การตีความธรรมะในมุมมองของชาวตะวันตก : หน้า 35/142

คว้าธรรมะอย่างเฉลียวฉลาดทั้ง ๆ ที่ไม่ รู้จักการปฏิบัติธรรมแม้แต่น้อย ใน ฐานะที่เป็นชาวพุทธ เราจึงควรสนใจ ว่าคนต่างชาติต่างศาสนามองคำว่า ธรรมะอย่างไร และเหตุใดจึงได้มอง เช่นนั้น เพื่อจะได้เข้าใจธรรมะและคน ยิ่งขึ้น ชาวตะวันตกที่ศึกษาคำว่าธรรมะ คนแรกที่คาร์เตอร์ย้อนไปได้ไกลที่สุดคือ ยูยืน เบอร์นัฟ ค.ศ. ๑๘๕๕ ผู้แปลธรรม ว่า กฎ เพราะเห็นความมีระเบียบและ อำนาจหน้าที่ที่มีอยู่ในคำ ๆ นี้ หกปีต่อมา อาร์ สเปนซ์ ฮาร์ตี้ เห็นว่าความหมายนี้ยังไม่พอและการ แปลเช่นนี้ ยังเป็นการตีความผิดไปจาก พระอัจฉริยภาพที่แท้จริงของพระพุทธ เจ้าอีกด้วย เขาเห็นว่าธรรมะหมายความ ถึง ความจริง ต่างหาก พอ ค.ศ. ๑๘๗๕ โรเบิร์ต อาร์ ซิลเดอรส์ ได้ทำพจนานุกรมขึ้นมาเล่ม หนึ่ง และได้แปลธรรมะไว้ต่าง ๆ กันดังนี้ ธรรมะคือ "ธรรมชาติ, สภาวะ, คุณสมบัติ, คุณภาพ, ลักษณะ, หน้าที่, การปฏิบัติ บทบาท. เป้าหมาย. ความคิด ปรากฏการณ์, ค่าสอน. กฎ. คุณงามความดี, การ อุทิศตน, ความยุติธรรม, กฎหรือ ความจริงของพระพุทธเจ้าและบท บัญญัติในพุทธศาสนา" ความหมาย เหล่านี้ได้เป็นที่ยอมรับกันในหมู่ชาว ตะวันตกมาช้านาน สองสามปีต่อมา ก็มีคนสำคัญคือ ศาสตราจารย์ โทมัส วิลเลียม ริส เดวิดส์ เขียนหนังสือเกี่ยวกับพุทธประวัติและ พระธรรมคำสอน ธรรมะในทัศนะของ ริส เดวิดส์ หาใช่ตัวกฏไม่แต่เป็น ฐานที่รวมกฎไว้ กฎนั้นเป็นเพียง พิธีการ หรือกฎเกณฑ์ภายนอกที่มิใช่ วัตถุประสงค์ของการเผยแพร่ธรรมะ ธรรมะคือ ความจริง หรือคุณงามความดี ต่างหาก แล้วเขาก็ยอมรับว่าคำ ๆ นี้ แปลไม่ได้ง่ายทีเดียวนัก ค.ศ. ๑๘๘๑ เฮอร์มานน์ โอลเต้น เบิร์ก ได้ให้ความหมายของธรรมะเป็น ภาษาเยอรมันแปลได้ความดังนี้ งงมะ อ ะเปียบกฎเกณฑ์ ในพุทธศาสนา หมายถึงธรรมชาติ และความรู้ความเข้าใจเท่าที่ธรรม ชาติของวัตถุจะให้ความหมาย ระดับหนึ่งในใจของผู้นับถือได้ ค่า ว่าธรรมะจึงมีความหมายทั่ว ๆไป ว่าค่าสอนหรือสัจจธรรมที่พระ พุทธเจ้าตรัสไว้" ปลายคริสต์ศตวรรษที่ ๑๙ เป็น ช่วงที่ชาวตะวันตกเริ่มตื่นตัวค้นคว้า