ข้อความต้นฉบับในหน้า
กำจัดกิเลส ตราบใดพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
ยังไม่บังเกิดขึ้น เราก็ยังไม่รู้วิธีกำจัดกิเลส
บางศาสนา บางลัทธิ เขารู้ว่ากิเลสมี แต่ก็ไม่รู้
จะทำอย่างไร แก้ไม่ตก หาทางออกไม่เป็น
เรื่อง บูชาไฟบ้าง กราบไหว้อ้อนวอนเทพเจ้า
สิ่งศักดิ์สิทธิ์บ้าง
ในมงคลนี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรง
สอนวิธีกำจัดกิเลสที่เหมาะสมและได้ผลเด็ดขาด
เฉียบพลันให้กับเรา โดยถือหลักว่า “หนาม
ยอกต้องเอาหนามบ่ง
เมื่อกิเลสมันเผาใจเราให้รุ่มร้อน เราก็
ต้องเอาไฟไปเผากิเลสบ้าง แต่เป็นการเอาไฟ
ภายในเผา วิธีการที่เอาไฟภายในเผากิเลส
ในตัวเองนี้ เราเรียกว่า ตบะ
ตบะ แปลว่า ทำให้ร้อน หมายความ
รวมตั้งแต่ การเผา ลน ย่าง ต้ม ปิ้ง อบ คั่ว
ผิง อะไรก็ได้ที่ทำให้ร้อน
บำเพ็ญตบะ จึงหมายถึง การทำ
ความเพียรเผาผลาญความชั่ว คือ กิเลส
ทุกชนิดให้ร้อนตัวทนอยู่ไม่ได้ เกาะใจเรา
ไม่ติด ต้องเผ่นหนีไป แล้วใจของเราก็จะ
ผ่องใส หมดทุกข์
การที่เราจะขับไล่สิ่งใด เราก็จะต้องทำ
ทุกอย่างที่ฝืนความต้องการของสิ่งนั้น เหมือน
การไล่คนออกจากบ้าน เขาอยากได้เงินเราก็
ต้องไม่ให้ อยากกินก็ไม่ให้กิน อยากนอน
ก็ไม่ให้นอน คือต้องฝืนใจเขาจึงจะออก การไล่
กิเลสออกจากใจก็เหมือนกัน หลักปฏิบัติอัน
สำคัญคือ ต้องฝืนความต้องการของกิเลส
ประเภทของการบำเพ็ญ
ตบะ
การไล่คนออกจากบ้านนั้นมีหลายขั้น
จะค่อย ๆ ขัดใจทีละนิดให้เขาทนไม่ได้แล้ว
ออกไปก็ได้ หรือจะไล่ตะเพิดกันจริง ๆ ก็ได้
ทันใจดีเหมือนกัน
การฝืนความต้องการของกิเลสเพื่อไล่
กิเลสออกจากใจก็ในทำนองเดียวกัน คือ
สามารถแบ่งออกได้เป็น ๒ แบบ ดังนี้
เมษายน ๒๕๓๑
กันไป เช่น
-
๑. ประเภทสัลเลขะ เป็นการฝืนกิเลส
กำจัดกิเลสแบบค่อยเป็นค่อยไป ค่อย ๆ ขัดเกลา
ความต้องการของกิเลส
โลภ
ขี้เกียจ
เห็นแก่กิน
ชอบเจ้าชู้
ชอบโกรธคนอื่น
สัลเลขะปฏิบัติ
ฯลฯ
ให้ทาน
ขยันทํา
งดอาหารยามวิกาล
งดเสพเมถุน
แผ่เมตตา
ฯลฯ
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า ข้อธรรม
ในศาสนาของพระองค์ล้วนเป็น “สัลเลข
ธรรม” ทั้งสิ้น (ยกเว้นธุดงค์) คือเป็นวิธีปฏิบัติ
วัตร เราเรียกท่านว่า พระธุดงค์ แต่ธุดงควัตร
นี้ไม่ได้จำกัดเฉพาะพระภิกษุ แม้ฆราวาสก็
ปฏิบัติได้เป็นบางข้อ ธุดงค์มีข้อปฏิบัติรวม
๑๓ ข้อ แบ่งเป็น ๔ หมวดให้เลือกปฏิบัติได้
ตามกำลังศรัทธา คือ
หมวดที่ ๑ เกี่ยวกับเครื่อง
แต่งตัว
G).
ใช้แต่ผ้าบังสุกุลที่ซักมาได้เท่านั้น
แม้จะได้มาทางอื่น เช่นมีคนถวายให้ด้วยมือก็
ไม่ใช้
3
๒. ใช้เฉพาะผ้าไตรจีวรเพียง
ผืนเท่านั้น คือมี สบง จีวร สังฆาฏิ อย่าง
ละผืน ใช้ผ้าอื่น ๆ อีกนอกจาก ๓ ผืนนี้ไม่ได้
๓
เราลองคิดดู ทำถึงขั้นนี้แล้ว กิเลสมัน
จะร้อนตัวสักแค่ไหน คนนิสัยขี้โอ่อวดมั่ง
อวดมี รักสวยรักงามพิถีพิถันกับเครื่องแต่งตัว
จนเกินเหตุ ชนิดที่เสื้อผ้าเป็นตู้ ๆ ก็ยังไม่พอใจ
นั้นเจอธุดงค์สองข้อนี้เข้าก็สะอึกแล้ว
เพื่อกำจัดกิเลสทุกข้อ เพราะฉะนั้นเมื่อใคร หมวดที่ ๒ เกี่ยวกับการกิน
ตั้งอยู่ในธรรมข้อไหน ก็จัดเป็นการบำเพ็ญตบะ
ขั้นต้นอยู่แล้วในตัว
๒. ประเภทธุตังคะ เป็นการฝืนกิเลส
กำจัดกิเลสแบบหักโหม รุนแรง ได้ผลทันตา
เห็น ใช้ปฏิวัติอุปนิสัยได้รวดเร็วเฉียบพลัน
ผู้ปฏิบัติต้องมีขันติ มีความเพียรสูง จึงจะทำ
ได้แต่ให้ผลน่าชื่นใจ พระภิกษุที่บำเพ็ญธุดงคา
๑. ฉันแต่อาหารที่บิณฑบาตมาได้
เท่านั้น ใครจะใส่ปิ่นโต ใส่หม้อแกง
มาถวายที่วัดก็ไม่ฉัน บิณฑบาตมาได้เท่าไรก็
ฉันเท่านั้น
๒. เดินบิณฑบาตไปตามแนวที่กำ
หนดไว้เท่านั้น ตั้งใจไว้ว่าจะไปทางไหนก็
๑๗ต
Kalyanamitra.org