การสอนและการเปลี่ยนแปลงศรัทธา : หน้า 94/142

๙๒ นาฏบุตร มีความเคารพนับถือและ ปฏิบัติตามคำสั่งสอนของนิครนถนาฏ บุตรโดยเคร่งครัด ข้อนี้เองทำให้ฐานะ แห่งการสั่งสอนของนิครนถนาฏบุตร มีทางจูงใจบุคคล ให้เข้ามาเป็นสาวก ได้มิใช่น้อย เพราะเมื่อผู้กุมอำนาจ แห่งกองทัพ คือสีหเสนาบดีเป็นผู้อุปัฏ ฐากอยู่ คนอื่น ๆ ก็ย่อมยำเกรงหรือ พลอยเคารพนับถือเป็นธรรมดา นอก จากนั้นในเมืองสำคัญอีกบางเมือง เช่นเมืองนาลันทา อุบาลีคฤหบดีผู้ มั่งคั่งด้วยทรัพย์สมบัติอย่างล้นเหลือ และที่สำคัญยิ่งคือ เป็นคนมีวาทะหลัก แหลม ก็ยังยอมเป็นศิษย์ผู้อุปัฏฐาก นิครนถนาฏบุตร และในเมืองกบิลพัสดุ อันเป็นชาติภูมิของพระบรมศาสดา เล่า วัปปะ ศากยะซึ่งเป็นคนสำคัญมี ชื่อเสียงเป็นศิษย์ของนิครนถนาฏบุตร เช่นเดียวกัน “ดูก่อนสุรเสนะ! น่าแปลกไหม ที่ศิษย์คนสำคัญทั้งสามในเมืองไพศาลี เมืองนาลันทา และเมืองกบิลพัสดุ์นั้น เมื่อมาพบพระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็กลับ สละความเชื่อถือในลัทธิของนิครนถ นาฏบุตร แล้วหันมาปฏิญาณตนเป็น อุบาสกในประพุทธศาสนา ถึงพระรัตน ตรัยเป็นสรณะตลอดชีวิตทั้งสิ้น เหตุ การณ์ทั้งนี้ทำให้นิครนถนาฏบุตรผู้เป็น เจ้าลัทธิ ถึงกับเศร้าโศกเสียใจมาก ทีเดียว พ่อจะเล่ารายละเอียดแห่งการ ที่บุคคลทั้ง ๓ หันมานับถือ และปฏิบัติ ตามคำสั่งสอนของพระบรมศาสดาให้ เจ้าฟังก็จะยืดยาวมาก ในที่นี้เมื่อเห็น ฝีมือเตรียมการป้องกันของสีหเสนาบดี พ่อก็จะเล่าเฉพาะประวัติที่เสนาบดี ๔. อรรถกถา อัฏฐกนิบาต หน้า ๒๖๑ หากเห็นจริงในพระโอวาทนั้น ด้วยใจของตัวเอง ก็ชื่อว่าเชื่อตัวเอง อันแสดงว่า มิใช่เป็นผู้อันใคร ๆ จะพึงทำให้เชื่ออย่างงมงายได้ เป็นลักษณะอย่างหนึ่ง ของผู้นับถือ พระพุทธศาสนา ผู้นี้ละทิ้งศาสนาเดิมของตนเพียงราย เดียว "สีหเสนาบดี ซึ่งเป็นสาวกของ นิครนถนาฏบุตรนั้น เป็นคนพูดตรงไป ตรงมาอย่างอาจหาญไม่ยอมเชื่อใคร ง่าย ๆ แม้เมื่อหันมาเป็นสาวกของ พระผู้มีพระภาคแล้ว เมื่อได้ฟังธรรม กถาต่าง ๆ ที่สมเด็จพระบรมศาสดา ทรงแสดง ก็ประกาศขึ้นมาอย่างเชื่อใจ ในตัวเองว่า ข้อความที่ทรงแสดงนั้น สีหเสนาบดี มิได้เชื่อต่อพระผู้มีพระภาค เจ้า คือไม่ต้องเชื่อตาม ๆ ที่ทรงสั่งสอน หากเห็นจริงในพระโอวาทนั้นด้วยใจ ของตัวเองก็ชื่อว่าเชื่อตัวเอง อันแสดง ว่ามิใช่เป็นผู้อันใคร ๆ จะพึงทำให้เชื่อ อย่างงมงายได้ เป็นลักษณะอย่างหนึ่ง ของผู้นับถือพระพุทธศาสนา ที่จะต้อง ๔. สัตตกนิบาต อังคุตตรนิกาย หน้า WS/OO ใช้ปัญญาพิจารณาหกรรม สั่งสอน ให้รู้แจ้งเห็นจริงด้วยตนเอง ไม่เชื่ออะไร เพียงเพราะเหตุที่ได้สดับตรับฟัง พระผู้ มีพระภาคเจ้าทรงนิยมสั่งสอนให้ผู้ฟัง เห็นจริงด้วยตัวเองเช่นนี้ เรื่องของ ศรัทธา ความเชื่อในพระพุทธศาสนา จึงมีลักษณะที่แปลกกว่า ศรัทธาที่ ศาสดาจารย์เจ้าลัทธิอื่น ๆ สั่งสอน “มูลเหตุที่สีหเสนาบดีจะหันมา สู่พระศาสนานี้คือ ในวันหนึ่งได้ฟัง เจ้าลิจฉวีคนสำคัญ ๆ หลายท่านสรร เสริญพระคุณของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ก็มีความปรารถนาที่จะไปเฝ้าดูพระกิริยา อาการและไต่ถามปัญหา แต่ด้วยความ เคารพในนิครนถนาฏบุตรอาจารย์ ของตน จึงเข้าไปหาแจ้งความประสงค์ ให้ทราบ นิครนถนาฏบุตรได้ห้ามไว้ว่า อย่าไปเลยไม่มีประโยชน์เพราะพระ สมณโคดมเป็นอภิริยวาหะ คือสอนไม่ให้ หา ย่อมสั่งสอนสาวกแต่ในทางนั้น Kalyanamitra.org