เอกอัครพุทธศาสนูปถัมภ์ : หน้า 32/124

เอกอัครพุทธศาสนูปถัมภ์ การพระพุทธศาสนาในรัชสมัยของ พระองค์ ทรงเป็นภาระธุระ โดยทรงรับเป็นองค์ เอกอัครพุทธศาสนูปถัมภ์ ดังนั้นในรัชสมัยของพระองค์ จึงทรง ทะนุบำรุงพระภิกษุสามเณรเป็นที่ยิ่ง การ ปกครองคณะสงฆ์ก็เจริญรุดหน้า จนปรากฏ ว่า ทรงสถาปนาสมเด็จพระสังฆราชเจ้าและสม เด็จพระสังฆราช จนถึงพุทธศักราช ๒๕๓๑ มีจำนวนถึง 5 พระองค์คือ ๑. สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรม หลวงวชิรญาณวงศ์ วัดบวรนิเวศวิหาร สมเด็จพระสังฆราชองค์ที่ ๑๓ แห่งกรุง รัตนโกสินทร์ (พุทธศักราช ๒๕๕๘ สถาปนา เป็นสมเด็จพระสังฆราชเจ้า ซึ่งทรงดำรง ตำแหน่งพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก เป็นองค์ที่ ๓ ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระ เจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล ทรงดำรงตำแหน่ง ระหว่าง พ.ศ. ๒๔๘๙-๒๕๐๑) ๒. สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (ปลด) วัดเบญจม บพิตรดุสิตวนาราม สมเด็จพระสังฆราช องค์ที่ ๑๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ (พ.ศ. ๒๕๐๑-๒๕๐๕) ๓. สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (อยู่) วัดสระเกศราช วรมหาวิหาร สมเด็จพระสังฆราชองค์ที่ ๑๕ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ (พ.ศ. ๒๕๐๖-๒๕๐๘) ๔. สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (จวน) วัดมกุฏกษัตริยา ราม สมเด็จพระสังฆราชองค์ที่ ๑๖ แห่งกรุง รัตนโกสินทร์ (พ.ศ. ๒๕๐๘-๒๕๑๔) ๕. สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (ปุ่น) วัดพระเชตุพน วิมลมังคลาราม สมเด็จพระสังฆราช องค์ที่ ๑๗ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ (พ.ศ. ๒๕๑๕ -๒๕๑๗) 5. สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (วาสน์) สมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆ ๓๐ กัลยาณมิตร ปริณายก วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม สมเด็จพระสังฆราช องค์ที่ ๑๙ แห่งกรุงรัตน โกสินทร์ (๒๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๑๗- ๒๗ สิงหาคม ๒๕๓๑) เมื่อคราวเสด็จเถลิงถวัลย์ราชสมบัติ พุทธศักราช ๒๔๙๓ ทรงมีพระมหากรุณา ธิคุณโปรดพระราชทาน ตั้งสมณศักดิ์ พระสงฆ์เป็นพระราชาคณะฤกษ์ (พระฤกษ์) จำนวน ๓ รูปคือ ๑. พระมหาอ่อน จิตสุทธิ ป.ธ. ๗ วัดปรินายก จังหวัดพระนครเป็น พระวิสุทธิ นายก ๒. พระครูวิมลศีลาจารย์ (แสวง วิมโล ป.ธ. ๓) วัดพระศรีมหาธาตุ จังหวัด พระนครเป็น พระวิมลศีลาจารย์ ๓. พระมหาบุญเรือน อินฺทปญโญ ป.ธ. ๕ วัดทรงธรรม จังหวัดสมุทรปราการ เป็น พระสุเมธมุนี ปีพุทธศักราช ๒๕๓๐ ทรงมีพระมหา ธิคุณโปรดพระราชทาน สถาปนา พระราชาคณะเป็นกรณีพิเศษ ๓ รูป เป็นพระ เฉลิมพระเกียรติคือ ๑. พระครูสุวรรณประดิษฐการ (จ้อย) เจ้าคณะอำเภอดอนสัก วัดเขา สุวรรณประดิษฐ์ อำเภอดอนสัก จังหวัด สุราษฎร์ธานี เป็นพระกิตติมงคลพิพัฒน์ พระราชาคณะชั้นสามัญ ฝ่ายวิปัสสนาธุระ ๒. พระครูมงคลศีลวงศ์ (กุศล) เจ้าคณะอำเภอดอยสะเก็ด วัดบุพพาราม อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่เป็นพระอุดม กิตติมงคล พระราชาคณะชั้นสามัญ ๓. พระครูศรีปัญญาคุณ (อมร ป.ธ. ๖) รองเจ้าคณะอำเภอม่วงสามสิบ วัดป่า วิเวก อำเภอม่วงสามสิบ จังหวัดอุบลราชธานี เป็นพระมงคลกิตติธาดา พระราชาคณะชั้น สามัญ รวมได้ทรงโปรดสถาปนาสมเด็จและ รองสมเด็จพระราชาคณะ และพระราชทาน สมณศักดิ์แก่พระคณาธิการตามสังฆาณัติว่า ด้วยการปกครองคณะสงฆ์ส่วนภูมิภาค ซึ่ง ออกตามความใน พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พุทธศักราช ๒๔๘๔ ถึงปีพุทธศักราช ๒๕๐๖ และทรงสถาปนาและพระราชทานสมณศักดิ์ แด่พระสังฆาธิการตามกฎมหาเถรสมาคม ธันวาคม ๒๕๖๑ Kalyanamitra.org