ประเภทของการบำเพ็ญตบะ : หน้า 76/128

ไปทางนั้น ไม่ใช่มานึก ๆ เอาว่าไปทางนั้นจะ ได้มากทางนี้จะได้น้อย เลยเปลี่ยนทางเดินอยู่ เรื่อย อย่างนั้นไม่ได้ ๓. ฉันหนเดียว คือ วันหนึ่งฉัน อาหารมื้อเดียว ที่เราเรียกกันว่า ฉันเอกา ๔. ฉันสำรวม คือ ฉันอาหารในบาตร ไม่ใช้ภาชนะอื่น เอาอาหารทั้งหมดทั้งคาว ทั้งหวาน ใส่ลงรวมกันในบาตรแล้วฉัน ๕. เมื่อลงมือฉันแล้วไม่รับประเคน อีก ใครจะนำอาหารมาถวายให้อีกก็ไม่รับ ทั้งห้าข้อนี้เป็นตบะเกี่ยวกับการกิน ใช้ แก้นิสัยตามใจปากตามใจท้อง ไม่ต้องพูดถึง ว่าจะลักเขากินโกงเขากิน แม้แต่ของที่ได้มาดี ๆ นี่แหละก็ตัดความฟุ้งเฟ้อลง พวกนิสัยกินจุบ กินจิบจะกินนั่นจะกินนี่ พิรี้พิไร ไม่รู้จัก กระเป๋าของตนเองตลอดจนกิเลสประเภท ที่ยุใจเราให้ทำผิดเพราะเห็นแก่ปากแก่ท้อง พอเจอธุดงค์ ๕ ข้อ นี่เข้าถึงง พอเจอธุดงค์ ๕ ข้อนี้เข้าก็เผ่นหนีกันกระเจิง การบำเพ็ญตบะในชีวิต หมวดที่ ๔ เกี่ยวกับการ ดัดนิสัยเกียจคร้าน ๑. อยู่ในอิริยาบถ ๓ คือ ยืน เดิน นั่ง ไม่นอนง่วงมากก็ยืน เดิน อย่างมากก็นั่ง หลับแต่ไม่ยอมนอน ไม่ให้หลังแตะพื้น หมวดที่ ๔ นี้มีอยู่ข้อเดียว พวกที่ติด ประจำวัน พวกเราบางคนอาจสงสัยว่า การบำเพ็ญ ตบะทั้ง ๒ ประเภทที่กล่าวมาแล้วนั้น ตอนนี้ ก็ทราบละ ประเภทสัลเลขะก็ดูเหมือนจะซ้ำ ๆ กับมงคลต้น ๆ ดังได้กล่าวมาแล้ว สำหรับ ประเภทธุตังคะ ถ้าผู้ที่ยังเป็นฆราวาสอยู่ยังต้อง หมวดที่ ๓ เกี่ยวกับที่อยู่ นิสัยขี้เกียจ เข้าเอน เพลนอน บ่ายพักผ่อน ทำงานทางโลกก็ยากที่จะปฏิบัติไปได้ตลอด อาศัย ๑. อยู่ในป่านอกละแวกบ้านเท่านั้น ไม่มาอาศัยอยู่ตามแหล่งชุมชน ๒. อยู่ตามร่มไม้เท่านั้น ไม่อาศัย อยู่ในเรือนโรง ไม่อาศัยนอนในกุฏิศาลา ปัก กลดนอนใต้ร่มไม้กันเลย ๓. อยู่กลางแจ้งเท่านั้น ในกุฏิก็ ไม่นอนใต้ร่มไม้ก็ไม่นอนกันล่ะ ปักกลดนอน กลางแจ้งกันเลย ๔. อยู่ในป่าช้าเท่านั้น เข้าปักกลด นอนในป่าช้ากันเลย จะนั่งนอนบนหลังโลงศพ หรือปักกลดนอนใต้ต้นไม้ในป่าช้าก็เอา ๕. อยู่ในที่ที่คนอื่นจัดให้ ไม่เลือก ที่อยู่ เขาจัดให้พักที่ไหนก็พัก ไม่เลือก โปรดพินิจดู เรื่องโกงที่โกงทางดื้อแพ่ง เพราะที่อยู่ไม่ต้องพูดถึงกัน เพียงแค่นิสัย ติดที่ ชอบที่นอนนุ่ม ๆ บ้านหรู ๆ เครื่อง อำนวยความสะดวกพร้อม กิเลสเรื่องที่อยู่อาศัย ๗๔ ดึก ๆ จำวัดนี้ เจอธุดงค์ข้อนี้เข้าก็หาย พวก เราใครมีนิสัยชอบผัดวันประกันพรุ่ง จะลอง รักษาธุดงควัตรข้อนี้ดูบ้างก็ดีเหมือนกัน จะ รักษาสัก ๑ วัน ๓ วัน ๕ วัน ๗ วัน ก็ตาม กำลัง สำหรับผู้ปฏิบัติธรรมทำสมาธิ ถ้าใจ เริ่มสงบแล้ว การอยู่ในอิริยาบถ ๓ นี้ จะทำ ให้สมาธิก้าวหน้าเร็วมาก และถ้าสมาธิดีก็จะ ๓ ไม่ง่วง มีพระภิกษุบางรูปรักษาธุดงควัตรข้อนี้ ได้นาน ๓ เดือน ๓ เดือนก็มี บางรูปรักษา ตลอดชีวิตเช่น พระมหากัสสปะ ท่านอยู่ใน อิริยาบถ ๓ ยืน เดิน นั่ง ไม่นอนได้ตลอดชีวิต ได้โดยไม่ง่วงเลย พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงยกย่องว่าเป็นเอตทัคคะทางอยู่ธุดงค์ ทั้งหมดนี้รวมเป็นธุดงควัตร ๑๓ ข้อ จัดเป็นตบะชั้นยอดในพุทธศาสนา ความมุ่งหมายเพื่อจะกำจัดกิเลสออกจาก ใจให้เด็ดขาดในทางปฏิบัติใครจะเลือก ทำข้อใดบ้างก็ได้ และจะทำในระยะใด ก็ให้ตั้งใจอธิษฐานสมาทานธุดงค์เอา อย่างมากก็หาเวลาช่วงว่าง ๆ สุดสัปดาห์หรือ พักร้อนไปปักกลดกัน แล้วในชีวิตประจำวัน มีวิธีบำเพ็ญตบะได้หรือไม่ คำตอบก็คือ ได้ วิธีบำเพ็ญตบะในชีวิตประจำวัน เพื่อ กันไม่ให้กิเลสฟังและเพื่อกำจัดกิเลสออกจากตัว ทำได้ดังนี้คือ ๑. มีอินทรียสังวร ๒. มีความเพียรปฏิบัติธรรม อินทรียสังวร อินทรียสังวร คือ การสำรวมระวังตน โดยอาศัยสติเป็นตัวกำกับ สำรวมอย่างไร ขอให้เรามาดูอย่างนี้ คนเรานี้มีช่องทางติดต่อกับภายนอกอยู่ ๖ ทาง คือ ๑.ตา ๔. ลิ้น ๒. หู ๓. จมูก ๕.กาย ๖. ใจ เหมือนกับบ้านก็มีประตูหน้าต่าง เป็นทางติดต่อ เมษายน ๒๔๓๑ Kalyanamitra.org