อิ่มธรรม : หน้า 99/108

ส ฮงธรรม ล่าภาษด : อิ่มธรรม สร้างสรรค์ ซีวิตตน น โส ราชา โย อเชย ชินาติ น โส สุขา โย สุขา ชินาติ น โส ภริยา ยา ปติโน วิเภ น โส ปุตฺตา เย น ภรนฺติ ชิณณ์ ฯ ราชาที่มุ่งเอาชนะคนที่ไม่ควรเอาชนะ ไม่ชื่อว่าเป็นพระราชา เพื่อนที่มุ่งเอาชนะเพื่อน ไม่ชื่อว่าเป็นเพื่อน ภรรยาที่ไม่ย่าเกรงสามี ไม่ชื่อว่าเป็นภรรยา ลูกที่ไม่เลี้ยงดูพ่อแม่ผู้แก่เฒ่า ไม่ชื่อว่าเป็นลูก (มหาสุตโสมชาดก ชุ, ชา.๒๘/๑๐๐๔) ผู้ใหญ่รังแกเด็ก และผู้อ่อนแอกว่าไม่ชื่อว่าเป็นผู้ใหญ่ ด้วยจิตใจ ปัญญา เวลา ของผู้ใหญ่ที่ดีนั้น ย่อมไม่สูญเสียไปกับเรื่องไม่เป็นเรื่อง เพื่อนที่คอยขม คอยเอาชนะเพื่อนไม่ชื่อว่าเป็นเพื่อน ด้วยมิตรไมตรี และน้ำใจอันงามของเพื่อนแท้นั้น ย่อมไม่แสดงความหยิ่งผยองและความน่ารังเกียจนั้นต่อเพื่อน ภรรยาที่ไม่ยำเกรง ไม่ให้เกียรติสามีไม่ชื่อว่าเป็นภรรยา ด้วยความซื่อสัตย์ ความอ่อนน้อม ความอ่อนหวานของภรรยาที่ดีนั้น ย่อมไม่เหยียบย่ำเกียรติภูมิของสามีทั้งทางตรงและทางอ้อม ลูกที่ทอดทิ้ง ไม่เลี้ยง พ่อแม่ผู้แก่เฒ่าไม่ชื่อว่าเป็นลูก ด้วยความกตัญญูกตเวที ของลูกที่ดีนั้น ย่อมถนอมรักษาร่างกาย และจิตวิญญาณของผู้มีพระคุณ ให้มีความสุขสำราญกายใจ ทั้งภพนี้และภพหน้า ทุกเพศภาวะ ต่างมีหน้าที่และความรับผิดชอบ ที่พึงกระทำและมิพึงกระทำต่อบุคคลรอบตัว การหมั่นพินิจพิเคราะห์และสำรวจสิ่งที่ตนเองกระทำ จึงเป็นการสร้างสรรค์ชีวิตตนให้สูงค่า และยังส่งผลให้โลกใบนี้น่าอยู่ยิ่งขึ้น ภูษยาณ แว เมษายน พ.ศ. ๒๕๔๔ ๙๗