ความหมายของธรรมะอย่างจริงจัง ศาสตราจารย์ริส เดวิดส์ เป็นผู้เชี่ยว ชาญด้านภาษาศาสตร์และวัฒนธรรม อินเดีย ได้นำทีมวิเคราะห์คัมภีร์บาลี เพื่อเรียนรู้ธรรมให้ลึกซึ้งกว่าเดิม ก่อน หน้านี้ ถ้าใครต้องการศึกษาธรรมะก็ มักค้นคว้าจากผลงานที่มีผู้ทำไว้ก่อน แล้ว ครั้งนี้จึงน่าจะถือว่าเป็นความ พยายามครั้งแรกที่ชาวตะวันตกจะเรียน รู้จากชาวตะวันออกโดยตรง ด้วยมี การค้นคว้าและวิเคราะห์จากแหล่ง ข้อมูลเลยทีเดียว สิบกว่าปีต่อมา ศาสตราจารย์ 6. มิลเล่อร์ พิมพ์คัมภีร์อัตถลาลินี ซึ่ง เป็นอรรถกถาอธิบายความในธัมมสังคณี ที่พิมพ์ไปแล้วล่วงหน้า คัมภีร์เล่มนี้ ทำให้ชาวตะวันตกได้รู้ว่า เมื่อ ๑,๕๐๐ ปี มาแล้ว ชาวสิงหลมีความคิดความเข้าใจ เกี่ยวกับคำว่าธรรมะอย่างไร ค.ศ. ๑๙๐๐ นางรส เดวิด ภรรยา ของศาสตราจารย์ริส เดวิดส์ แปลธัมม สังคณีเป็นภาษาอังกฤษ คำว่าธรรมะ มีความหมาย ประการ ตามที่กล่าว ไว้ในอัตถสาลินีดังนี้ ธรรมะ แปลว่า ปริยัติ (คำสอน), เหตุ (สภาวะ หรือ ปัจจัย), คุณ (บุญหรือความดี) และ นิสสัคคนิชชีวตา (ความไม่เป็น สัตว์ไม่เป็นบุคคล) เธอเห็นว่า คำว่าธรรมะเป็นศูนย์กลางความคิดของ พุทธศาสนาที่ถือเป็นแบบอย่างหรือ มาตรฐานได้ เป็น “แบบที่ดี” ธรรมะ มีนัยประหวัดถึงทัศนคติหรือความเป็น ไปที่เกี่ยวเนื่องกับความรู้สึกผิดชอบ ชั่วดี ทำให้เกิดสิ่งที่เป็นบรรทัดฐาน เป็นแบบแผน และเป็นกฎทางของ มวลชน นางริส เดวิส ยังได้กล่าวว่า นอกจากพระพุทธเจ้าจะทรงสอนธรรมะ เกี่ยวกับการบรรลุมรรคผลนิพพานของ พระองค์แล้ว ยังทรงมุ่งหมายถึงธรรมะ ในอีกแง่หนึ่งด้วยคือ : สิ่งที่มีมาแล้ว ได้มีต่อเนื่อง มาจากอดีตที่ไม่มีที่สิ้นสุดและจะ ต้องมีตลอดไป เป็นสี่งที่มีเหตุผล และเป็นความจริง าหรับสังคม มนุษย์ทุก ๆ สังคมโดยไม่มีการ เปลี่ยนแปลงใด ๆ ทั้งสิ้น แล้วยัง เป็นของจักรวาล เป็นสิ่งจำเป็น มีอยู่ทั่วไปและจะมีอยู่ชั่วนิรันดร์ บทบาทหน้าที่และความเป็นพระ พุทธเจ้าหาใช่อยู่ที่การสร้างหรือ ประดิษฐ์ธรรมะขึ้นมาใหม่ไม่ แต่ อยู่ที่การค้นพบ สร้างสรรค์และ ชุบชีวิตแบบแผนโบราณนั้นขึ้น มาต่างหาก (อ่านต่อฉบับหน้า) Kalyanamitra.org ด