พระราชดำริและการพัฒนา : หน้า 12/124

อย่างยิ่ง ทรงแผนที่แล้วทำให้งานเดินดี และแม่นยำ ก็ทรงตามงาน เมื่อไรก็ตามที่เราก็กราบบังคม ทูลถวายคำอธิบายให้พระองค์ทรงรับทราบ “ที่จริงผมอยู่กรมประมงไม่ได้เกี่ยวข้อง แต่อย่าคิดว่าทรงเชื่อทั้งหมด บางทีทรงค้าน เรื่องนี้มากนัก แต่ว่าพูดถึงก็คงไม่เป็นไรนะ” กลับมา พระองค์ท่านไม่เคยทรงพระพิโรธ ดร.ปลอดประสพ กล่าวออกตัวก่อนที่เล่าถึง เลยนะครับ ในการที่ใครจะแสดงความคิด เรื่อง“พรุ” ...อย่างพื้นที่พรุที่ทางภาคใต้นี่ เป็นกรด ใช้ประโยชน์อะไรไม่ได้ เมื่อทรงเริ่มศึกษา จะเห็นว่าน้ำมันเสีย ทรงให้ระบายออกดู แต่พอทำไปแล้วก็ทรงรู้ว่าทฤษฎีนี้ไม่ใช่ เพราะยิ่งระบายน้ำออก ความเป็นกรดก็ยิ่ง เพิ่มขึ้น เพราะเกิดกรดประเภทหนึ่งขึ้นมาแทน ที่ซึ่งอยู่ใต้ผิวดิน เมื่อทรงรู้ก็ไม่ทรงรีรอ ทรง ให้ทำใหม่ เอาน้ำจืดเข้ามา ผันน้ำจืดมาจาก แม่น้ำโก-ลกแล้วกดความเป็นกรดเอาไว้ แล้ว เมื่อไรมีน้ำเยอะก็ระบายออก... พระองค์รับสั่งว่า ในช่วงมีน้ำสารพัด เห็นหรือมีความเห็นขัดแย้งกับพระองค์ ท่าน ขออย่างเดียวให้เป็นความเห็นที่บริ สุทธิ์ ความเห็นที่เป็นวิทยาศาสตร์ ผมรู้ สึกว่าทรงเป็นนักประชาธิปไตย ขณะเดียว กันก็ทรงเป็นนักปราชญ์ด้วย อย่างเรื่องยูคาลิปตัสก็เหมือนกัน พระ องค์เคยตรัสว่า ท่านไม่ใช่คนแอนตี้ยูคาลิปตัส นะ.... เพียงแต่พระราชทานคำแนะนำว่า การ ปลูกยูคาลิปตัสนี้ ควรจะคิดก่อน ว่าควรปลูก เมื่อใด ปลูกที่ใด ไม่ใช่ปลูกเต็มไปหมดแม้กระ ทั่งเรือกสวนไร่นาที่ตามความจริงควรทำอย่าง อื่น ที่ได้ประโยชน์มากกว่า ยกตัวอย่างพื้นที่ เข้ามานี่ เราได้ประโยชน์ในทางไหนบ้าง กุ้ง บางแห่งทางเหนือ พื้นที่เป็นดินหินอะไรก็ปลูก หอย ปู ปลาเป็นอย่างไร..... ไม่ขึ้น ก็ปลูกยูคาลิปตัส หลังจากนั้นเมื่อทรง ซึ่งในสิ่งแวดล้อมอย่างบ้านเราจะไปฝัน พระกรุณาโปรดเกล้าฯให้สร้างอ่างเก็บน้ำ ธรรมชาติไม่ได้หรอกถ้าจะพัฒนาดูซิมันมีอะไร สภาพดินสภาพน้ำก็เปลี่ยนไปทันที เพราะมี บ้างที่สามารถอยู่ได้ในสถานภาพอย่างนี้ ก็ เอาสิ่งเหล่านั้นเข้ามา แต่สิ่งนั้นต้องเป็นสิ่งที่ ราษฎรยอมรับด้วย เมื่อไม่นานมานี้ ทรงถาม ขึ้นลอย ๆ ว่า... รากต้นไม้มันทะลุถึงดินดานได้ หรือเปล่า..... ทำเอาเรางง เมื่อผมกราบทูล ถาม พระองค์รับสั่งว่าพื้นดินแถวบริเวณนราธิ วาสนี่นะ ลึกลงไปสักหนึ่งเมตรมักจะเจอดิน แข็งมากเลย รากไม้ทะลุลงไปไม่ได้เมื่อทะลุลง ไม่ได้ต้นไม้ก็เล็ก และใต้ดินนั้นก็ยังมีน้ำไม่ดี อีก พระองค์มีพระราชประสงค์ให้เอาน้ำไม่ ดีออกมา คือคล้ายกับพระราชหฤทัยทรงต้อง การเจาะรูเปิดช่องให้รากต้นไม้มันทะลุผ่านชั้น ดินดานไปดูดเอาน้ำเสียออกมาให้เกิดการระ เหยขึ้นจะลดภาวะน้ำเสีย ต้นไม้ก็งอกขึ้น มา น้ำแล้วดินก็เริ่มดีขึ้น พื้นดินเริ่มมีความชื้น ความต้องการปลูกยูคาลิปตัสก็หมดไป หมาย ความว่า