ปาฏิบุคลิกทาน : หน้า 93/136

การที่บุคคลได้อาศัยผู้ใดแล้ว ถึงพระพุทธเจ้า พระธรรม และพระสงฆ์ ได้งดเว้นจากการฆ่าสัตว์ ลักทรัพย์ เป็นต้น การที่จะตอบแทนผู้นั้น มิใช่เป็นสิ่งที่ทำได้โดยง่ายเลย การถวายข้าวน้ำและเครื่องใช้ต่าง ๆ และ การเคารพกราบไหว้เป็นต้น ยังเป็นสิ่ง เล็กน้อย คือไม่สามารถตอบแทนคุณ ความดีของท่านผู้นั้นได้ ด้วยเหตุเพียง เท่านี้ อานนท์: ปาฏิบุคคลิกทานมีอยู่ ๑๔ ชนิด คือ ๑. ของที่ถวายแก่พระอรหันต สัมมาสัมพุทธเจ้า ๒. ของที่ถวายแก่พระปัจเจก พุทธเจ้า สาวก ๓. ของที่ถวายแก่พระอรหันต C. ของที่ถวายแก่ผู้ปฏิบัติเพื่อ บรรลุอรหัตผล ๔. ของที่ถวายแก่พระอนาคามี 5. ของที่ถวายแก่ผู้ปฏิบัติ เพื่อ บรรลุอนาคามิผล ๗. ของที่ถวายแก่พระสกทาคามี G. ของที่ถวายแก่ผู้ปฏิบัติเพื่อ บรรลุสกทาคามิผล ๔. ของที่ถวายแก่พระโสดาบัน ๑๐. ของที่ถวายแก่ผู้ปฏิบัติ เพื่อ บรรลุโสดาปัตติผล ๑๑. ของที่ให้แก่คนภายนอกพุทธ ศาสนาซึ่งปราศจากกามราคะ ๑๒. ของที่ให้แก่ปุถุชนผู้มีศีล ๑๓ ของที่ให้แก่ปุถุชนผู้ทุศีล ๑๔. ของที่ให้แก่สัตว์ดิรัจฉาน อานนท์! ของที่ให้แก่สัตว์ดิรัจฉาน ยังมีผลมากผลไพศาล อานนท์ คราว หนึ่งเราเคยกล่าวแก่ปริพาชก ผู้หนึ่งว่า บุคคลเทน้ำล้างภาชนะลงในดินด้วยตั้งใจ ว่า ขอให้สัตว์ในดินได้อาศัยอาหารที่ติด น้ำล้างภาชนะนี้ได้ดื่มกินเถิด แม้เพียง เท่านี้เรายังกล่าวว่าผู้กระทำได้ประสบ บุญแล้วเป็นอันมาก เพราะฉะนั้นจะกล่าว ไปไย ในทานที่บุคคลให้แล้วแก่ปุถุชนผู้ มีศีล หรือผู้ทุศีล จนถึงแก่พระอรหันต สัมมาสัมพุทธเจ้าจะไม่มีผลมากเล่า แต่ทั้ง หมดนี้เป็นปาฏิบุคคลิกทาน คือทานที่ให้ เจาะจงบุคคล เรากล่าวว่า ปาฏิบุคคลิก ทานใด ๆ จะมีผลเท่าสังฆทานมิได้เลย อานนท์เอย ต่อไปเบื้องหน้าจักมี แต่โคตรภูสงฆ์ คือสงฆ์ผู้ทุศีล มีธรรม ทราม สักแต่ว่ามีกาสาวพัสตร์พันคอ การให้ทานแก่ภิกษุผู้ทุศีลเห็นปานนั้น แต่อุทิศสงฆ์ อันเป็นทานที่มีผลมาก มี อานิสงส์ในศาลประมาณมิได้ แล้วทรงหันไปตรัสแก่พระนางผู้มี จีวรอัน กถวายว่า “ดูก่อนโคตมี เพราะฉะนั้นการที่ ท่านได้ถวายจีวรแก่สงฆ์ซึ่งมีพระพุทธเจ้า เป็นประมุขในครั้งนี้ จึงจัดเป็นโชคลาภ อันประเสริฐยิ่งแล้ว" พระนางมหาปชาบดีโคตมี ทรง เลื่อมใสศรัทธาปรารถนาจะบวชในสำนัก ของพระผู้มีพระภาค เคยทูลอ้อนวอน ขออนุญาตบวชเป็นภิกษุณี ตั้งแต่พระผู้มี พระภาคประทับอยู่ ณ นิโครธาราม กรุงกบิลพัสดุ์ แต่พระพุทธองค์ไม่ทรง อนุญาต ทรงอ้อนวอนครั้งแล้วครั้งเล่า พระพุทธองค์ก็หาทรงอนุญาตไม่ จน กระทั่งพระผู้มีพระภาคเสด็จออกจาก นครกบิลพัสดุ์ไปประทับ ณ กรุงเวสาลี ประทับอยู่ที่กูฏาคารศาลา ป่ามหาวัน พระนางโคด พร้อมด้วยสตรีศากย วงศ์หลายพระองค์ ทรงตัดสินพระทัย อย่างเด็ดเดี่ยวที่จะบวชเป็นภิกษุณี จึง พร้อมกันปลงพระเกศา นุ่งห่มผ้ากาสายะ เสด็จจากกรุงกบิลพัสดุ์ด้วยพระบาท เปล่าไปสู่นครเวสาลีที่ประทับของพระ ศาสดา ทูลขอบรรพชาอุปสมบท แต่ พระพุทธองค์ก็ไม่ทรงอนุญาตตามเคย พระนางเสียพระทัยและขมขื่นยิ่งนัก มา ประทับยืนร้องไห้อยู่ที่ประตูป่ามหาวัน พระอานนท์มาพบพระนางเข้า ทราบเรื่องโดยตลอดแล้วมีใจกรุณา ปรารถนาจะช่วยเหลือ จึงเข้าเฝ้าพระ ผู้มีพระภาคทูลอ้อนวอนเพื่อประทาน อุปสมบทแก่พระนางโคตมี “พระองค์ผู้เจริญ” ตอนหนึ่งพระ อานนท์ทูล “พระนางโคตมี พระน้านาง ของพระองค์ บัดนี้ปลงพระเกศาแล้วนุ่ง ห่มผ้ากาสายะ มีพระวรกายขะมุกขะมอม เพราะเสด็จโดยพระบาทมาจากนครกบิล พัสดุ พระวรกายแปดเปื้อนไปด้วยธุลี - นักบวชผู้ชายนอกพระพุทธศาสนาพวกหนึ่ง ผ้าย้อมฝาด, ผ้าเหลืองสำหรับพระ Kalyanamitra.org 00