี “สมเด็จพระบรมราชชนนีที่ ดีเลิศ” แต่เป็นบุญที่เกี่ยวเนื่องมาถึงชาติไทยด้วย เมื่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอาบันทมหิดลเสด็จ พระราชดำเนินกลับประเทศไทยในวันที่ ๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕®® พร้อมสมเด็จพระบรมราชชนนีและสมเด็จพระ ราชอนุชา ครั้งนั้น นำความปลาบปลื้มปีติอย่างล้นเหลือ มาสู่ประชาชน ดวงใจที่เคยล้างว้าง เพราะไร้กษัตริย์เป็น ไหนเหตุการณ์บ้านเมืองอยู่ในสภาพคับขัน ฉัตรแก้ว สงครามโลกครั้งที่ ๒ เพิ่งเสร็จสิ้นใหม่ๆ ทั้งสามพระองค์ คือความสว่างไสว ความหวังในหัวใจของคนไทยทั้งชาติ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวผู้ทรงพระสิริโฉมงาม สง่า พระราชจริยวัตรแสนงดงาม เสด็จพระราชดำเนิน เคียงคู่สมเด็จพระราชอนุชาไปทุกแห่งหน เพื่อทรงเยี่ยม เอียนไต่ถามทุกข์สุขของประชาชน พระราชหฤทัยของ ยุวกษัตริย์ทรงมุ่งมั่นจะสร้างคุณประโยชน์ให้แก่ชาติบ้าน เมืองอย่างเต็มที่ ระหว่างนั้นประเทศไทยเกิดความบาด หมางใจระหว่างหมู่คนไทยเชื้อสายจีนด้วยกัน จนเกือบ จะเป็นจลาจลกลางเมือง และมีปฏิกิริยาต่อต้านรัฐบาล ความทราบถึงพระกรรณของพระบาทสมเด็จพระ เจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล พระองค์มีพระราชประสงค์จะ คลี่คลายเหตุการณ์ให้ดำเนินไปสู่ความปกติ จึงมีพระมหา กรุณาธิคุณปรารถนาให้คนจีนที่พำนักอยู่ในประเทศได้เฝ้าฯ ใกล้ชิด จึงมีพระราชดำริที่จะเสด็จพระราชดำเนินเยือน สําเพ็ง แหล่งที่คนไทยเชื้อสายจีนอาศัยอยู่มากที่สุด กระแสข่าวดังกล่าวสร้างความซาบซึ้งปีติใจแก่คนจีนที่เข้า มาพึ่งพระบรมโพธิสบการเป็นล้นพ้น ขาวสําเพ็งทุกคน ได้จัดพิธีรับเสด็จอย่างมโหฬาร ได้มีการสร้างซุ้มประตูรับ เสด็จ ตั้งแต่สะพานทัน ตกแต่งร้านค้าที่อยู่อาศัยด้วย ดอกไม้สด แพรพรรณให้สวยงามเป็นพิเศษ ที่หน้าบ้าน ยังจัดโต๊ะหมู่บูชา พร้อมเตรียมของที่ระลึกพิเศษสุด เพื่อ เตรียมทูลเกล้าฯถวาย เพราะเป็นครั้งแรกในประวัติ ศาสตร์ที่พระมหากษัตริย์เสด็จประพาสสําเพ็ง การเสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมเยียนสาวเพ็งคราวนั้น ขาวไทยและขาวจีนได้ร่วมมือร่วมใจเตรียมรับเสด็จเต็มที่ ลืมเรื่องบาดหมางใจไปหมด ต่างซาบซึ้งและประจักษ์แก่ ใจว่า พระบารมีปกเกล้าปกกระหม่อมต่อพสกนิกรของ พระองค์อย่างเสมอหน้า โดยมิได้เลือกที่รักมักที่ชังเลย และรอยร้าวระหว่างคนไทยและคนจีนมิได้เกิดขึ้นอีกเลย ประสานแนบสนิทเป็นสายเลือดเดียวกันนับแต่นั้นมา ด้วย พระมหากรุณาธิคุณและความปรารถนาดีขององค์ยุวกษัตริย์ สมเด็จพระบรมราชชนนีมีพระราชหฤทัยชื่นบานด้วย ความสมปรารถนา ที่ทรงวิริยะอุตสาหะ อภิบาล พระ ราชโอรสด้วยสองพระหัตถ์เพียงสาวพังพระองค์เอง และ สมเด็จพระราชโอรสของพระองค์มิได้ทำให้คนไทยผิดหวัง อ่าน ต่อ หน้า ๕๒ ตุลาคม ๒๕๓๘ กัลยาณมิตร