ยูคาลิปตัสที่ปลูกไว้ถ้ามันโตก็ตัดขาย ไปแต่ไม่ต้องปลูกใหม่ ปลูกอย่างอื่นแทน นั่น คือพระราชดำริของพระองค์ว่าทำอย่างไรจะ ใช้ทรัพยากรให้เกิดประโยชน์สูงสุด ไม่ได้ทรง คิดค้านอะไรสักอย่าง ผมว่าไม่ใช่นะครับเพียง แต่ทรงพระราชทานแนวให้คิด เท่านั้นเอง ทุกสิ่งทุกอย่างที่ยกตัวอย่างมานะ พระองค์ ทรงยกตัวอย่างนะไม่ใช่ผม เพราะเท่าที่ผ่าน มาคนปลูกยูคาลิปตัสกันเยอะเลย..... ทรงพยายามในทุกเรื่อง เช่นการตั้ง ศูนย์ศึกษาการพัฒนา ซึ่งมีอยู่ประมาณ ๕-๖ แห่ง กรมประมงก็ช่วยดูแลอยู่ เพราะฉะนั้น ถึงตอนนี้เราจะมองเห็นภาพของพระเจ้าอยู่หัว แต่ละแห่งก็มีความหมายแต่ละอย่าง ทรงพระ ในฐานะทรงเป็นนักธรรมชาติวิทยา ทรงพระ ราชดำริว่าในสิ่งที่มีอยู่จะแก้ไขอย่างไร และทำ อย่างไรจะได้ประโยชน์จากสิ่งเหล่านี้ แล้ว ๑๐ กัลยาณมิตร ราชดำริว่าการพัฒนานี้ต้องมีการศึกษาและ นำไปใช้ทั้งประเทศ และมีอีกเรื่องหนึ่ง ที่ผมอยากจะเล่าให้ ฟัง... พระองค์ตรัสว่า.... ไม่ค่อยชอบโครงการ ใหญ่ ๆ และเดี๋ยวนี้ก็ไม่ค่อยอยากคิด เพราะว่า คิดแล้ว คนก็เอาไปทำ แล้วบางครั้งก็ไม่กระ จ่างทำให้หลายคนชอบเอาไปทำใหญ่ ๆ อย่าง นั้นก็ไม่สำเร็จ ทรงพระราชประสงค์ให้ผู้ฟัง กลับเอาไปคิด แล้วไปลองทำโครงการเล็ก ๆ มากกว่า ดูซิมันได้ประโยชน์ไหม ถ้าแน่ก็ ขยายต่อแล้วพระองค์ก็ตรัสว่า... คนเรานี่นะถ้า คิดหรือมัวแต่คิดมากก็ไม่ได้ทำอะไร หรอก เมื่อคิดว่าดีแล้วควรทำเลย และ ในระหว่างทำก็ปรับปรุงแก้ไขไปเรื่อย ๆ อย่างนี้จะตรงตามทฤษฎีการพัฒนาการ เกษตรของโลกซึ่งเกิดขึ้นมาจากระบบที่ เรียกว่า Trail and Error คือทำแล้วปรับ ปรุงพัฒนาตลอดเวลา..... สมัยนี้บางคนขลาดกลัวที่จะแสดงความ คิดเห็น หรือคิดจะทำอะไรออกมา ก็กลัวว่า จะไม่เป็นไปตามนั้น เป็นที่เสื่อมเสียแก่ตัวเอง ว่าเราคิดผิดพลาดไป แต่สำหรับพระองค์.... ไม่ใช่อย่างนั้น ทรงกล้าที่จะคิด กล้าที่จะทำ และเร็วด้วย แล้วก็ปรับปรุงทันที สำหรับผม แล้วผมนำมาเป็นแนวทางชีวิตการทำงาน ของผมเลยนะครับ ผมฟังพระราชดำริของ พระองค์มานานแล้วนะ ผมก็ทำตามพระยุคล บาท ผมทำมาตลอด..... พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเป็น “มหาราชโดยธรรม” อย่างแท้จริง เพราะ มีพระราชมโนปณิธานจากส่วนลึกของพระ ราชหฤทัย แล้วทรงเปล่งประกาศพระราชสัจจะ นั้นให้ก้องทั่วแผ่นดินสยามว่า “เราจะครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อ ประโยชน์สุขแห่งมหาชนชาวสยาม" ทรงเป็นสัญลักษณ์แห่งความยิ่งใหญ่ ที่แตกต่างไปจากผู้นำอื่นในโลกปัจจุบัน เพราะ ทรงรับพระราชภารกิจอันหนักหน่วงด้วยความ การศึกษาเพื่อพัฒนาก็ต้องขึ้นอยู่กับพื้นที่กับ เต็มพระทัยยิ่ง และในแบบอย่างของพระองค์ เวลาและสังคม ไม่ใช่ทำการศึกษาแห่งเดียวแล้ว เอง ทรงเป็นแบบอย่างของคนไทยในการทำ ธันวาคม ๒๕๓๑ Kalyanamitra.org