ศิลปกรรมไทย : หน้า 49/132

ถมเงินและถมทอง ชุดเครื่องพระสำอางค์ ผลงานของแผนกถมทอง ไทยเรารู้จักท่าเครื่องถมมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา และมาเฟื่องฟูมากที่นครศรีธรรมราชในสมัยกรุงรัตนโก สินทร์ ส่วนทางภาคกลางมีทำกันไม่มากนัก สมเด็จพระ นางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถมีพระราชเสาวนีย์ให้จัดตั้ง แผนกถมเงินถมทองขึ้นเมื่อปี พ.ศ.๒๕๒๒ โดยผู้ที่จะมา ทำงานถมเงินถมทองได้ จะต้องผ่านงานเขียนลายจน ชานาญเสียก่อน เครื่องเงินและเครื่องทอง ชาวไทยภูเขาผู้มีฝีมือในการทำเครื่องเงิน ได้กราบ ขอ บังคมทูลสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ พระราชทานความช่วยเหลือในการประกอบอาชีพ จึงทรง คร่ำเงินและคร่ำทอง การทำคร่ำเงินและคราทอง คือการตอกเส้นเงิน และเส้นทองเส้นเล็กๆ ลงบนผิวผลิตภัณฑ์ที่ทำด้วยเหล็ก ให้เป็นลวดลายที่สวยงาม ซึ่งในสมัยโบราณ ด้ามพระ แสงของพระมหากษัตริย์มักประดับด้วยครึ่งเงินและค ทอง สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถจึงโปรด- เกล้าฯ ให้เปิดสอนงานคราเงินและคร่ำทองขึ้นในปี พ.ศ. ๒๕๒๓ เพื่อธำรงรักษาศิลปกรรมโบราณแขนงนี้ไว้ จักสานย่านลิเภา คนไทยรู้จักงานจักสานย่านลิเภามาตั้งแต่ครั้งต้น กรุงรัตนโกสินทร์ โดยเริ่มต้นขึ้นที่เมืองนครศรีธรรมราช แล้วแพร่หลายมายังกรุงเทพฯ งานจักสานย่านลิเภาเป็น พระกรุณาโปรดเกล้าฯให้ชาวไทยภูเขาเหล่านั้นเข้ามาปฏิฯ งานละเอียด ประณีต ผู้ทำต้องใช้ความมานะอดทนสูง บัติงานถวายที่โรงสกศิลปาชีพสวนจิตรลดา พร้อมกับให้ ถ่ายทอดวิชาเครื่องเงินแก่นักเรียนศิลปาชีพที่ทรงคัดเลือก มาจากครอบครัวราษฎรยากจนทั่วประเทศด้วย เครื่องจักสานย่านลิเภาแต่โบราณ มีทั้งพาน เชี่ยนหมาก หีบหมากและกระเป๋าลือ ซึ่งต่อมาได้เลื่อมสูญไปจากความ นิยมของไทย กัลยาณมิตร ๔๗ สิงหาคม ๒๕๕๐