การฝึกสมาธิเบื้องต้น : หน้า 58/136

๕๖ เกิดประโยชน์อย่างอัศจรรย์ คือ ก. อกจะผาย ไหล่ไม่ห่อ คอไม่ตก และหายใจได้สะดวกไม่ติดขัด ช่วยให้ กายตั้งตรง นั่งได้ทน ไม่ปวดเมื่อย ข. เป็นนาฬิกาปลุกไปในตัว กล่าวคือ ขณะที่เราง่วงเคลิ้ม ปลายนิ้ว ทั้งสองจะเลื่อนมายันกันเองโดยอัตโนมัติ ทำให้รู้ตัวเร็ว ไม่ถึงกับเผลอหลับไปก่อน จะได้หาวิธีแก้ง่วงทันท่วงที ๒) ตั้งกายตรง สัตว์ทั้งหลาย เว้นจากมนุษย์แล้วได้ชื่อว่า เดียรัจฉาน ซึ่งแปลว่า ผู้มีลำตัวไปตามขวาง ที่ สัตว์ ได้ชื่อเช่นนี้ เพราะสัตว์เหล่านั้น เคลื่อนที่ด้วยอาการทอดกายลงให้อก ขนานไปกับพื้นดิน ไม่ตั้งตรงเหมือนคน แม้แต่ลิงซึ่งรูปร่างคล้ายกับคนมาก บางครั้งก็เดิน ๒ เท้าได้คล้ายคน แต่ ส่วนมากแล้วมันก็ยังชอบเดิน ๔ เท้า ให้อกขนานไปกับพื้นดิน ลิงจึงถูกจัด อยู่ในพวกเดียรัจฉาน พวกสัตว์เดียรัจ ฉานนี้ถึงแม้ว่าจะฉลาดเฉลียว ปานใด ก็ฝึกสัมมาสมาธิไม่ได้ เพราะการที่มีลำตัวทอดไปตาม ขวางนั้น ทำให้หาศูนย์กลางกาย ฐานที่ ๗ ได้ยากที่สุด สัตว์บางชนิด เช่น นาค ครุฑ กินรี ฯลฯ สามารถจะแปลงเป็นคน และฝึกสมาธิแบบฤาษีชีไพรได้ แต่ ธาตุแท้ดั้งเดิมของมันมีกายไปตามขวาง ทำให้ไม่สามารถหาฐานที่ ๗ พบเช่นกัน จึงหมดโอกาสจะฝึกสัมมาสมาธิ ดังนั้น สัตว์เหล่านั้นถึงจะแปลงเป็นคนได้ ทางศาสนาก็ไม่ยอมให้บวชเป็นพระ ภิกษุ เพราะไม่อาจบรรลุมรรคผลนิพพาน เมื่อได้เกิดเป็นคน มีกายที่ตั้งตรง อยู่แล้ว มีโอกาสหาศูนย์กลางกายได้ง่าย และหาทางไปนิพพานได้เร็ว ก็ควรจะ ฉวยโอกาสรีบปฏิบัติธรรมเสียก่อน ไม่ควรทำความลำบากให้แก่ตัวคือ ไม่นั่ง หลังงอ ไม่ยืนหลังโกง ไม่ก้มกายเลียน แบบสัตว์ ต้องนั่งยึดกายให้ตัวตรง จนหน้า ตัดของกระดูกสันหลังทุก ๆ ข้อจรด กันสนิทเต็มหน้าตัดของมัน ประโยชน์ จากการตั้งกายตรงคือ ก. ช่วยให้การโคจรของโลหิต และลมหายใจไม่ติดขัด ข. ทำให้นั่งได้ทน ไม่ปวด เมื่อยง่าย You! ได้ง่าย ค. หาศูนย์กลางกายฐานที่ ๗ ๓) ดำรงสติมั่น ตั้งแต่ทหารเลว พลเดินเท้าไปจนถึงแม่ทัพผู้บัญชาการรบ ต่างก็มีความสำคัญแก่กองทัพด้วยกัน Kalyanamitra.org