การตีความธรรมะในพุทธศาสนา : หน้า 53/136

พระดำรัสนี้ ทำให้โกเกอร์นัก ถึงพระดำรัสของพระเยซูที่ว่า “เราเป็น ความจริง” และฮอร์เนอร์ได้อธิบาย ความว่า ผู้ที่เห็น “ธรรมะ” คือ “ผู้ที่ ได้เห็น คุณธรรมนำทางภายในที่ จะทำให้มนุษย์ประจักษ์ชัดแก่ใจ ตนเองว่า นี่เอง คือพระเจ้าที่ทรงอยู่ ภายในตน แล้วเมื่อนั้นเขาก็จะได้เห็น อ้านาจอันสูงสุดที่มีอยู่ในตัวมนุษย์ เอ็ดเวิร์ด คอนซ์ กล่าวว่าพระพุทธเจ้า ทรงยกให้ "ธรรมะ" เป็นใหญ่ตลอดเวลา และพระองค์ทรงเป็นหนทางที่จะนำไป สู่ความจริงอันไม่ตายนั้น เอเตียน ลามองต์ กล่าวใน หนังสือชื่อ The Spirit of Ancient Buddhism ว่าพระพุทธเจ้าทรงเคารพ หลักธรรมที่ทรงค้นพบด้วยพระองค์เอง หาใช่เพื่อพระเจ้าไม่ แต่เพื่อ การเห็น ทรงค้นพบและเผยแพร่ "ธรรมะ" เช่นเดียว กับพระพุทธเจ้าทุก ๆ พระองค์ในอดีต ทรงยกย่องเทิดทูน “ธรรมะ” อย่างยิ่ง และทรงเข้านิพพานได้ก็เพราะทรงมี การเห็น การรู้แจ้ง และการเป็นพระ พุทธเจ้า โรเบิร์ต ลอว์สัน สเลเตอร์ กล่าว ในหนังสือชื่อ Paradox and Nirvana : A Study of Religious Ultimates with Special References to Burmese Buddhism ว่าพระหม่าที่บวชในตอน ปลายชีวิตนั้น ถึงแม้จะเริ่มต้นช้าไป แต่ ก็ยังดีกว่าไม่ได้บวชเลย เพราะการบวช เป็นก้าวเดินที่มั่นคงที่จะนำเราไปสู่หน ทางสายนิพพาน นิพพานท่าให้เราเกิด ความมุ่งมั่น ที่จะก้าวไปสู่หนทางชีวิต ที่ดีกว่า มีเหตุผล มีเกียรติรุ่งเรืองยิ่งกว่า หนทางใด ๆ ซึ่งถ้าหากเราไม่สนใจ เสียแล้ว ย่อมต้องประสบกับความสูญเสีย อันใหญ่หลวงทีเดียว เนื่องจากเป้าหมาย คือ "นิพพาน” และหนทาง คือ “ธรรมะ” เป็นสิ่งเดียวกัน เพราะฉะนั้นนิพพาน จึงเป็นเครื่องเตือนใจให้เราตรี ระลึกถึง “ธรรมะ” นิพพานสว่างรุ่งเรืองด้วย อิสรภาพ ไร้เครื่องร้อยรัด และสว่าง รุ่งเรืองด้วยสันติสุข ทำให้เราเกิดศรัทธา “ธรรมะ” อันประเสริฐเป็นเครื่องนำทาง และแรงบันดาลใจที่จะประพฤติตนให้ นั่นเอง วิลเฟรด คานท์เวล สมิธ เขียน บทความชื่อ “Rellglous Atheism Early Buddhist and Recent American กล่าว ถึงพระพุทธองค์ได้ทรงสอนพระสาวก เสมอว่า "ธรรมะ" หาได้เกิดจากการ ดลบันดาลของพระองค์ไม่ แต่เกิดจากการ ค้นพบของพระองค์ต่างหาก "ธรรมะ" มีความสำคัญคือเป็นสิ่งที่มีเหตุผล มี อำนาจ และทรงมีพระปรีชาสามารถ ยิ่งใหญ่ขึ้นมาได้ก็ด้วยการที่ทรงเข้าถึง ความจริงคือ “ธรรมะนั้น สิ่งที่พระองค์ ทรงสอนจะนำคนไปสู่นิพพาน ทำให้ สามารถขจัดความทุกข์ได้ ทำให้เกิด อยู่บนหนทางแห่งความดีงาม นิพพาน เป็นค่าที่แสดงความหลุดพ้นจากบ่วง ผูกมัด และจากบ่วงหายนะ ผู้ที่ปฏิบัติ ธรรมในพุทธศาสนาอย่างแท้จริงย่อม เกิดความมั่นใจว่า ตนได้ก้าวเข้ามาสู่ กระแสนิพพานแล้ว และจะบรรลุมรรคผล นิพพานได้อย่างแน่นอนที่สุด นิพพาน ทําให้เกิดการเปลี่ยนแปลง เปลี่ยนจาก การมองโลกในแง่ร้ายมาเป็นในแง่ดี, การ ที่กล่าวหาว่าพุทธศาสนามองโลกใน แง่ร้าย จึงไม่มีเหตุผล และทำให้คำ กล่าวที่ว่า พุทธศาสนาเป็นศาสนามิใช่ เพียงจริยธรรม หรือปรัชญานั้นกลาย เป็นความจริง ความหมายของ "ธรรมะ" มีมาก มายลึกซึ้ง เกินกว่าที่มนุษย์เราจะคิดถึง ดังที่ไกเกอร์กล่าวว่า “ธรรมะ” เป็นสิ่ง ที่คิดนึกเอาตามเหตุผลอำเภอใจตัวมิได้ แต่จะต้องใช้วิธีนึกภาพเอา ดังเช่นที่ เรานึกถึงภาพของสิ่งที่อธิบายด้วยเหตุผล มิได้ “ผู้ที่มีดวงตาเห็นธรรม” เท่านั้น จึงจะมองเห็นและอธิบายได้ แต่ถึงแม้จะ ยังไม่เห็นก็ตาม เราก็เคารพสักการะ ถือว่าเป็นของสูงที่จะต้องให้เกียรติยกย่อง ให้สูงสุดเสมอ นักปราชญ์ตะวันตก ได้สร้าง ผลงานมากมายที่ทำให้เราได้เข้าใจคำว่า "ธรรมะ" มากขึ้น ผลงานเหล่านี้มี พจนานุกรม, บทความ, หนังสือ ทั้งที่ เป็นการตีความ วิเคราะห์ และแปล ติดต่อเนื่องกันมาหลายศตวรรษ ความ เห็นใหม่ ๆ แต่ละข้อได้ขยายเพิ่มเติม จากความหมายเดิมคือ “กฎ” มีความ เห็นเกี่ยวกับ “ธรรมะ” หลายแง่หลายมุม เช่น ในแง่ของภาษา ไม่ว่าจะเป็นการ ศึกษาวิวัฒนาการของค่า ความสัมพันธ์ เกี่ยวเนื่องของค่านี้กับคำอื่น ๆ การค้นหา ความหมายของค่าทั้งในด้านปรัชญา จิตวิทยา หรือด้านคำสอนของพระพุทธ เจ้า เป็นต้น ไม่ว่าเราจะเริ่มศึกษาจาก จุดไหนก็ตาม ธรรมะก็มีความหมาย ลึกซึ้ง ยากที่จะจับใจความให้ถึงแก่น แท้ ยากที่จะหาคำคุณศัพท์มาประกอบ คําอธิบายให้เข้าใจเป็นอย่างนี้มาสองพัน กว่าปีมาแล้ว อย่างไรก็ตาม “ธรรมะ” ก็เป็นคำสอนหรือความคิดเกี่ยวกับ หนทางชีวิตอันประเสริฐที่จะนำไป สู่ความเจริญรุ่งเรืองอันสูงสุดโดยแท้ จ Kalyanamitra.org