การสอนภาษาบาลีและการศึกษาพระปริยัติธรรม : หน้า 57/128

“ธรรมวิมลโมลี” เป็นนามที่อุโฆษ ยอดเยี่ยมว่า เป็นยอดธงชัยแห่งวงการคณา จารย์สงฆ์ผู้ทรงวิชชาทางพระปริยัติธรรม เป็นมงคลนาม สำหรับใคร ๆ ที่เป็นนักเรียน นักศึกษาพระปริยัติธรรมแล้ว ต้องรู้จัก รัก และเคารพท่าน ดุจเป็นอาจารย์แห่งสงฆ์ ทั้ง นี้ก็ด้วยท่านเป็นปูชนียภิกขุ ผู้รู้รอบในสรรพ วิชาด้านภาษาบาลีที่ยอดยิ่ง แตกฉานใน พระธรรมวินัยหาผู้ใดเสมอได้ยาก อีกทั้ง มีคุรุปฏิปทาอันเป็นแบบอย่างสมบูรณ์เพียบ พร้อม น้อมใจผู้เรียน ผู้ฟังด้วยโวหารปฏิภาณ และยังเป็นเจ้าคณะปกครองผู้สามารถ ปูชนียภิกขุรูปนี้มีราชทินนามตามสมณ ศักดิ์ว่า พระธรรมวิมลโมลี ศรีกิตติโสภณ โกศลปาพจนดิลก ตรีปิฎกบัณฑิต มหา คณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี สถิต ณ วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม เป็นพระเถระ ที่เสียสละทุ่มเทกำลังกาย กำลังใจ สติปัญญา หวังเพื่อรักษาพระพุทธศาสนาในทุกด้าน โดยเฉพาะพระปริยัติธรรมให้จิรัฐิติกาลไพบูลย์ เป็นมรดกไทยตกทอดสู่ยุวชนกุลบุตรกุลธิดา เพื่อให้เกิดคุณประโยชน์ต่อความมั่นคงของ ชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์สืบไป มีผู้รู้ท่านหนึ่งเล่าให้ฟังถึงปฏิปทาด้าน การสอนภาษาบาลีของท่านเจ้าคุณพระธรรม วิมลโมลีว่า ท่านไม่ได้มุ่งให้นักเรียนเรียน และแปล เพื่อจะสอบให้ได้แต่เพียงอย่างเดียว แต่ใจของท่านมุ่งหวังเพื่อสร้างนักเรียนให้ เข้าใจถึงแก่นธรรมะ ให้เป็นผู้รอบรู้ในที่มา ที่ไปของภาษาบาลีแต่ละคำ ทั้งอรรถ และ พยัญชนะของธรรมะนั้น ๆ อย่างแท้จริง จน ให้สามารถเป็นครูที่ดีต่อไปในวันข้างหน้า แล้วในการสอนนั้น ท่านก็มิใช่สอนความรู้ เฉพาะที่เรียน แต่สอนในทุกด้านในเรื่องของ การที่จะเป็นผู้นำ หรือการเตรียมตัวของนักเรียน (พระภิกษุสามเณร) ประโยคสูง ๆ (ป.ธ. ๗, ๔.๙) เหล่านี้ ให้เป็นผู้หลักผู้ใหญ่ที่ดีในวัน ข้างหน้า ท่านปรารภให้ฟังเสมอว่าต้อง เรียนให้ถึงเปรียญธรรม ๙ ประโยคนี้ เพื่อ จะต้องร่วมกันสืบพระพุทธศาสนาไว้ต่อไป ผู้รู้ท่านนี้ได้ศึกษาและแยกวิเคราะห์ ถึงวิธีการสอนของท่านเจ้าคุณแล้วพบว่า ท่าน ต้องการให้นักเรียนเป็นผู้ทรงคุณความรู้จริง ๆ เป็นผู้มีน้ำใจ เป็นนักเสียสละ ท่านจะย้ำให้ เห็นแก่ประโยชน์ส่วนรวมมากกว่าประโยชน์ ส่วนบุคคล หรือผลประโยชน์ส่วนตัว ในส่วนลีลาของท่านเจ้าคุณพระธรรม วิมลโมลี ท่านเองก็มีวิธีการสอนอันประกอบ ด้วยองค์คุณของกัลยาณมิตร ๓ ประการ คือ น่ารัก น่าเคารพ น่าเจริญใจ รู้จักพูดให้ได้ ผล อดทนต่อถ้อยคำ แถลงเรื่องล้ำลึกได้ และ ไม่ชักนำในอฐานะ ยังมีผู้รู้อีกท่านหนึ่งพูดถึงท่านเจ้าคุณ พระธรรมวิมลโมลีว่า การสอนของท่าน ท่าน ทำเสมือนการเดินทาง “ท่านสอนโดยที่ผู้ เรียนไม่รู้สึกตัวว่าถูกสอน เพราะเอาเนื้อความ ที่กำลังสอนผู้เรียนอยู่ โยงกันไปโยงกัน มาแล้วก็ดูบรรยากาศ ท่านสังเกตดูนักเรียน ของท่านว่าเข้าใจเรื่องที่ท่านกำลังสอนหรือไม่ ถ้าหากไม่เข้าใจ หรือข้อความนี้ยาก ท่านก็ สอนช้า ๆ เหมือนกับการเดินทาง หากทางใด ที่เดิน เกิดมีเรื่องที่จะต้องสนใจมาก ก็ต้อง เดินช้า ๆ เพื่อจะดูให้ละเอียด ให้เวลาใน การชื่นชม ตอนใดมันง่ายก็เดินเร็ว ๆ เหมือน กับไม่มีเรื่องอะไรที่ต้องสนใจ ท่านก็ให้ไป เร็ว ๆ ท่านเป็นนักสร้างบรรยากาศการเรียน การสอนอย่างมาก เช่น นักเรียนรู้สึกว่าจะ ง่วงเหงาหาวนอนกัน หรือรู้สึกสลึมสลือ ท่าน ก็จะถือโอกาสเล่านิทานประกอบอะไรต่าง ๆ เหล่านี้ หรือหาเรื่องปัจจุบัน เรื่องในอดีตที่ น่าสนใจมาเล่าให้นักเรียนเกิดความร่าเริง แล้วเรียนกันต่อไป” ท่านเจ้าคุณอาจารย์ ท่านมีวิธีการ แสดงธรรมตามลักษณะของ “ธรรมเทศก ธรรม” ๕ ประการคือ ๑. อนุปุพพิกถา สอนอย่างมีลำดับขั้นตอน ๒. ปริยายทัสสาวี สอนด้วยจุดสำคัญของ เรื่องขยายให้เข้าใจเหตุผล ๓. อนุทยาตา ตั้งจิตเมตตาต่อผู้เรียนด้วย ความปรารถนาดี ๔. อนามสันดร สอนด้วยจิตที่ไม่ได้มุ่งว่า ตนจะต้องได้อามิส ๕. อนุปหัจจ์ วางใจตรงมุ่งแสดงอรรถแสดง ธรรม ไม่ยกตน ซึ่งเป็นคุณสมบัติอันเลิศที่นับว่าโชคดี ที่บังเกิดอาจารย์ที่เป็นมงคลแก่ผู้เรียนปริยัติ ธรรม วิธีการดังกล่าว ท่านผู้รู้ก็อธิบายให้ฟัง ต่อไปว่า มีหลักที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัส ไว้แก่นักสอนธรรม (ที.ส.๙/๑๙๘/๑๖๑) ว่า ครูที่สามารถมีลีลาของนักสอนธรรมะ เมษายน ๒๕๓๑ Kalyanamitra.org ๕๕