ข้อความต้นฉบับในหน้า
โบราณออกมา นั่นคือ ภาษาคันธารี มันเป็นงานที่ต้อง
พิถีพิถันเพื่อให้ถูกต้องเที่ยงตรง ไม่ให้มีผิดพลาดเลย
เพราะว่างานวิชาการเป็นงานที่ต้องอาศัยความมั่นใจจริงๆ
- ทำงานอย่างนี้ คุณรู้สึกเครียดไหม?
ถาม
ซาโลมอน : ตามธรรมชาติ ผมเป็นคนง่ายๆ มีน้ำใสใจจริงกับ
คนทุกคนอยู่แล้ว ผมจึงรู้สึกสบายไม่ว่าจะอยู่หรือทำ อะไร
ถาม : ก๋วยบอกลักษณะของภาษาคันธารีได้โหม?
ซาโลมอน: ไม่มีใครรู้ว่ามันออกเสียงอย่างไร ภาษาเขียน
ของมันก็ไม่ได้มาตรฐานเลย ค่า บางคำ เขียนสองสามแบบ
ในเนื้อหาเดียวกัน
ถาม * ถ้าเป็นอย่างนี้ คุณแปลภาษาคันธารีออกมา
เป็นหนังสือ Ancien, 8นปป111515ผอแร (10111 031X11131-3
ไต้ด้วยวิธีไหน?
ซาโลมอน: ส่วนใหญ่ผมเทียบเคียงกับงานเขียนอื่นๆ หรือ
วัตถุศิลปะอื่นๆ ที่เอามาปะติดปะต่อประกอบกันเป็น
หลักการให้อ้างอิงได้
ถาม - คุณจะไปหาใครมาทำวยคิดว่าภาษาเก่าๆ อย่าง
นี้ เวลาพูดมันจะออกเสียงยังไงได้ไหม?
ซาโลมอน: จะไปหาที่ไหนกันล่ะ วันๆ ผมก็ต้องลองอัมๆ เป็น
ทำนองนึกว่าเสียงของมันน่าจะอย่างนี้ๆ ผมก็ทำ อย่างนี้อยู่
เรื่อยเวลาอยู่ในห้องทำงาน เดินๆ อยู่ในมหาวิทยาลัย อาบน้ำ
หรือนอน
ถาม : คุณเคยไปถิ่นที่เคยใช้ภาษาคันธารีไหม?
ซาโลมอน: เคย แคว้นคันธาระอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียง
เหนือของอัฟกานิสถานต่อพรมแดนปากีสถาน เดิมมันเป็น
ศูนย์กลางการค้าขายบนเส้นทางสายไหม เพราะฉะนั้น มัน
จึงเป็นที่รวมของวัฒนธรรมนานาชาติ โดยเฉพาะ
อารยธรรมกรีกที่มีอิทธิพลในดินแดนแถบนี้มากเพราะมีคน
กรีกอาศัยอยู่ไม่น้อย ดูได้จากพระพุทธรูปที่ปันในศตวรรษที่
สองตามศิลปะของอินเดียผสมกรีกและโรมัน
ถาม การค้นพบจารึกเปลือกไม้เบิร์ชที่แคว้นคันธาระ
แสดงให้เห็นว่าที่นี่นอกจากจะเป็นศูนย์กลางการค้าที่
สำคัญของโลกในสมัยโบราณแล้ว ยังเป็นแหล่งความคิด
ภูมิปัญญาของคนโบราณด้วยให้หรือไม่?
ซาโลมอน: ถูกต้อง คันธาระไม่ใช่เมืองของชาวพุทธที่อยู่
ไกลปืนเที่ยง แต่เป็นแหล่งที่น่าตื่นตาตื่นใจด้วยความรู้ ดูได้
จากงานเขียนเก่าแก่ต้นฉบับที่อุดมไปด้วยความคิดและ
สดีปัญญาของชาวพุทธ
ถาม : คุณมีเพื่อนร่วมงานหรือไม่?
ซาโลมอน: มี เราทำ งานเป็นกลุ่ม
ถาม : กลุ่มของคุณใช้หลักการอะไรทำ งานร่วมกัน?
ซาโลมอน: เราทำงานด้วยมาตรฐานของวิชาการด้วย
ความเร็วเหมือนวิ่งบนทางสั้นๆ มีตรงไหนที่ค่า จารึกคลุมเครือ
เราก็จะมานั่งดูด้วยกัน โต้แย้งกันด้วยหลักการ แล้วก็แก้ไข
ให้ละเอียดลออมากชื้น บางที มันก็เหมือนเหตุการณ์ในโลก
ศตวรรษที่ 20 ที่วิ่งผ่านหน้าต่างของตึกเรียนใน
มหาวิทยาลัยไปโดยที่เราไม่รู้ความหมายของมันแน่นอน
อะไรอย่างนี้
ถาม : คุณรู้สึกอย่างไว้บ้างที่ได้มาท่า งานที่ยากลึกลับ
อย่างนี้?
ซาโลมอน: ผมรู้สึกว่าผมมีหน้าที่ที่ต้องรับผิดชอบต่อชาว
พุทธ ต่อหอสมุดอังกฤษ และต่อเพื่อนนักวิชาการด้วยกัน
ในเวลาเดียวกัน ผมก็ต้องรับผิดชอบต่อผู้เขียน จริงๆ แล้ว
จะต้องเรียกว่าผู้คัดลอกงานจารึกโบราณนี้ที่คิดว่าน่าจะเป็น
เมื่อพระเปิดร กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๔๔ ๕๑