งานแกะสลักและทอผ้า : หน้า 51/132

ถาดถมทอง ผลงานของแผนกถมทอง และมีลักษณะเป็นธรรมชาติมากที่สุด ต่อด้วยการเรียน กันมาหลายชั่วอายุคน แต่เมื่อยุคของเครื่องจักรมาถึง ปั้น ก่อนที่จะมาถึงขั้นตอนของการแกะสลักลงบนหิน หนุ่มสาวสมัยใหม่ก็ลืมเลือนงานฝีมือโบราณนี้ จนแทบ หินที่นิยมใช้ขณะนี้คือหินที่มีเนื้ออ่อน เช่น หินสบู่ แกะสลักหนัง แผ่นหนังที่แกะสลักเป็นรูปตัวละครมากมาย โดย เฉพาะเรื่องรามเกียรติ์ ประกอบด้วยลายไทยงามวิจิตร หาผู้สืบทอดอีกไม่ได้ จวบจนสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เสด็จฯ เยี่ยมราษฎรภาคอีสานในปี พ.ศ.๒๕๐๓ จึงโปรด เกล้าฯ ให้หยิบยกหัตถกรรมโบราณอันสวยงามนี้มาเป็น อาชีพเสริม เพื่อให้ชาวบ้านมีรายได้เพิ่มขึ้น ทั้งยังทรง พิสดารนั้น เป็นเอกลักษณ์อย่างหนึ่งของศิลปไทยโบราณ เป็นผู้นำในการใช้ผ้าไหมที่ทอด้วยฝีมือของคนไทยทุกชนิด ทางภาคใต้ ซึ่งมักนำมาใช้ในการแสดงหนังตะลุง แต่ ผ้าไหมจึงกลับคืนสู่ความนิยมของคนไทย และงานฝีมือนี้ ทอผ้าชาย เมื่อความนิยมหนังตะลุงลดน้อยลง ศิลปะการแกะสลัก ได้รับการสืบทอดต่อไปอีกครั้งหนึ่ง หนังก็เริ่มจะสูญหายไปด้วยโดยปริยาย สมเด็จพระนาง เจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ จึงทวงค้นหาช่างผีเมื่อแกะสลัก หนังให้มาถ่ายทอดวิชานี้ที่โรงฝึกศิลปาชีพ และให้ประ ดิษฐ์เป็นภาพประดับผ่าผนังหรือของที่ระลึกต่างๆ เป็นต้น ทอผ้าไหม ผ้าไหมมัดหมี่ ผ้าหางกระรอก ผ้าลายขิด ผ้ายก ดอก และผ้ายกทอง เป็นงานผีเมื่อของคนไทยที่สืบทอด งานทอผ้าสายด้วยมือเป็นงานที่คนไทยทุกภาคชั่ว ประเทศรู้จักดีมาแต่โบราณ และมีชื่อเสียงอยู่ในหลาย ท้องถิ่น แต่ก็กำลังสูญหายไปจากความนิยม โดยมีผ้าที่ ทอด้วยเครื่องจักรเข้ามาแทน สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระ บรมราชินีนาถ จึงโปรดเกล้าฯ ให้อนุรักษ์การทอผ้าสายไว้ โดยให้ทอด้วยกี่กระทบแบบของเก่าต่อไป กัลยาณมิตร ........... สิงหาคม ๒๕๔๐