การอนุรักษ์เปลือกไม้เบิร์ช : หน้า 51/116

ตอนที่หอสมุดอังกฤษได้จารึกเปลือกไม้เบิร์ช เหล่านี้มา เปลือกไม้มีความชื้น ทำให้เจ้าหน้าที่อนุรักษ์ แผนกตะวันออกและอินเดียของหอสมุดต้องค่อยๆ แก้ม้วน ออกใส่ในกรอบกระจก ๕๖ กรอบ อย่างระมัดระวัง กรอบนี้ กว้าง ๓๐ เซนติเมตร สูง ๔๕ เซนติเมตร มาร์ค เบอร์นาร์ด หัวหน้าแผนกอนุรักษ์และถนอมหนังสือเก่าจากตะวันออก และอินเดียเล่าวิธีการให้ฟังว่า “ตอนแรก จารึกอยู่ในรูปเล่มเดิม คือ แผ่น ไม้เบิร์ช แผ่นเล็กๆ เอามาต่อกัน ม้วนขึ้นเป็นเปลือกไม้ม้วนกว้าง ๑๕ เซนติเมตร เส้นผ่าศูนย์กลาง ๔ เซนติเมตร บางม้วน เรา เห็นตัวหนังสือทันทีตรงเปลือกไม้ด้านนอกสุดของม้วน แต่ บางม้วนก็มองไม่เห็นเลย สิ่งที่ต้องระมัดระวังมากที่สุดก็คือ เปลือกไม้เปราะบางมากน่าห่วง บางม้วน พอเราค่อยๆ แกะออกมาเปลือกไม้ก็ร่วงพรูลงมาทันที กองเป็นเศษเล็กเศษ น้อยตรงกันเหยือกแก้วที่บรรจุเอาไว้ บางม้วนมีสีแวววาว กว่าม้วนอื่น บางทีอาจมีการฉีดสเปรย์ด้วยแลคเกอร์ก็ได้ เพื่อไม่ให้มันเปราะบางแตกหักง่าย และเพื่อทำให้เยื่อไม้ยืด ติดกัน วิธีนี้ไม่ดีเลยเพราะว่าฝาไม้จะเหี่ยวย่นและสึกหรอได้ เราต้องเอาใจใส่เรื่องนี้เร่งด่วน เพื่อมิให้ม้วนไม้แตกหักมาก ไปกว่านี้อีก เพื่อเก็บเปลือกไม้เบิร์ช ในเครื่องหุ้มห่อที่ ปลอดภัยจะได้ดูแลรักษามันได้ง่ายขึ้นและเพื่อฟื้นฟูสภาพ คัวอักษรจารึกกันข้อความสูญหาย ในแง่การอนุรักษ์เปลือกไม้โบราณ มาร์ค เบอร์ นาร์ดเล่าว่า สิ่งแรก จะต้องคลี่ม้วนไม้ออกมา แต่จะต้องทำ อย่างช้าๆ เบาๆ เพื่อให้ความชื้นค่อยๆ ซึมเข้าไปในเนื้อไม้ มันจะได้ยืดหยุ่นตามธรรมชาติและกรอบน้อยลง เจ้าหน้าที่ จึงตัดสินใจใช้เหยือกแก้วรูประฆัง และปูกระดาษ ซับเป็นขั้นๆ ในชามที่อยู่ในเหยือกแก้ว ใส่ชิลีก้าเยล เพื่อให้เนื้อไม้มี ความชื้นมากเกินไป ก็จะทำให้เกิด ๓๐เป ในเปลือกไม้เบิร์ชมากขึ้น จากนั้น คนหนึ่งใช้ ปากคีบจับม้วนไม้อย่างระมัดระวัง อีกคนหนึ่ง แต่เปลือกไม้ออกมาช้าๆ ขณะที่เปลือกไม้ค่อยๆ แผ่ออกมา จะต้องใส่ความชื้นเข้าไปเรื่อยๆ ด้วยเครื่องมือเพิ่มความชื้น อัลตราโซนิคของบริษัท 01ธ 06ธเ9ก เนื่องจากเปลือกไม้เบิร์ขวางตัวในแนวนอน มัน วางเรียงเป็นชิ้นๆ แต่ละชิ้นมีความยาวไม่เท่ากัน เจ้าหน้าที่ คลี่เปลือกไม้แผ่นต่างๆ ออกมาใส่ในระหว่างแผ่นแก้วที่ ประกบกัน ซึ่งเป็นวิธีเก็บรักษาเปลือกไม้เบิร์ช (และปาปิรัส) ที่ดีที่สุด วิศวกรด้านอนุรักษ์หนังสือเก่าของหอสมุดอังกฤษ ได้สร้างตู้พิเศษเก็บรักษาวัตถุโบราณระยะยาว ตู้นี้ท่าด้วย อลูมิเนียมมีแผ่นแก้ววางรองอยู่ในถาดบุด้วยโฟมพลาสตาโซต (ฤเ351320(6) กันกระเทือน ขั้นตอนข้างต้นนี้ ยังไม่เรียกว่าการเก็บรักษาและ อนุรักษ์ตามความหมายสมัยใหม่ ควรเรียกว่า “เก็บให้ ปลอดภัย" มากกว่า หอสมุดเยอรมันแห่งหนึ่ง ใช้กาวทา เปลือกไม้ให้ติดกัน มันจะได้ไม่หลุดเป็นชิ้นๆ แต่วิธีนี้ ทำให้ เนื้อไม้เป็นสีคล้ำ มองไม่เห็นตัวหนังสือ หอสมุดอังกฤษ ยัง คงศึกษาวิธีการเก็บรักษาวัตถุโบราณที่มาจากส่วนต่างๆ ของโลกด้วยวิธีการที่พัฒนาให้ก้าวหน้ายิ่งขึ้น เมื่อคลี่เปลือกไม้ออกมาแล้ว ชิ้นเปลือกไม้แต่ละชิ้น มีขนาดและสภาพไม่เหมือนกันสักชิ้นหนึ่ง เริ่มตั้งแต่เศษ เล็กเศษน้อยมีตัวหนังสืออ่านออกได้และอ่านไม่ออก ๒-๓ บรรทัด จนถึงเปลือกไม้ยาว ๒ เมตร มีตัวหนังสือร้อยๆ บรรทัด เสียหายหนักมากและอยู่ในสภาพดีมากก็มี เมื่อคลี่เปลือกไม้สําเร็จแล้ว ขั้นตอนต่อไป คือ จัดหมวดหมู่เบื้องต้น ด้วยการทำเครื่องหมายติดแถบชื่อ เปลือกไม้แต่ละชิ้น คือ ใส่เลขของเหยือกแก้วที่บรรจุมันไว้ (๑- ๑๓) เหยือกแก้ว บางเหยือก มีเปลือกไม้ชิ้นเดียว บาง สิ่งที่ต้องระมัดระวังมากที่สุดก็คือ เปลือกไม้ เปราะบางมากน่าห่วง บางม้วน พอเราค่อยๆ ในสภาพความชื้นของเหยือกแก้ว 44 แกะออกมาเปลือกไม้ก็ร่วงพรางมาทันที กอง 59 เจ้าหน้าที่ก็จะวางม้วนจารึกลงบน กระดาษ ๑-๒ ม้วน ทิ้งไว้ ๑๕-๑๖ ชั่วโมง (ความชื้น ประมาณ ๗๕๕๐)วิธีนี้ ทำให้คลี่เนื้อไม้ออกมาได้ง่ายขึ้น ร้น เวลา เอาไว้ คลี่เปลือกไม้ออกมาจะต้องใช้คนสองคน เป็นเศษเก็กเศษน้อยตรงกินเหยือกแก้วที่บรรจุ - กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๔๕ | ๔๙