ข้อความต้นฉบับในหน้า
บทความพิเศษ : สุกัญญา สุดบรรทัด
ทัศนะ “สตรีนิยม
คุณยาย “อุบาสิกาจันทร์ ขนนกยูง" ถือกำเนิด
มาในโลกนี้ในฐานะของชาวบ้านที่ “ธรรมดา” เป็นอย่างยิ่ง
ความเป็น “ธรรมดา” นั้น ทำให้ไม่น่าเชื่อว่า เด็กหญิงคนหนึ่ง
จะสามารถไต่เต้าข้ามดงโคลนสาบควายในชนบท เป็นจุดที่ไร้
ความน่าสนใจ เสมือนไร้สิ้นความหมายทั้งปวงไปถึงจุดแห่ง
ความยอมรับของคนกลุ่มใหญ่กลุ่มหนึ่ง ซึ่งพร้อมจะจรด
หน้าผากของตนลงสัมผัสพื้นเพื่อแสดงความเคารพ จาก
เด็กหญิงในท้องนา ไปเป็น “คุณยายอาจารย์” ผู้บัดนี้ได้เดินทาง
ไปแล้วยังสถานที่หนึ่ง....ซึ่งไกลกว่าดวงดาวและดวงจันทร์
ดวงจันทร์นั้นเป็นเพศหญิง บทกวีคีตบรรเลงทุกชิ้น
จะเปรียบดวงจันทร์เหมือนสตรี ที่เต็มไปด้วยความงดงาม
35
กับ “คุณยาย”
อ่อนไหว แต่น่าแปลกที่คุณยายไม่มีอะไรที่เหมือนดวงจันทร์
คุณยายเป็นเพียงสตรีร่างเล็กชาวชนบทที่ผิวรมแดดเลีย
กร้านเกรียม ขยันขันแข็งทำการงานทั้งปวงจนแกร่งแข็ง
เลียยิ่งกว่าชาย การเล่าขานเกี่ยวกับปูมประวีตของคุณยาย
ทำให้ชื่อ “อุบาสิกาจันทร์” นั้นขจรขจายไปไกล คุณยาย
เป็นที่พึ่งแก่คนทั้งหลายดุจดวงอาทิตย์ จริงๆ แล้วคุณยายน่า
จะเป็นดวงอาทิตย์มากกว่าดวงจันทร์ แม้จะมีคนบางคน
อาจโต้แย้งว่า คุณยายเป็นยิ่งกว่าดวงอาทิตย์ก็ตาม
ในสังคมไทยซึ่งเป็นสังคม "ถือชายเป็นใหญ่" ถือได้
ว่ายากยิ่งที่สตรีจะก้าวชิ้นมาสู่ระดับสูงสุด ไม่ว่าจะด้าน
การเมือง สังคม และโดยเฉพาะอย่างยิ่งด้านศาสนา ซึ่งถือ
ว่าสตรีเป็นเพศที่อาภัพอัปภาคย์ อาศัยเพียงเงื่อนไขว่าสตรี
สามารถรักษาศีล (แม้ไม่มากข้อเท้าชาย) ทำทาน และ
ปฏิบัติสมาธิได้เท่าเทียมชาย และมีโอกาสหยั่งถึงนิพพานได้
เช่นเดียวกับชาย ด้วยเงื่อนไขที่เปิดแง้มให้นี้ คุณยายก็
สามารถโบยบินไปได้ไกลโพ้นเกินขอบจักรวาลอนันตจักรวาล
ทัศนะสตรีนิยม
ในนานาประเทศทั่วโลก แม้แต่ในประเทศที่พัฒนา
แล้วอย่างยุโรปและอเมริกา สตรีมักถูกกดขี่โดยระบบ “บิดา
เป็นใหญ่" ระบบนี้เน้นความเป็นใหญ่หรือความมีอำนาจของ
ชายเหนือหญิงทำให้ประโยชน์ของหญิงมีน้อยกว่าประโยชน์
ของชาย และหญิงถูกมองว่าเป็นรองชาย ในสังคมชายเป็น
ใหญ่ ความสัมพันธ์ในลักษณะนี้ปรากฏในทุกสถาบันและในทุก
ขนบธรรมเนียมปฏิบัติ จนกระทั่งเราทุกคนได้เรียนรู้ร่วมกัน
ว่ามันเป็นของปกติและเป็นธรรมชาติที่ทุกคนต้องยอมรับ
และพวกเราทุกคนก็ช่วยรดน้ำพรวนดินให้ค่านิยมดังกล่าวนี้
803 X.8088, 8^6(^0^031 001(1015/0, 8x^1003(100 3กป8030(106, 14376เ3กป 80653,11110015, 1996
๕๔ กัลยาณมิตร เมษายน พ.ศ. ๒๕๒๒