กิจวัตรและกิจกรรมของพระภิกษุในฤดูกาลเข้าพรรษา : หน้า 66/132

กันก็พยายามไม่ให้ตัวเองบกพร่องในเรื่องการทำกิจวัตร กล่าว โดยสรุปก็คือ พระภิกษุใหม่ท่าแต่กิจวัตรไม่ต้องทำกิจกรรม แต่พระภิกษุเก่าต้องทำทั้งกิจวัตรและกิจกรรม นี้ก็เป็นงาน ในชีวิตพระภิกษุ ในฤดูกาลเข้าพรรษา กิจกรรมของพระ ภิกษุจะยิ่งมีมากขึ้น โดยเฉพาะพระภิกษุที่เป็นครูบาอาจารย์ หรือมีพรรษาตั้งแต่ 5 พรรษาขึ้นไป เตรียมเทศน์ให้ญาติโยมจึงแล้ว ยังต้องมาช่วยกันอบรมพระ ภิกษุบวชใหม่อีกเป็นประการแรก อีกประการหนึ่งคือ ต้อง เพราะนอกจากต้อง มาช่วยกันวางหลักสูตรวางแผนในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา ให้ยิ่งๆ ขึ้นไป ท่านใดที่บวชเข้ามาในพระพุทธศาสนาแล้ว เคี่ยวเข็ญ ตัวเองด้วยกิจวัตรและกิจกรรมของพระมาอย่างต่อเนื่องเช่นนี้ ในไม่ช้าจิตใจจะสงบ กิเลสที่เคยบีบคั้นใจ ทำให้เป็นคนโลภ เห็นแก่ได้ เป็นคนเจ้าโทสะประเภทปากว่ามือถึง เป็นคน ขอบเอาเปรียบ ชอบก่อความรำคาญให้แก่ชาวบ้าน มันจะ ค่อยๆ หลุดร่อนหายไป ทำให้ใจปลอดโปร่งโล่งเบา ในเวลา เดียวกัน จากการที่มกิจวัตรกิจกรรมอย่างต่อเนื่องแบบพระ อย่างนี้ ในที่สุดใจของพระจะทั้งหยุด ทั้งนึ่ง ทั้งปลอดโปร่ง โล่งเบา ทั้งใส่ไปตามลำดับๆ ผลการปฏิบัติธรรมก้าวหน้า อย่างคาดไม่ถึงทีเดียว ในฤดูกาลเข้าพรรษานั้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรง วางกรอบวินัยไว้สำหรับพระภิกษุว่า ให้วางเรื่องอื่นให้หมด ให้มาเน้นหนักกันในเรื่องของการอบรมตัวเอง อบรมพระ ภิกษุใหม่ และวางแผนที่จะเผยแผ่พระพุทธศาสนาให้กว้าง ไกลออกไป เพื่อว่าพอออกพรรษาพ้นฤดูฝนแล้วจะได้ไปลง มือทำงานเผยแผ่กันให้เต็มที่ รากฐานรฌผธรรมชาวพุตธ กรอบวินัยสำหรับพระภิกษุข้อนี้เอง ต่อมาได้กลายเป็น วากฐานวัฒนธรรมของชาวพุทธในฤดูกาลเข้าพรรษาว่า พอ เข้าพรรษาแล้ว อย่างน้อยลูกผู้ชายต้องมาบวชเป็นพระภิกษุ เมื่อบวชแล้วแม้ไม่พร้อมที่จะบวชตลอดชีวิต จะลักออกมา ก่อนก็ไม่เป็นไร แต่ขอให้ได้มาบวช ตรงนี้เองจึงเกิดวัฒน ธรรมที่เป็นอรูปนัยขึ้นมาคือ พอถึงเวลาเข้าพรรษา ผู้ที่เคย บวชเรียนแล้วสึกออกมา ก็จะนึกถึงความหลัง ครั้งที่ตัวเอง เคยบวชเคยเรียน ว่าเคยปฏิบัติตัวอย่างนั้นๆ เคยสวดมนต์ ทำวัตรอย่างนั้นๆ เคยฟังเทศน์จากพระอุปัชฌาย์จากพระ อาจารย์มาอย่างนั้นๆ เคยนั่งสมาธิมาอย่างนั้นๆ สำหรับท่านที่เคยบวชอยู่หลายพรรษา เคยเป็นครูบา อาจารย์แล้วสึกออกมา ก็จะได้นึกถึงความหลังว่า เมื่อสมัย ที่ยังบวชเป็นพระภิกษุอยู่ เคยอบรมเคยสั่งสอนพระภิกษุ ใหม่มาอย่างนั้นๆ แต่ว่าเนื่องจากกำลังสติ กำลังสมาธิของ เราหย่อน เราจึงได้ลักออกมา บัดนี้ก็เข้าพรรษาแล้ว แม้ไม่ ได้บวชก็ถึงเวลาที่เราจะต้องมาเข้มงวดกวดขันตัวเองใหม่ พอ คิดได้ดังนั้นก็เริ่มกวดขันตัวเองให้ยิ่งๆ ขึ้นไป โดยกลับไปหา พระอุปัชฌาย์ของตน ไปกราบถามท่านว่า พรรษานี้ท่านจะ เทศน์จะสอนเรื่องอะไรให้กับพระภิกษุใหม่ แล้วก็ตามไปฟัง เทศน์ด้วย ไปนั่งสมาธิร่วมกับพระภิกษุใหม่ หรือบางครั้ง ก็อาราธนาให้พระอุปัชฌาย์ หรือพระอาจารย์มาเทศน์ให้ฟัง กัลยาณมิตร /^3 เฉพาะๆ การเทศน์ในฤดูกาลเข้าพรรษานั้น เรื่องที่จะเทศน์สอน ส่วนใหญ่จะเป็นเรื่องหลักๆ ในพระไตรปิฎก โดยจะนำเอา ค่าสอนในพระพุทธศาสนาเป็นตัวตั้งแล้วขยายความ คือจะ ยกเอาพระไตรปิฎกขึ้นมาสอนให้ญาติโยมสามารถนำไปปฏิ บัติในชีวิตประจำวันได้ ยกตัวอย่างเช่น การฝึกคน การฝึก พระภิกษุ เนื่องจากว่าทุกคนก็อยากจะเป็นคนดีด้วยกันทั้งนั้น มีลูกก็อยากได้ลูกดี อยากได้ลูกแก้ว ใครที่เป็นครูบาอาจารย์ มีลูกศิษย์ก็อยากได้ลูกศิษย์แก้ว มีลูกน้องก็อยากได้ลูกน้องที่ ดีๆ เป็นลูกน้องแก้ว มาบวชเป็นพระภิกษุก็อยากจะได้เป็น พระภิกษุที่ใจใสเป็นแก้วอยู่ในพระพุทธศาสนา เพราะฉะนั้น ก็ต้องมาเทศน์มาสอนกันเกี่ยวกับแม่บทในการฝึกตัวเองว่า ล้าอยากจะให้ตัวเองดีวันดีคืนเป็นขั้นเป็นตอน มีหลักการ มี ขั้นตอนอย่างไรบ้างที่เราจะต้องปรับปรุงตัว แก้ไขตัวของ เราให้มันดียิ่งไปกว่านี้ โดยทั่วไป เรื่องนี้จะเป็นเรื่องแรกที่ นำมาเทศน์ให้กับญาติโยม และเมื่อญาติโยมได้รับฟังคำเทศน์คำ สอนแล้ว ก็เอา กลับมาแก้ไขความประพฤติของตัวเองที่บ้าน นอกจากนำ เอาคำสอนมาประพฤติปฏิบัติด้วยตัวเองแล้ว ถ้ามีบุตรมีภรร ยาก็อบรมบุตรอบรมภรรยาให้ประพฤติปฏิบัติธรรมพร้อมๆ กันไปด้วย มีลูกมีหลานมีเหลน ก็อบรมไปพร้อมๆ กัน เป็นวัฒนธรรมชาวพุทธโดยอรูปนัย แม้พระดัมมา สัมพุทธเจ้าไม่ได้ตรัสสั่งว่า เช้าพรรษาแล้วญาติโยมต้องห่า อย่างนั้น ต้องทำอย่างนี้ แต่เชื้อที่ปลูกฝังเอาไว้ว่า พอเช้า พรรษาผู้ชายต้องเข้ามาบวชเรียนในพระพุทธศาสนา นี้ก็เป็น สิงหาคม ๒๕๔๐