ธรรมะในทัศนะของชาวตะวันตก : หน้า 52/136

๕๐ เรื่องแปล กัลยาณมิตรอรุณลักษณ์ ไชยนันทน์ ธรรมะในทัศนะ ของชาวตะวันตก เริ่มลงฉบับที่ ๑๐/๒๕๒๙ ในบรรดานักปราชญ์ตะวันตกผู้ พยายามเทียบเคียงความหมายของคำว่า ธรรมะกับพรหมนั้น มีนางริส เดวิดส์ กล่าวไว้อย่างมีเหตุผลมากกว่าใคร ๆ นั่นคือ “ธรรมะ” เป็น“พระเจ้าผู้ทรง สถิตอยู่ทั่วไปในจักรวาลตลอดนิรันดร” อันตรงกับข้อความในคัมภีร์อุปนิษัทว่า “ท่านเป็นสิ่งนั้น” และ “ธรรมะ” เป็น หนทางใหม่ที่จะทำให้เราเข้าถึงพระเจ้า มันจึงมีความหมายสองประการตาม แนวนี้ว่า สิ่งที่อยู่สูงสุด และเป็นพลัง ภายในที่จะทำให้เราเข้าถึงสิ่งสูงสุด นั้น ฮอร์เนอร์ได้ตีความตามนางริส เดวิดส์ อาจารย์ของตนว่า พุทธศาสนา สมัยแรกพยายามขยายข้อความใน อุปนิษัทที่ว่า ตต ตว์ อสิ ให้เป็น ตต ตว์ ภวสิ อันมีความหมายว่า มนุษย์ มิใช่สิ่งสูงสุด แต่มีความสามารถที่ จะแก้ไขปรับปรุงตนเองให้กลายเป็น สิ่งสูงสุดนั้นได้ แนวความคิดเรื่องธรรมะและ พระพุทธเจ้า มีผู้กล่าวไว้ดังนี้ ในหนังสือ Pali Dhamma ของ ไกเกอร์ อ้างข้อความในมิลินทปัญหา ที่ว่า “พระวรกายของพระพุทธเจ้า คือ ธรรมะ และธรรมะคือพระวรกาย ของพระองค์" ฮอร์เนอร์กล่าวว่า ในฐานะที่ พระพุทธเจ้าทรงเป็นตถาคต จึงทรงมี พระนามว่าธรรมภูตคือผู้ที่กลายเป็น ธรรมะ ดังที่ได้ตรัสแก่พระวักกลิว่า “ผู้ที่เห็นธรรมะย่อมเห็นเรา ตถาคต ผู้ที่เห็นเราตถาคตย่อมเห็น ธรรมะ" Kalyanamitra.org